हिमवतः कुले जगद्धात्र्री गौरी जाता। सा शिवे नित्यं ध्यानपरायणा, दृढनिष्ठा, तन्मयत्वेन तस्यैव चिन्तनपरायणा चासीत्। तस्यै देवगणाः समागत्य, "भगवतः कृते तपः कुरु" इति तामूचुः। ततः हिमवतः शिखरेषु गौरी महत्तपः समारभत। पुनः देवाः विचारयामासुः—"भगवान् एतां चिन्तयति, आत्मानं वा, अन्यं वा, न वयं जानिमः कथं भवः मन्यते" इति। तदा देवाधिपतिः मनः मेनकायाः दुहितरि स्थापयतु, अस्य साधनाय उपायः क्रियताम्, ततः यूयं श्रेयः प्राप्स्यथ। तदा वाचां पतिः प्राज्ञः सुमनाः चोवाच—"अयं प्राज्ञः मदनः कन्दर्पः पुष्पधन्वा, स शिवं शान्तं शुभैः पुष्पबाणैः तुदतु।" एवं तेन आहतः त्रिनेत्रः अपि भगवाञ्शिवः तां देवीं प्रति मनः स्थापयिष्यति, ततः नूनं हरः गिरिजां विवाहं करिष्यति। यस्य बाणाः पञ्चबाणजितः सर्वत्र न कदापि मन्दाः, तया जगद्धात्र्याः गर्भे शिवस्य पुत्रः भविष्यति। स त्रिनेत्रस्य पुत्रः जातः तारकं हन्ता भविष्यति, साहाय्यार्थं च सुमधुरः पुष्पवर्षी वसन्तः अपि तत्र उपस्थितः स्यात्। हृदयेषु हर्षं कृत्वा एतत् कामाय समर्प्यताम्। एवं "एवं भवतु" इति उक्त्वा, देवगणाः स्थिरचित्ताः शत्रुनिग्रहिणः मदनं पुष्पवर्षिणं च शिवाय प्रेषयामासुः। कामः उत्सुकः धनुष्कं गृहीत्वा, रत्याः सहितः, तं महादुष्करं कार्यं कर्तुं जगाम। स धनुष्कं बाणांश्च गृह्णन्, मनसि चिन्तयामास—"अहं सर्वान् विदारयितुं समर्थः, शिवं तु, लोकनाथं, गुरुम्, न शक्नोमि।" त्रैलोक्यविजयिनः अस्य बाणाः शिवे स्थिराः वा न वा? तदा तेन ज्वलननयनप्रभावेन कामः भस्मसात्कृतः। ततः, हे देवश्रेष्ठ, तदद्भुतं कर्म द्रष्टुं देवाः तत्र समागम्य, अद्भुतं यदभवत् तच्छृणु। देवगणाः शिवं दृष्ट्वा, कामं च भस्मीकृतं विलोक्य, भीताः संप्रणम्य, भगवन्तं स्तोतुं प्रचक्रुः—"तारकजनितं भीतिं शमय, हिमवत्सुतां पत्नीत्वेन गृहाण।" हरः अपि, विदारितचित्तः, देववाक्यं शीघ्रं स्वीकृतवान्; अरुन्धती, वसिष्ठः, अहं च, चक्रधारी अपि तथैव। देवताः परस्परं विवाहाय सन्देशं प्रैषयन्, एवं हिमवत्प्रदेशाधिपतीनाम् ऐक्यं सञ्जातम्। तदा हिमवतः शृङ्गे, विविधरत्नाभरणे, नानावृक्षलतायुक्ते, नानाविधपक्षिसंकीर्णे, नद्यः, स्रोतांसि, सरांसि, कूपाः, तडागानि च परिवृत्य, देवगन्धर्वयक्षसिद्धचारणैः सेव्यमाने, पुण्यपवनैः सुस्निग्धे, महोत्सवकारणे, मेरुमन्दरकैलासमैनाकादिभिः पर्वतैः परिवृते, वसिष्ठागस्त्यपुलस्त्यलोमशादिभिः ऋषिभिः उपस्थितेषु, महोत्सवे समारब्धे, विवाहः समजनि। तत्र रत्नमयं वेदी, सुवर्णेन शोभिता, वज्रमाणिक्यवैडूर्यस्तम्भैः भूषिता च आसीत्। जयालक्ष्मीशुभाक्षान्तिकीर्तिपुष्ट्यादिभिः परिवृता, मेरुमन्दरकैलासरैवतकैः च भूषिता। विष्णुना, लोकनाथेन, पूजिता, महाबलः मैनाकः सुवर्णरूपः प्रख्यातः बभौ। मुनयः, लोकपालाः, आदित्याः, मरुद्गणाः च, देवदेवस्य त्रिशूलधारिणः विवाहवेदिं सम्यक् सज्जयामासुः। विश्वकर्मा स्वयमेव त्वष्टृणा सहितः वेदिं सभारं निर्मितवान्; सुरभि, नन्दिनी, नन्दा, सुनन्दा, कामदोहिनी च तत्रासन्। ताभिः भूषिता सा वेदी, समुद्रसरित्सर्पौषध्यः, लोकमातरोऽपि तत्र उपस्थिताः। सर्ववृक्षबीजानि अपि तत्र समागच्छन्; इला पृथिव्याः कर्म अकरोत्, ओषधयः अन्नस्य कर्म अकरोत्। वरुणः पानानि सज्जयामास, धनाधिपः दानकर्म अकरोत्, अग्निः लोकेश्वरैः इच्छया अन्नं चकार। शाश्वतः विष्णुः नानादेशे पूजनं चकार, वेदाः रहस्यैः सहिताः गायन्ति स्म हास्यन्ति च। सर्वाः अप्सरसो नृत्यन्ति स्म, गन्धर्वकिन्नराः गायन्ति स्म; मैनाकः मुनिश्रेष्ठः अक्षतान् धारयामास। मङ्गलाह्वानं गुह्यगृहे समापितम्, हे नारद; दिव्यदम्पती वेद्यां उपाविशताम्। सम्यगग्निं शिलां च स्थाप्य, पुत्र, विधिना अक्षतान् जुह्वत्, ततः प्रदक्षिणं चक्रतुः। शिलास्पर्शात् देवीपदाङ्गुष्ठः शम्भुना स्पृष्टः, विष्णोः प्रेरणया, दक्षिणपादः अपि। तत्राहं, हरस्य समीपे होमं कुर्वन्, तस्याः पादाङ्गुष्ठं दृष्ट्वा, व्याकुलचित्तः, शुक्रं स्रावयामास। लज्जितः मलिनः च, तत् शुक्रं निक्षिप्य, तस्मात् सूक्ष्मात् शुक्रात् वालखिल्या ऋषयः जाताः। तत्र महाशब्दः उत्पन्नः, देवेषु निनादितः; लज्जया ग्लानः अहं तस्मात् आसनात् निर्गतः। देवसंघे मौनं स्थिते, हे नारद, महादेवः मां गच्छन्तं दृष्ट्वा नन्दिनं प्राह—"ब्रह्माणं आह्वय; अहं तं पापमुक्तं करिष्यामि।" कश्चित् अपराधं कृतवानपि, साधवः दयालवः क्षन्ति; ज्ञानी अपि विषयैः मोहिताः भवन्ति—एषा लोके प्रवृत्तिः।