तदा पिप्पलवृक्षाः सह महावडवया पिप्पलादं प्राज्ञं समुपवदन्—"यत् भवत्याः स्वर्गगमने पूर्वं तव मातरः प्रोक्तवती, तत् एष भविष्यति।" ये जनाः परपीडने लीनाः स्वहितं विस्मृत्य विच्छिन्नचेतसः सर्वत्र सञ्चरन्ति, ते नरकद्वाराणि पतन्ति। मातुः वचनानि श्रुत्वा पिप्पलादस्य क्रोधः सञ्जातः, तस्मिन् गर्वाग्निः प्रविवेश, साधूनां स्तुतयः तस्य न निरूप्यन्ते स्म। ततः तस्य नेत्रात् एकैका डाकिनी निर्गता, सा तं प्रोवाच—"देहि मे, देहि मे।" वडवां स्मृत्वा मुनिः प्रत्युवाच; सा डाकिनी अपि वडवारूपा अभवत्। सा सर्वभूतविनाशाय तीव्राग्निगर्भिणी, दीप्तिमती, गर्भिणी, पिप्पलादस्य माता च आसीत्। ध्यानयोगबलात् सा डाकिनी अग्निं वहन्ती जाताऽभवत्, भीषणा विकटवदना मृत्युं यथा जिह्वालम्बिनी दृष्टा। सा पिप्पलादं उवाच—"किं करवाणि?" पिप्पलादः प्रत्युवाच—"मम शत्रून् देवान् भक्षय।" सा "एवं अस्तु" इति स्वीकृत्य, पिप्पलादं तिष्ठन्तं जग्राह। पिप्पलादः अपृच्छत्—"किमेतत्, डाकिनि?" सा प्रत्यवदत्—"यथाऽन्यथास्ते आज्ञापितम्।" तदा देवाः तस्यै देहम् अकल्पयन्। पिप्पलादः भयभीतः शिवं शरणं गत्वा स्तुत्वा तं देवमुवाच। शिवः तां डाकिनीं सम्बोधितवान्—"मम आज्ञया योजने एकस्मिन्न् अन्तर्भूतान् प्राणिनः मा गृहाण। अतः, डाकिनि, दूरं गच्छ स्वकार्यं अन्यत्र कुरु।" पिप्पलतीर्थात् पिप्पलादस्य पुरतः, यावन्ति योजनानि गण्यन्ते, तावत् वडवारूपिणी डाकिनी मुनिना निर्मिता निर्गता। तस्याम् उदरे महाअग्निः उत्पन्नः, यः लोकविनाशाय समर्थः। तद् दृष्ट्वा सर्वे देवाः सन्त्रस्ताः सन्तः शंभुं शरणं ययुः। ते शंभुं चक्रपतिं पिप्पलां च स्तुत्वा, पिप्पलादेन तुष्टाः, स्वर्गवासिनः भयभीतचित्ताः शंभुं प्रार्थयन्ते—"प्रभो, रक्षस्व! डाकिनी पीडयति, तस्याः अग्निः त्रासयति। भयार्तानां भयत्राणदाता त्वमेव।" "ये लज्जिताः क्लिष्टाः चित्तश्रमिताश्च, सर्वेषां प्राणिनां त्वमेव शरणं, शिव। डाकिनी मुनिना प्रार्थिता तव नेत्रात् अग्निरूपेण जाताऽभवत्, सा त्रैलोक्यविनाशाय इच्छति। त्वमेव नः रक्षकः।" विश्वेश्वरः तान् योजने एकस्मिन्वसन्तीन् देवतान् उवाच—"तत्कर्म न यूयं बाधते; अतः अहर्निशं अत्र स्थीयताम्। न भेतव्यं।" पुनः देवेश्वराः तम् ईश्वरं ऊचुः—"त्वया स्वर्गो दत्तः; कथं तर्हि वयं स्वर्गं त्यक्त्वा अत्र स्थीयेमहि?" शिवः देववचः श्रुत्वा पुनरुवाच। स देवः सर्वदर्शी, सर्वमुखः, सदा किरणमयः, स्रष्टा इति ख्यातः। स एव अत्र सूर्यः, सदा दृश्यरूपे स्थितः; स एव अत्र स्थित्वा सर्वं धारयतु। शंभोः आज्ञया देवाः पारिजातवृक्षात् सूर्यं निर्माय, त्वष्टा भास्करं संबोधितवान्—"हे लोकनाथ, अत्र स्थित्वा स्वयम् देवांश्च रक्ष। वयं अपि अत्र शंभोः सन्निधौ स्वांशैः स्थास्यामः।" चक्रपतिं परितः यावन्ति योजनानि गण्यन्ते, तावत् गङ्गयोः उभयतटे श्रेष्ठदेवाः उपविविशुः। गङ्गातटे अङ्गुल्याः अर्धभागमात्रे स्थले, तत्र त्रिकोट्यः पञ्चशतानि तीर्थानि सञ्जाता, मुनिश्रेष्ठ। तेषां व्यवस्थां कः वर्णयितुं वा गणयितुं शक्नोति? ततः सर्वे देवगणाः नम्रचित्ताः शिवं ऊचुः—"देवेश, विश्वरूप, पिप्पलादं शमय।" विश्वेश्वरः "ॐ" इति उच्चार्य पिप्पलादं सम्बोधितवान्—"यदि देवाः नश्येयुः अपि, तव पिता न प्रत्यागच्छेत्। तव जीवितं पितृणा देवकार्यार्थं दत्तम्।" "कः खलु दुःखितानां बन्धुः तादृशः? तव माता पतिसंयुक्ता स्वर्गं गता, पुत्र। अत्र लोपामुद्रा अरुन्धत्यौ च समाने, तयोः अस्थिभिः देवाः सदा विजयीः सुखिनश्च।" "एतेन तव मातुः यशः विपुलं चिरस्थायी च जातम्; त्वया पुत्रेण सर्वत्र साधितम्। अतः श्रेष्ठतरं किमपि न कृतम्।" "तव तेजसः भीत्या स्वर्गात् निष्कासितान् कन्दिशिकान् रक्षितुमर्हसि; देवांश्च तव भीतो मोचयितुम्। पीडितानां त्राणात् परं पुण्यं नास्ति।" "यावत् तव यशः पृथिव्यां शोभते, तावन्तः दिनाः, प्रतिदिनम्, परत्र, तावन्त्येव वर्षाणि तव वासस्थानम्।" "यः इह कीर्तिहीनः, स मृतः; यः विद्यारहितः, स अन्धः। दातारः न क्लीबाः, धर्मनिष्ठाः न दयनीयाः।" एवं देवेश्वरस्य वचनानि श्रुत्वा मुनिः प्रशान्तचित्तः सञ्जातः, प्रणम्य हस्तौ कृत्वा ईश्वरं प्रणम्य तदा वाक्यमुवाच—"ये वाङ्मनसाकर्मभिः कदाचित् मां सहायं कुर्वन्ति, मम हिते रता, तेषां चान्येषां च हिताय सोमाय नमः देवैः पूजिताय।" "ये मां रक्षन्ति, पालनं कुर्वन्ति, मम वंशधर्मसंयुक्ताः, तेषां कामान् चन्द्रशेखरः शिवः पूरयतु, तस्मै सदा नमः।" "भगवन्, यस्य नाम्ना त्रिषु लोकेषु तीर्थं स्यात्, येनाहं सदा मातृपितृवत् पालितः, तेषाम्। तेषां यशः स्थास्यति, एवं मम ऋणमपि शम्यते।