यमः महिषं, प्रेतान्, भूतगणान्, रोगान्, नेत्ररोगं, उदरव्याधिं, कर्णशूलं च आह्वयन् आहूतवान्। सः त्रिविधां ज्वरं, पापानि, विविधान् नरकान् च शीघ्रं आगन्तव्यान् इति आज्ञाप्य, तान् सर्वान् निर्देशं दत्त्वा शीघ्रं प्रस्थितवान्। तेषां सहितः यमः द्विजश्रेष्ठं श्वेतं यत्र तत्र गतवान्। यमं समुपसृत्य दृष्ट्वा, सशस्त्रः नन्दिः तत्र स्थितः, तं संबोधितवान्। तत्र विनायकः, स्कन्दः, भूतनाथः, दण्डधरः च उपस्थिताः आसन्। ततः सर्वलोकभीषणं युद्धं अभवत्। स्वयं कार्त्तिकेयः शूलपाणिः यमस्य अनुचरान् निपातितवान्, दक्षिणदिक्पतिं अपि, बलिनं अपि, हतवान्। ये यमस्य अनुचराः जीविताः अवशिष्टाः, ते आदित्यं प्रति निवेदितवन्तः। आदित्यः अपि देवैः सहितः, तदद्भुतं महद् वृत्तान्तं शृत्वा, लोकपालैः सह मम समीपं आगतः। अहं विष्णुः, इन्द्रः, अग्निः, वरुणः, सोमः, सूर्यः, अश्विनौ, लोकपालाः, मरुद्गणाः च, अन्ये च बहवः, सर्वे वयं यमस्य समीपं गतवन्तः। दक्षिणदिक्पतिः शक्तिमान् गङ्गातटे मृतः शयितः। समुद्राः, नद्यः, सर्पाः, अन्ये अपि असंख्येयाः भूतानि तत्र आसन्। तत्र देवेश्वराः वैवस्वतं यमं द्रष्टुं समुपेत्य, तस्य सेनया सह हतं यमं दृष्ट्वा, भयाकुलाः देवा: कृताञ्जलयः शंभुं पुनः पुनः प्रार्थितवन्तः। "भक्तवत्सल! दुष्टनाशन! आदिकर्तः! तुभ्यं नमः। नीलकण्ठ! ब्रह्मप्रिय! देवप्रिय! तुभ्यं नमः। तव भक्तं द्विजश्रेष्ठं श्वेतं हर्तुं यमः सर्वे च असमर्थाः। तव परं तुष्टिं, भक्तेषु तव सत्यं दृष्ट्वा, प्रभो, वयं जानिमः—यः त्वत्तः शरणं प्रपन्नः, तं मृत्युः न स्पृशति। एतद्विज्ञाय, शम्भो, सर्वे त्वां परया भक्त्या उपासते। त्वमेव सर्वलोकनाथः, शङ्कर, स्मरसि किम्? त्वद्विना, अन्यः कः अत्र कर्तुं समर्थः?" एवं स्तुवन्तः तान् प्रति शिवः साक्षात् प्रकट्य, "किं दातव्यं?" इति उवाच। तदा देवा अपि तं प्रति ऊचुः—"एष वैवस्वतः धर्मः सर्वदेहिनां नायकः; सः धर्माधर्मनियमनाय लोकपालः स्थापितः। सः न म्रियते, न च पापी; तस्मात् विना किञ्चित् अपि सृष्टिकर्तुः अपि न स्यात्। अतः देवेश, यमं स्वसेनया यानसमेतं पुनरुद्धर। प्रभो, महतां प्रार्थना व्यर्था नास्तु।" भगवान् उवाच—"यदि अद्य मम वचनं देवा अनुमन्यन्ते, अहं यमं नूनं जीवयिष्यामि।" सर्वे देवा हरिब्रह्मादिसहिताः, "त्वत्तः सर्वं विश्वं वशे," इति उक्त्वा तस्य वचनं स्वीकृतवन्तः। ततः भगवान् अमरगणान् प्रति उवाच—"मम भक्तः मृत्युपथे न गच्छति।" अमराः पुनः ऊचुः—"तर्हि प्रभो, सर्वे देवा, चराचरं जगत् अमृतं स्यात्; न स्यात् मर्त्यमृत्युभेदः, विश्वात्मन्।" शम्भुः पुनः अवदत्—"मम वचनं शृण्वन्तु—मम भक्ताः, विष्णुभक्ताः, गौतम्याः सेवकाः च। वयं सर्वदा स्वामिनः; मृत्युः स्वामिनि अधिकारं न करोति। तेषां विषये यमेन कदापि वार्ता न दीयते। ये शरणं शम्भोः गताः, तेषां व्याध्याद्युपद्रवः कदापि न भवेत्; ते तत्क्षणमेव मुक्ताः।" एवं यमसम्बद्धान् सर्वान् पूजनीयान् इति देवगणाः शिवं देवदेवं ऊचुः। ततः भगवान् नन्दिं प्रति आज्ञापयत्—"गौतम्याः जलैः मृतं यमं अभिषिञ्च।" तदा नन्दिना यमस्य सर्वे अनुचराः अभिषिक्ताः, ते जीविताः भूत्वा दक्षिणदिशं गतवन्तः। गौतम्याः उत्तरतटे विष्णुः सर्वे च देवा महेश्वरं पूजयन्तः स्थिताः। तत्र अशीतिसहस्राणि, चतुर्दशसहस्राणि, पुनः षट्सहस्राणि, तथैव अन्यानि षट्सहस्राणि सन्ति। दक्षिणतटे त्रीणि दशसहस्राणि पुण्यतीर्थानि सन्ति; एषा श्वेततीर्थस्य पुण्यकथा, हे नारद। यत्र मृत्युः स्वयम् अपतत्, तत् मृत्युतीरं नाम; तस्य श्रवणमात्रेण सहस्रवर्षायुर्भवति। तत्र स्नानदानादिना सर्वपापक्षयः स्यात्; श्रवणपठनस्मरणेन मलापनयः, भोगमोक्षौ च सर्वेषां लोकानां लभ्येते। तत् तीर्थं शुक्रम् इति विख्यातम्, सर्वसिद्धिप्रदं, सर्वपापहरं, सर्वरोगनाशनं च। अत्राङ्गिरा भृगुश्च, धर्मज्ञौ ऋषिसत्तमौ, द्वौ पुत्रौ प्राज्ञरूपविवेकसम्पन्नौ आसताम्। तौ जीवकवी नाम्ना, पितृभक्तौ, तयोः समीपगतौ दृष्ट्वा, पितरौ परस्परं ऊचतुः—"एकः एव सर्वदा उभयोः पुत्रयोः गुरुर्भवतु; अतः एकः शिक्षयतु, अपरः तुष्टः भवतु।" एवं श्रुत्वा, अङ्गिराः शीघ्रं भर्गवाय अवदत्—"अहं शिक्षयिष्यामि; भर्गवः सुखेन तिष्ठतु।" तस्य वाक्यं श्रोत्वा, महातेजाः भृगुः "एवं स्यात्" इति निश्चित्य, शुक्रम् अङ्गिरसे समर्पितवान्।