सर्वेषां ऋषीणां श्रेष्ठः, भगवतः केशवस्य दिव्यं स्वरूपं कथयामास। सः वामहस्तेन मालां गृह्णाति, या मालिका मौक्तिकसदृशी, शशिसमानवर्णा, क्षीरकल्पा च प्रकाशमाना। तस्य शब्देन सर्वं जगत् कम्पितं भवति, सा मालिका पाञ्चजन्यः इति ख्यात्या, सहस्रवर्तुलैः शोभिता। सा तीक्ष्णा, दुष्टनाशिनी, दैत्यदानवविनाशिनी, ज्वालामुखी, देवैरपि असह्या। भगवान् दक्षिणहस्तेन कौमुदकीगदां धारयति, वामहस्तेन शार्ङ्गधनुः, सूर्यसमानप्रभया शोभितं, तत्र बाणाः अपि सूर्यसमानदीप्त्या ज्वलन्तः, तैः सर्वदेवजगत् चराचरं विनाशयति। सः सर्वान् आनन्दं ददाति, तेजस्वी, सर्वशास्त्रविशारदः, जगद्गुरुः, सर्वदेवानां पूज्यः देवः। सः देवेशः सहस्रशिराः, सहस्रपादः, सहस्रनेत्रः, सहस्रनाम्ना विख्यातः, सहस्राङ्गः, सहस्रबलभुजः। सः सिंहासने स्थितः, तस्य नेत्रे पद्मदलसमानौ, विद्युत्सदृशप्रभया दीप्तौ, सः विश्वस्य प्रभुः, गुरुश्च। तं देवगणाः, सिद्धगणाः, गन्धर्वाप्सरोगणाः, यक्षविद्याधरनागाः, ऋषिसिद्धचारणाः, सर्वतः परिवृत्य तिष्ठन्ति। सुपर्णाः, दैत्यदानवाः, राक्षसाः, गुह्यकाः, किन्नराः, अन्ये च दिव्यगणाः तं स्तुवन्ति, सः तेजसा विराजते। तत्र नित्यं कीर्ति, बुद्धिः, मेधा, सरस्वती, विवेकः, चिन्तनम्, धैर्यं, सिद्धिरूपा, तेजः च निवसन्ति। तत्र गायत्री, सावित्री, मङ्गला, सर्वमङ्गलनिदानम्, श्रीः, चिन्तनम्, सौन्दर्यं, नारायणी च तिष्ठन्ति। श्रद्धा, कौशिकी, विद्युत्, सौदामिनी, निद्रा, रात्रिः, माया, अन्याश्च दिव्यस्त्रियः तत्र सन्ति। सर्वा एता वासुदेवस्य धाम्नि निवसन्ति; किं अधिकं वक्तव्यम्? सर्वं तत्र प्रतिष्ठितम्। घृताची, मेनका, रम्भा, सहजल्या, तिलोत्तमा, उर्वशी, निम्लोचा, अन्याश्च लघु-महास्त्रियः तत्र सन्ति। मन्दोदरी, भाग्यवती, विश्वाची, विशालमुखी, भद्राङ्गी, चित्रसेना, प्रम्लोचा, सर्वाः मोहिनीमूर्तयः तत्र सन्ति। मुनिविमोहिनी रामा, शुभवदना चन्द्रमध्याऽपि, सुकेशी, नीलकेशी, मन्मथदीपिनी च तत्र सन्ति। अलम्बुषा, मिश्रकेशी, मुञ्जिकस्थला, क्रतुष्थला, सुन्दराङ्गी, पूर्वचित्तिः, अन्याः अपि तत्र सन्ति। परावती महाकायाः, शशिलेखा शुभवदना, हंसगमनाः, मदोन्मत्तगजगमनाः अपि तत्र सन्ति। बिम्बोष्ठी, नवगर्भा, अन्याः प्रसिद्धाः दिव्यस्त्रियः, अन्याः अप्सराः, सौन्दर्ययौवनमदनाः तत्र सन्ति। तनुत्र्यः, सुन्दरवदनाः, सर्वाभरणभूषिताः, गीतमधुर्ययुक्ताः, सर्वमङ्गलचिह्नयुक्ताः। गीतवाद्यकुशलाः, देवगन्धर्वस्त्रियः प्रतिदिनं तत्र नृत्यन्ति, यत्र परमपुरुषः वासते। तत्र न रोगः, न श्रान्तिः, न मृत्युः, न शीतं, न तापः, न क्षुधा, न तृष्णा, न वृद्धिः, न विकारः, न दुःखं अस्ति। तत्र परमानन्दः उत्पद्यते, सर्वकामफलप्रदः; द्विजश्रेष्ठ, विष्णुधामात् उच्चं लोकं न पश्यामि। हे ब्राह्मणाः, स्वर्गे यः पुण्यजनानां लोकः उक्तः, सः विष्णुलोकस्य षोडशांशमपि न प्राप्नोति। एवं, हरिपूर्वं धाम सर्वसुखसम्पन्नं, पुण्यं, अद्भुतं, ब्राह्मणाः, सर्वभोगगुणयुक्तं अस्ति। ये नास्तिकाः, विषयासक्ताः, कृतघ्नाः, निन्दकाः, चौराः, अनुशासनरहिताः, तत्र न गच्छन्ति। ये वासुदेवं जगद्गुरुं भक्त्या नित्यं पूजयन्ति, ते निश्चितं विष्णुलोकं गच्छन्ति। न संशयः। दक्षिणसागरतीरे, तस्मिन दुर्लभक्षेत्रे, कृष्णं रामं सुभद्रां च दृष्ट्वा, ब्राह्मणश्रेष्ठ— ये कामद्रुमसमीपे शरीरं त्यजन्ति, ये जनाः तत्र पुरुषोत्तमे मृत्युम् प्राप्नुवन्ति, ते तत्र एव गच्छन्ति। ये वटसागरयोर्मध्ये पुरुषोत्तमं स्मरन्ति, तत्र पुरुषोत्तमे मृत्युम् प्राप्नुवन्ति, ते अपि तत्र परमधाम प्राप्नुवन्ति। न संशयः। एवं, ऋषिश्रेष्ठ, विष्णोः नित्यं धामं, सर्वसुखदं, भोगमोक्षप्रदं, विस्तृतं वर्णितम्। ततः, जगत्पते, त्वया विष्णुधामं अद्भुतं, नित्यसुखमयं, श्रीमद्, भोगमोक्षप्रदं वर्णितम्। पुरुषोत्तमं नाम क्षेत्रं दुर्लभं लोकेषु, यः तत्र शरीरं त्यजति, सः हरिसमानं धाम प्राप्नोति। क्षेत्रस्य महात्म्यं सम्यक् स्तुतं, यत्र शरीरत्यागेन विष्णुलोकं प्राप्नोति जनः। अहो, मोक्षमार्गः अयम्—यथा त्वया वर्णितं, पुरुषोत्तमे जनहिताय शरीरत्यागः, न संशयः। देवेश, तत्र क्षेत्रे, पुरुषश्रेष्ठः, प्रयत्नं विना, शरीरत्यागेन, विष्णोः परमं रोगरहितं धाम प्राप्नोति। क्षेत्रमहात्म्यं श्रुत्वा, न अतिविस्मिताः स्म; प्रयाग, पुष्कर, अन्यानि क्षेत्राणि, तीर्थानि च— देवश्रेष्ठ, त्वं सर्वाणि पृथिव्यां पुण्यस्थानानि, नद्यः, सरांसि, न तावद् स्तौषि। यथा पुनः पुनः पुरुषोत्तमं क्षेत्रं स्तौषि, तव अभिप्रायः अधुना वयम् अवगच्छामः, पितामह।