नरिष्यन्तः षष्ठः, प्रम्शुः च ऋष्टः सप्तमः, करूषः च पृथध्रः—एते नव पुत्राः, हे मुनिश्रेष्ठ, मनोः अभवन्ति स्म। सुतकामः स महाप्राज्ञः प्रजापतिः मनुः प्राचीनकाले मित्रावरुणयोः यज्ञं चकार, हे ब्राह्मणाः। तस्मिन्नेव यज्ञकाले, यदा बहवः पुत्राः न जाताः, तदा स यज्ञः प्रवृत्तः आसीत्। तत्र मित्रावरुणयोः भागे मनुः हविः जुहाव। तस्मिन्नेव क्षणे दिव्यवस्त्राभरणधारिणी स्त्री प्रादुरभवत्। सा दिव्यरूपधारिणी इलाख्या जाता इति श्रूयते। तदा दण्डधारी मनुः तां "इले"ति संबोधितवान्। स उवाच—"मम अनुगच्छ, शुभे।" तदा सा इला धर्मज्ञा तं प्रजापतिं, यः पुत्रकामः आसीत्, इदं वाक्यं प्रत्युवाच— "मित्रावरुणयोः भागतः अहं जाता, वाग्विशारद, तयोः समीपं गमिष्यामि, मां धर्मत्यागिनं मा कुरु।" एवं उक्त्वा सा इलाऽपि मनुं देवं उपसंगम्य, सुमधुररूपा, कृताञ्जलिः मित्रावरुणौ प्रति इदं वचनमब्रवीत्— "अहं भवद्भ्यां जाताऽस्मि, किं करवाणि? मनुना अपि उक्ता—'मम अनुगच्छ' इति।" तदा मित्रावरुणौ तां धर्मपरां इमं वाक्यं प्राहतुश्च— "तव धर्मे, विनये, दमेन, सत्येन च वयं तुष्टाः स्म, सुश्रोणि, सुवर्णवर्णे। "महाभागे, त्वं अस्माकं कृते कन्या रूपेण प्रसिद्धा भविष्यसि। त्वं च मनोः वंशवृद्धये पुत्रोऽपि भविष्यसि, सुद्युम्न इति त्रिषु लोकेषु विख्यातो भविष्यसि, सुशोभने।" लोकप्रियः धर्मात्मा स वंशवर्धनः सुद्युम्नः इत्युक्त्वा सा पितुः समीपात् निर्गता। सा बुधं सोमपुत्रं समागत्य तेन सह संयोगाय आमंत्रिताभूत्। तस्मात् बुधात्, हे द्विजश्रेष्ठ, पुरूरवाः उत्पन्नः। पुत्रे जातः, सा इला सुद्युम्नः अभवत्। सुद्युम्नस्य त्रयः धर्मिष्ठाः पुत्राः अभवन्—उत्कलः, गयः, विनताश्वः च। उत्कलात् उत्कलाः, विनताश्वात् पश्चिमदिश्याः जनाः अभवन्। गयस्य वंशजाः गयाः इति प्रसिद्धाः। मनुः दिवाकरो नामकः, शत्रुनाशनः, पृथिवीं दश भागेषु क्षत्रियाणां कृते पुनः विभज्य, ज्येष्ठपुत्रः इक्ष्वाकुः मध्ये देशे राज्यं प्राप। सुद्युम्नः कन्यारूपधारी जातः सन् तद्राज्यं न प्राप। वसिष्ठस्य वचनेन महात्मा सः प्रतिष्टाने निवसति स्म। प्रतिष्टा नाम सा पुरी धर्मात्मनः सुद्युम्नस्य आसीत्। तत्र स राज्यं प्राप्य पुरूरवे दत्तवान्। मनुवंशजः सः, स्त्रीपुंलिङ्गधारी, इला रूपेण च विख्यातः, सुद्युम्नः इति अपि प्रसिद्धः। नरिष्यन्तस्य पुत्राः शाकाः क्षत्रिया न अभवन्। नाभागस्य पुत्रः अम्बरीषः, नृपश्रेष्ठः अभवत्। धृष्टात् धार्ष्टकाः क्षत्रियाः, युद्धे गर्विताः, करूषात् कारूषाः क्षत्रियाः, रणप्रियाः अभवन्। नाभागधृष्टयोः पुत्राः क्षत्रिया वैश्यत्वं प्राप्तवन्तः। तेषु प्रम्शोः एकः पुत्रः प्रजापतिः इति प्रसिद्धः। नरिष्यन्तस्य उत्तराधिकारी दण्डधरः, यमः। शर्यातिः द्वौ पुत्रौ अप्युत्पादयत्—प्रसिद्धः आनर्तः। तस्य पुत्रः कन्या च आसीत्, सुकन्या नाम, या च्यवनस्य भार्या अभवत्। आनर्तस्य उत्तराधिकारी रैवतः अभवत्। आनर्तस्य राज्यं कुशस्थली पुरी आसीत्। रैवतस्य पुत्रः धर्मात्मा ककुद्मी अभवत्। सः ज्येष्ठः पुत्रः, कुशस्थलीराज्यं प्राप्य, कन्यया सह ब्रह्मणः समीपे गन्धर्वगीतम् अश्रुणोत्। तत्र, देवस्य क्षणमात्रे, बहूनि युगानि व्यतीतानि। ततः स्वपुरीं प्रत्यागत्य, या यदुभिः अधिष्ठिता आसीत्। तत्र द्वारवती नाम पुरी निर्मिता, बहुध्वारयुक्ता, शोभिता, या भोजवृष्ण्यन्धकैः रक्षिता, वासुदेवेन च प्रमुखे। तत्र रैवतः तत्त्वं विज्ञाय, कन्यां रेवतीं, या सुभद्रा अपि अभवत्, बलदेवाय दत्तवान्। कन्यां दत्त्वा सः मेरुशिखरे तपः कर्तुं गतः। रामः धर्मात्मा रेवत्या सह सुखेन रमते स्म। कथं, हे बुध, इतः परं युगशतपर्यन्तं, रेवतीं रैवतं च जरानुबन्धो न अभवत्? कथं च शर्यातेः वंशः पृथिव्यां स्थितः, यदा सः मेरुं गतः? वयं सत्यं श्रोतुमिच्छामः। ब्रह्मलोकस्थे पापरहिते ककुद्मिनि, न तत्र जरा, न क्षुधा, न तृष्णा, न मृत्युः, न ऋतुव्यवस्था। रैवतः तु दिव्यलोकं गतः। सा कुशस्थली, हे ब्राह्मणाः, पुण्यैः च राक्षसैः च गृहीता। स धर्मात्मा महात्मा शतम् भ्रातॄन् अलभत। राक्षसैः तेषु हन्यमानेषु, अजिताः भ्रातरः सर्वदिशं पलायिताः। तेषां शतं भ्रातरः पृथक् पृथक् व्यपेताः। तेषां वंशः अत्र तत्र प्रवृत्तः, ते शर्याता इति प्रसिद्धाः। ते क्षत्रियाः गुणसम्पन्नाः सर्वदिशं यशः प्राप्तवन्तः; सर्वे महाबलिनः सर्वेषु देशेषु प्रविष्टाः।