एवं चन्द्रवंशस्य प्रवर्तकः स राजा इला नाम्ना सर्वेषां बुद्धिमतां मध्ये ज्येष्ठः श्रेयस्कृत् चाभवत्। तत्र, महर्षे, तस्य इलेश्वरस्य शुभाः यज्ञाः कृताः, यत्र स पुनः पुरुषत्वं प्राप्तवान्, यत्र च तस्य पुत्राः समागताः। हे नारद, यत्र नद्यः, यक्षिण्या नृत्यगीतशुभैः सौभाग्यैः युक्ताः, गङ्गायाः समागमं कृताः। तत्र, प्रिय, षोडशसहस्राणि शुभतीर्थानि उभयतटे आसन्, यत्र शम्भुः, इलेश्वरः, निवसति। तत्र स्नानं दानं च सर्वयज्ञफलप्रदं भवति। तद् तीर्थं चक्रतीर्थं नाम प्रसिद्धम्, ब्रह्महत्या-पापादीनां नाशकं, यत्र चक्रपाणिः देवः चक्रं प्राप्तवान्, यत्र हरिः तद् कृतवान्। यत्र विष्णुः स्वयम् चक्रकामनया शङ्करं देवेशं पूजितवान्, तद् तीर्थं चक्रतीर्थं इति कथ्यते। तस्य श्रवणमात्रेण सर्वपापविमुक्तिः स्यात्। यदा दक्षस्य यज्ञ आरब्धः, देवाः च समागताः— यदा दक्षः दूषितचित्तः शिवं शर्वं महेश्वरं न आमन्त्रितवान्, तथा देवाः अपवित्रिताः अभवन्। यदा दक्षस्य पुत्री तद् आमन्त्रणस्य कारणं श्रुत्वा, अहल्या तद् उक्तवती, तदा देवपत्नी क्रुद्धा अभवत्। सा चिन्तयन्ती—"एतादृशं पापं कृत्वा पिता मम नाशनीयः; यथा पतिसंस्कारः, तथा स्त्रीणां परमगतिः। यदि महादेवः, लोकगुरुः, निन्दितः, तद् अहं तद् श्रुत्वा शरीरं धारयितुं न शक्नोमि। अतः, अहं शरीरं त्यजामि"—इति, सा महाशुभा देवी क्रोधेन दग्धा अभवत्। शिवे एव चित्तं स्थापयित्वा, योगेन शरीरं त्यक्तवती। तत् सर्वं नारदात् श्रुत्वा, महेश्वरः क्रुद्धः अभवत्, जय-जयाविजययोः पृष्टवान्। तौ देवाय दक्षयज्ञविनाशं कथितवन्तौ। दक्षपुत्र्याः निधनं श्रुत्वा, महेश्वरः भयङ्करगणैः परिवृतः, प्रेतपतिभिः सह, यज्ञस्थानं प्रति गतः। तत् यज्ञः सर्वतः तैः घृतः, देवैः ब्रह्मणा च अग्रे स्थितैः, दक्षः पुरोहितः शुद्धभावेन तं रक्षितवान्। वसिष्ठाद्यैः महर्षिभिः अतिबलैः परिवृतः, इन्द्रादित्यवसुभिः च सर्वतः रक्षितः। ऋग्यजुस्सामस्वरैः, 'स्वाहा' शब्दैः, श्रद्धया, पुष्ट्या, तुष्ट्या, शान्त्या, लज्जया, सरस्वत्या च शोभितः। भूमिः, दिवः, रात्रिः, क्षमा, उषा, आशा, जयः, बुद्धिः च तत्र सर्वतः शोभायमानाः आसन्। त्वष्टा महात्मा दिव्यविप्रकारः सुरभिं, नन्दिनीं, कामधेनुं, कामदुघां च निर्मितवान्। तैः सर्वार्थसंपन्नैः, कल्पवृक्षः, पारिजातः, कल्पलता च तत्र आसन्। यत्र सर्वकाम्यं वस्तु उपस्थितम्, तत्र इन्द्रः, पूषा, हरिः च स्वयम् रक्षां कृतवन्तः। सर्वतः "दातव्यम्, भोक्तव्यम्, कर्तव्यम्, सुखेन धार्यताम्" इति वचनैः दक्षयज्ञः पूजितः। पूर्वं वीरभद्रः भद्रकाल्या सह, शोकक्रोधाभिभूतचित्तः, यज्ञं प्रति गतः; अनन्तरं त्रिशूलधनुर्धरः महादेवः अभवत्। ततः महादेवः महागणैः शोभितः यज्ञस्थले आगतः। तैः सर्वतः महेश्वरः परिवृतः। तत्र तैः यज्ञविनाशः आरभ्यत; महान् घोषः उत्पन्नः। कश्चन पलायितः, कश्चन शिवं प्रति गतः। केचित् देवेशं स्तुतवन्तः, केचित् शङ्करे क्रुद्धाः अभवन्। यज्ञं विनष्टं दृष्ट्वा, पूषा आगतः। ततः वीरभद्रः पूष्णः दन्तान् निर्मूल्य, इन्द्रं अपाकृत्य, भागस्य नेत्रे अपि निष्क्रान्तवान्। स सूर्यं बाहुभ्यां गृहित्वा, घूर्णयित्वा, भूमौ निपातितवान्। ततः सर्वे देवगणाः विष्णुं शरणं ययुः। "रक्ष रक्ष गदाधर!" इति, प्रेतपतिभयात्। महेश्वरस्य गणाध्यक्षः प्रमथः, वैष्णवयज्ञं हरिं पश्यन्तं दग्धवान्। हरिः चक्रं प्रेतपतिनिग्रहे विमोचयामास; प्रेतपतिः तद् आगच्छन्तं चक्रं गृहीत्वा स्थितः। विष्णुचक्रग्रहणे, लोकपालाः भयात् पलायितवन्तः। तान् तथा दृष्ट्वा, दक्षः शङ्करं देवम्, देवैः सह, यज्ञकामनया भक्त्या स्तुतवान्। "जय जय शङ्कर सोमेश! जय जय सर्वज्ञ शम्भो! जय जय शुभधार शम्भो! जय जय कालस्वरूप, नमः। नमस्ते आदिकर्त्रे! नमस्ते नीलकण्ठ! नमस्ते ब्रह्मप्रिय! नमस्ते ब्रह्मस्वरूप! नमस्ते त्रिमूर्तिधर! नमस्ते त्रिधामेश! नमस्ते सर्वरूप! नमस्ते त्रैलोक्याधार! नमस्ते कामद! नमस्ते वेदान्तज्ञ! नमस्ते परमात्मन्! नमस्ते यज्ञस्वरूप! नमस्ते यज्ञधाम! नमस्ते यज्ञद! नमस्ते हविधर! नमस्ते यज्ञविनाशक! नमस्ते फलदाता! रक्ष रक्ष जगन्नाथ! शरणागतप्रिय! भक्तानाम् अभक्तानाम् च त्वमेव शरणम्!" एवं स्तुत्वा, महेश्वरः तुष्टः अभवत्, "किं दास्यामि?" इति उक्तवान्। दक्षः प्राह—"मम यज्ञः पूर्णः भवतु, भगवन्!