यः कश्चन वटस्य च समुद्रस्य च मध्ये पुरुषोत्तमं स्मरति, यत्र च पुरुषोत्तमे देहम् उत्सृजति, स एव तत्रैव गच्छति। तत्रापि सः परमं पदं प्राप्नोति, नात्र किञ्चिद् संशयः। एवं हे मुनिश्रेष्ठ, मया नित्यं हर्षदं भुक्तिमुक्तिदं विष्णोः लोकं विस्तरेण वर्णितम्। ततः शौनकः उवाच— हे जगन्नाथ, त्वया यः विष्णोः लोकः वर्णितः, सः आश्चर्यपूर्णः, नित्यसुखमयः, महात्मा, भुक्तिमुक्तिदश्च। पुरुषोत्तमाख्यं क्षेत्रं लोके दुर्लभं स्तुतम्, यत्र यः कश्चन देहम् उत्सृजति, स एव हरिसमानं लोकं प्राप्नोति। क्षेत्रस्यैतस्य माहात्म्यं त्वया सम्यक् स्तुतम्, यत्र स्वदेहम् उत्सृज्य जनः विष्णोर्लोकं प्राप्नोति। एष एव मोक्षमार्गः, यथा त्वया पुरुषोत्तमे जनानां हिताय देहत्यागः वर्णितः, नात्र किञ्चिद् संशयः। हे देवदेव, ये नरश्रेष्ठाः तस्मिन्नेव क्षेत्रे देहम् उत्सृजन्ति, ते यत्नं विना विष्णोः परमं व्याधिरहितं स्थानं प्राप्नुवन्ति। क्षेत्रस्य माहात्म्यं श्रुत्वा न वयं विशेषं विस्मयं प्राप्तवन्तः; प्रयागः, पुष्करः, अन्यानि क्षेत्राणि तीर्थानि च— हे देवश्रेष्ठ, त्वं सर्वाणि तीर्थानि, नद्यः, सरांसि च पृथिव्यां न तावता स्तौषि, यथा पुरुषाख्यं क्षेत्रं पुनः पुनः स्तौषि। अतः वयं तव मन्तव्यं अवगतम्, हे पितामह। यतः त्वं मोक्षदं पुरुषोत्तमाख्यं क्षेत्रं स्तौषि, नूनं पृथिव्यां किञ्चित् क्षेत्रं नास्ति यत् पुरुषाख्यस्य तुल्यम्; अतः त्वं पुनः पुनः तद् स्तौषि, हे बुद्धिमत्तम। सत्यं सत्यं, हे मुनिश्रेष्ठ, यद् उक्तं त्वया, न पृथिव्यां किञ्चित् क्षेत्रं पुरुषाख्यस्य तुल्यम्। यानि कानि तीर्थानि पुण्यक्षेत्राणि च, तानि श्रीपुरुषाख्यस्य षोडशांशमपि न सम्यक् प्राप्नुवन्ति। यथा विष्णुः सर्वेषु लोकेषु श्रेष्ठः, तथा पुरुषोत्तमः सर्वेषु तीर्थेषु प्रमुखः। यथा विष्णुः आदित्यानां श्रेष्ठः, तथा पुरुषोत्तमः सर्वेषु तीर्थेषु प्रमुखः। यथा सोमः नक्षत्रेषु, सागरः अप्सु, तथा पुरुषोत्तमः सर्वेषु तीर्थेषु प्रमुखः। यथा पावकः वासुषु, शङ्करः रुद्रेषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा ब्राह्मणः वर्णेषु, गरुडः पक्षिषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा मेरुः शिखरेषु, हिमालयः पर्वतेषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा लक्ष्मीः स्त्रीषु, जाह्नवी नदिषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा ऐरावतः गजेन्द्रेषु, भृगुः महर्षिषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा स्कन्दः सेनापतिषु, कपिलः सिद्धेषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा उच्चैःश्रवाः अश्वेषु, उशना कविषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा व्यासः मुनिषु, कुबेरः यक्षराक्षसिषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा मनः इन्द्रियेषु, पृथ्वी भूतगणे, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। यथा अश्वत्थः वृक्षेषु, वायुः चलिषु, तथा पुरुषोत्तमः तीर्थेषु प्रमुखः। हे द्विजश्रेष्ठ, यथा रत्नेषु मुकुटमणिः श्रेष्ठः, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा चित्ररथः गन्धर्वेषु, वज्रं शस्त्रेषु, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा वर्णेषु 'अ' श्रेष्ठः, छन्दःसु गायत्री, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। हे द्विजश्रेष्ठ, यथा अङ्गेषु शीर्षम् उत्तमम्, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा अरुन्धती साध्वीषु श्रेष्ठा, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा विद्यासु मोक्षविद्या परा, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा नराणां राजा, गावां कामधेनुः, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा रत्नेषु सुवर्णम्, सर्पेषु वासुकिः, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा दैत्येषु प्रह्लादः, शस्त्रधारिणां रामः, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा मकरः जलचराणां, सिंहः मृगेषु, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा क्षीरसागरः सागरेषु श्रेष्ठः, नदीनां स्वामी, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा वरुणः जलचराणां, यमः नियन्तॄणां, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा नारदः देवर्षिषु श्रेष्ठः, हे मुनिश्रेष्ठ, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः। यथा धातुषु सुवर्णम्, संस्कारेषु दक्षिणा, तथा सर्वेषु तीर्थेषु पुरुषोत्तमः श्रेष्ठः इति। एवं पुरुषोत्तमक्षेत्रस्य माहात्म्यं, पुण्यं, च सर्वतीर्थेषु श्रेष्ठत्वं, मुनिभिः श्रद्धया श्रुतम्।