अग्नेः निवेदनं श्रुत्वा इन्द्रः श्येनरूपं धृत्वा आकाशे उड्डयन्, तस्य मांसपूर्णस्य घटस्य आवृतस्य घटं गृहीत्वा गतवान्। तं कर्म दृष्ट्वा शिष्याः मुनये निवेदयामासुः—"घटः श्येनः कुर्वन्नपचारं गृहीतः, हे महर्षे।" ततो भगवतः कोपः उत्पन्नः, हरिं शप्तुमिच्छन्; तद् ज्ञात्वा सुरेशः इन्द्रः घटं मधुना पूर्णं कृतवान्। हरिः पुनः तं घटं धूमकेतुषु स्थापयामास, मधुना पूर्णं कृत्वा; तं घटं तथा दृष्ट्वा विश्वामित्रः क्रोधेन कौशिकः इदं वचनं उवाच—"नः केवलं श्वानमांसं देहि, तत् नः उत्तमं अमृतं; यदि न दास्यसि, तव भस्मीकृतिं करिष्यामि।" इन्द्रः भयभीतः प्रत्युवाच—"मधु विधिपूर्वकं अर्पय, पुत्रैः सह पिब; किं तेन अशुद्धेन श्वानमांसेन, हे महर्षे?" विश्वामित्रः अपि उक्तवान्—"न, किं तेन एकेन भागेन भुक्तं? सर्वे प्राणी दुःखिताः—किं तेन मधुना, हे हरि?" यदि सर्वेभ्यः अमृतं स्यात्, तदा अहं शुद्धं अमृतं भक्षयामि; अन्यथा देवाः पितरः च श्वानमांसं भक्षयन्तु। पश्चात् अहं तद् मांसं भक्षयिष्यामि—मयि मिथ्या नास्ति। ततः भयभीतः सहस्राक्षः मेघान् आह्वयत्। तेन अमृतसदृशं वारि वर्षितम्, तेन प्राणीः अमृतेन युक्ताः शुद्धाः अभवन्, हरिणा विधिपूर्वकं तद् पुण्यं अमृतं अर्पितम्। प्रथमं देवाः तृप्ताः, ततः त्रिलोक्यः अपि; विश्वामित्रः मुनिः शिष्यैः स्वपत्नी सहितः अवशिष्टं भक्षयामास। तस्मात् तस्मिन् तीर्थे, यत्र सुरेशः आगतवान्, लोकान् अमृतं अर्पितवान्, तद् तीर्थं परमपवित्रं अभवत्। तत्र मांसरहितं पुण्यतीर्थं उत्पन्नं, यत्र स्नानं दानं च सर्वयज्ञफलप्रदं भवति। तस्मात् तत् तीर्थं विश्वामित्रतीर्थं, मधुतीर्थं, इन्द्रतीर्थं, श्येनतीर्थं, पर्जन्यतीर्थं इति प्रसिद्धं अभवत्। श्वेततीर्थं नाम, त्रिलोक्ये सुप्रसिद्धं, शुभं; तस्य श्रवणमात्रेण सर्वपापविमुक्तिः भवति। एकदा श्वेतः नाम ब्राह्मणः, गौतमस्य प्रियः मित्रः, अतिथिसत्कारपूजायाम् निष्ठः, गौतमीतीरं निवसन्। मनसा, कर्मणा, वाचा शिवपूजायाम् नित्यः, शिवं सदा ध्यानयन् पूजयन्, सः द्विजश्रेष्ठः। तस्य पूर्णायुः समाप्ते, शिवनिष्ठस्य तस्य उत्तमब्राह्मणस्य, दक्षिणदिशाधिपतेः दूताः आगतवन्तः। नारद, ते तस्य गृहं प्रविष्टुं न शेकुः; कालातिक्रमात् चित्रकः मृत्यवे उक्तवान्—"किं श्वेतः, यस्य आयुः समाप्तः, न आगच्छति? किं तव दूताः न आगतवन्तः? एतत् तव न उचितम्।" ततः मृत्युः क्रुद्धः स्वयम् श्वेतस्य गृहं गतवान्; तत्र दूतान् बहिः स्थितान् भयभीतान् दृष्ट्वा मृत्युः पृष्टवान्—"किमेतत्, दूताः?" दूताः मृत्यवे प्रत्युवाचुः—"श्वेतः शिवेन रक्षितः, तं दृष्टुं अपि न शक्नुमः। येषां गिरिशः अनुग्रहं करोति, तेषां किं भयम्?" ततः मृत्युः पाशं गृहीत्वा तत्र प्रविष्टः, यत्र श्वेतः ब्राह्मणः; किंतु स ब्राह्मणः मृत्युम् यमदूतान् वा न अवगच्छत्। श्वेतः शिवं भक्त्या पूजयन् स्थितः; तस्य समीपे मृत्युः पाशं धारयन् दृष्टः, तत्र तपस्वी विस्मितः उक्तवान्—"किं मृत्युः दण्डिनं इत्र पश्यति?" मृत्युः उक्तवान्—"श्वेतं नेतुम् आगतः, तस्मात् द्विजश्रेष्ठं पश्यामि।" दण्डी उक्तवान्—"त्वं गच्छ"; मृत्युः श्वेतं पाशं क्षिप्तवान्, हे महर्षे; ततः दण्डी कोपितः अभवत्। शिवदत्तेन दण्डेन दण्डी मृत्युम् ताडितवान्; ततः मृत्युः पाशधारी भूमौ पतितः। मृत्युः हतः इति दृष्ट्वा दूताः शीघ्रं यमाय सर्वं निवेदयामासुः—दण्डिना मृत्युः हतः इति। ततः धर्मः यमः महाबलः क्रुद्धः अभवत्, चित्रगुप्तं, बलिष्ठान् सहायान्, यमदण्डं, रक्षांस् च आह्वयत्। महिषं, प्रेतान्, भूतान्, रोगान्, नेत्ररोगं, उदररोगं, कर्णपीडां च आह्वयत्। त्रिविधं ज्वरं, पापानि, विविधानि नरकानि च आह्वयत्—"शीघ्रं आगच्छन्तु!" इति उक्त्वा यमः शीघ्रं प्रस्थितः। तैः सह यमः यत्र श्वेतः द्विजश्रेष्ठः तत्र गतः; यमं आगच्छन्तं दृष्ट्वा नन्दी शस्त्रधारी उक्तवान्। विनायकः, स्कन्दः, भूतनाथः, दण्डी च तत्र स्थिताः; ततः युद्धं अभवत्, सर्वलोकभयंकरं। कार्तिकेयः स्वशूलेन यमसैन्यं हतवान्, दक्षिणदिशाधिपं अपि बलिनं हतवान्। ये यमदूताः शेषाः, ते आदित्याय निवेदयामासुः; आदित्यः देवैः सह, तं महान् अद्भुतं कार्यं श्रुत्वा—लोकपालैः सहितः मम समीपं आगतवान्। अहं, विष्णुः, इन्द्रः, अग्निः, वरुणः च, चन्द्रः, सूर्यः, अश्विनौ, लोकपालाः, मरुत्संघः, अन्ये च बहवः, सर्वे यमं गन्तुं प्रस्थितवन्तः। दक्षिणदिशाधिपः गङ्गातटे मृतः, महाबलः; समुद्राः, नद्यः, सर्पाः, विविधाः प्राणीः च तत्र स्थिताः। तत्र देवेश्वराः वैवस्वतं यमं द्रष्टुं आगतवन्तः; यमं सैन्यसहितं हतं दृष्ट्वा, देवाः भयग्रस्ताः, अञ्जलिं कृत्वा शम्भुं पुनः पुनः प्रार्थयामासुः।