श्रीनारदाय भगवतः ब्रह्मपुराणस्य दिव्यकथां प्रवक्ष्यामि। ध्यानपूर्वकं शृणु। गारुडाख्यं तीर्थं सर्वविघ्ननिवारणं पुण्यं, यत्र महान् नागः शेषपुत्रः मणिनागः गारुडभीत्या शिवं भक्त्या तुष्टाव। तस्य भक्तिरेण महेश्वरः प्रसन्नः सन् नागं वरं वरयितुं प्राह। नागः "गारुडभीतः मुक्तिं देहि" इति याचितवान्। शम्भुः "एवं भवतु, गारुडभीतः मुक्तः भविष्यसि" इति अनुगृहीतवान्। ततः स नागः निर्भयः सन् क्षीरसागरस्य समीपे, अरुणस्य अनुजः यत्र तिष्ठति, तत्र गत्वा सुखेन विचरति। तत्र गारुडः अपि वासं करोति, स च तं स्थानं गच्छति। गारुडः नागं निर्भयम् विचरन्तं दृष्ट्वा, तं महाजनं नागं गृहीत्वा स्वगृहे क्षिप्तवान्। गारुडबन्धनैः नागं बद्ध्वा गारुडः तं स्थिरेण धारयामास। तस्मिन्नेव काले नन्दीः लोकनाथं शम्भुं प्राप्य प्राह—"नागः न आगच्छति, गारुडेन वा भक्षितः वा बद्धः वा। यदि नागः जीवति, विलम्बं न कुर्यात्।" शम्भुः नन्दिवचनं श्रुत्वा अवगच्छ्य प्राह—"नागः गारुडगृहे बद्धः। शीघ्रं गत्वा विष्णुं लोकनाथं जनार्दनं स्तुत्वा बद्धं नागं कश्यपपुत्रं मम आज्ञया आनय।" नन्दीः गुरुवचनं श्रुत्वा श्रीविष्णुं लक्ष्मीनाथं गत्वा निवेदयामास। नारायणः प्रसन्नचित्तः गारुडं प्राह—"विनतासुत, मम आज्ञया नागं नन्दये दत्त्वा।" गारुडः कम्पमानः 'न' इति उक्त्वा विष्णुं नन्दिसमीपे क्रुद्धः प्राह—"यद् यत् प्रियं, अन्ये स्वदासे ददाति; यं अहं आनयामि, स केवलं त्वया ग्राह्यः। त्रिनेत्रः देवः नन्दये नागं विमोचयिष्यति। अहं आनयामि, त्वं नन्दये दातव्यः।" "सदैव त्वां वाहयामि, यत् मम, तत् तव एव। नन्दये नागं दातुं न उचितम्। सत्पतिः स्वदासे ददाति; त्वं यं अहं आनयामि, तं हरसि। त्वं मम बलात् दानवान् विजयसि, केशव। अहं बलवान्, त्वं व्यर्थं गर्वं कुरुषे।" गारुडवचनं श्रुत्वा चक्रगदाधरः विष्णुः नन्दिसमीपे स्थितः, लोकपालैः निरीक्षितः, हास्यं कृत्वा प्राह—"सर्वान् दानवान् तव बलात् जयिष्यामि, पक्षिश्रेष्ठ।" ततः श्रीविष्णुः क्रोधं शमयित्वा ब्रह्मणं प्राह—"त्वं तव अङ्गुष्ठं नन्दिसमीपे स्थापय।" ब्रह्मा अङ्गुष्ठं गारुडशिरसि स्थापयामास। विष्णुः पुनः प्राह—"सदैव त्वं मां वाहयसि। धर्मं पश्य, पक्षिन्।" अङ्गुष्ठस्थापनात् शिरः उदरं प्रविष्टम्, उदरं पादं प्रविष्टम्, गारुडः पीडितः लज्जितः, करौ संजाल्य दुःखितः प्रार्थयामास—"रक्ष रक्ष, जगन्नाथ! अहं तव दासः, अपराधी। त्वं सर्वलोकनाथः, आश्रयः, आश्रितः। महाबाहो, सहस्रदोषान् क्षमसि। दोषी अपि तव करुणा महान्। सर्वर्षयः त्वां करुणारूपं जगज्जननीं इति वदन्ति, कमलालय। रक्ष माम्, बालं, अनाथं, दुःखितं, पुत्रवत् पालय।" ततः श्रीः करुणया पूर्णा जनार्दनं प्रार्थयामास—"स्वदासं गारुडं, पतितं, रक्ष।" जनार्दनः नन्दिं शम्भुवाहनं प्राह—"नागं गारुडं च शम्भोः समीपं आनय; महेश्वरदर्शनात् गारुडः स्वस्वरूपं पुनः लप्स्यते।" नन्दीः "एवं भवतु" इति उक्त्वा, नागं गारुडं च सहितं शनैः शंकरं गत्वा सर्वं निवेदयामास। शशांकशेखरः शंकरः गारुडं प्राह—"गङ्गां गौतम्यां गच्छ, लोकपावन्यां, सर्वकामदायिन्यां, शान्त्यां; स्नानात् स्वरूपं लप्स्यसि। सर्वकामान् शतगुणं सहस्रगुणं लप्स्यसि। सर्वपापदग्धाः, दुःखेन प्रयत्नविहीनाः, तत्र कामान् लप्स्यन्ति; गौतम्याः शरणं पक्षिन्।" एवं श्रुत्वा गारुडः प्रणम्य गङ्गां गत्वा स्नात्वा शिवं विष्णुं च नमस्कृत्य, सुवर्णपक्षी, वज्राङ्गसमः, महाबलः, शीघ्रगामी, विवेकपूर्वकं विष्णुं पुनः प्राप। तस्मात् गारुडाख्यं तीर्थं सर्वकामदं अभवत्। यत्र यत् कर्म, स्नानं, भक्त्या यत् क्रियते, तत् सर्वं शिवविष्णुप्रियं, अविनाशी भवति। ततः गोवर्धनाख्यं तीर्थं सर्वपापनाशकं, पितृपुण्यवर्धकं, स्मरणमात्रेण पापहरम्। तस्य महिमा नारद, यथा मया दृष्टः। तत्र एकः ब्राह्मणकृषकः, नाम्ना जाबालिः। स सूर्यास्ते अपि गोधनं न विमोचयति; अङ्कुशेन तेषां पृष्ठे पार्श्वे च ताडयति। तत्र दुःखिते, अश्रुपूर्णनेत्रे, द्वे गोवृषे दृष्ट्वा, सुरभिः कामधेनुः जगज्जननी, सर्वं नन्दये निवेदयामास। एवं पुण्यतीर्थयोः गारुडाख्यस्य गोवर्धनस्य च महिमां, भगवतः कृपा, भक्तानां उद्धारं, गारुडस्य दुःखं, विष्णुशिवयोः अनुग्रहं, सुरभेः दया च, शान्तिपूर्णया कथया संप्राप्तम्।