एकः सार्वभौमः नृपतिः, महाबलसमन्वितः सर्वगुणैः श्लक्ष्णैः भूषितः, स्वधर्मेण राज्यं सम्यगधित्य, उत्तमदानैः यज्ञान् च सम्यक् संपाद्य, स्वकर्मफलान् भुक्त्वा, तस्याः समाप्तौ, योगिनां लोकमधिगम्य, तस्मिन्न् शुभे मोक्षप्रदे लोके, सृष्ट्यन्तपर्यन्तं श्रेष्ठान् भोगान् अनुभूयति। ततः सः पुनः अत्रैव प्रतिनिवृत्य, पुण्यश्लोकानां योगिनां कुलोत्तमे, दुर्लभे विशिष्टे च वैष्णवब्राह्मणकुले जातः भवति। तत्र सः चतुर्वेदविद् विशिष्टः ब्राह्मणः, उपार्जितैः द्रव्यैः यज्ञान् कृत्वा, वैष्णवयोगं आस्थाय, अनन्तरं मोक्षं प्राप्नोति। एवं, हे ब्राह्मणाः, अहं तीर्थयात्राफलस्य यथावत् वर्णनं कृतवान्, यत् मनुष्येभ्यः भोगमोक्षप्रदं भवति। किं पुनः श्रोतुम् इच्छथ? ततो ब्राह्मणाः ऊचुः—“भगवन्, दुःखरहितं सर्वभूतप्रियं रमणीयं विचित्रं च, विष्णोर्लोकं श्रोतुम् इच्छामः। प्रभो, तस्य लोकस्य विस्तारं, भोगान्, श्रीं, ऐश्वर्यं च कथय; केन कर्मणा धर्मनिष्ठाः तत्र प्राप्नुवन्ति?” “पुण्यतीर्थदर्शनस्पर्शनस्नानादिभिः, यथार्थं विस्तारतः वद, अस्माकं परमकौतुकम् अस्ति।” ततः सः महर्षिः उवाच—“शृणुत, हे मुनयः, सर्वे, तं परमं परमस्थानं, भक्ताभिलषितं पुण्यं धर्म्यम्, संसारनाशनं च। अहं वक्ष्यामि सर्वलोकानां श्रेष्ठं विष्णोर्लोकं, अद्भुतं पुण्यं च, यः त्रिषु लोकेषु पूज्यते। तत्र अशोकपारिजातमन्दारचम्पकैः, मालतीमल्लिकाकुन्दबकुलनागकेसरैः वृक्षैः शोभितम्। पुन्नागातिमुक्तप्रियंगुतगरार्जुनपाटलाम्रखदिरकर्णिकारवनैः विराजितम्। नारङ्गपणसरोध्रनिम्बदाडिमसर्जद्राक्षालकुचखर्जूरमधूकादिफलवृक्षैः समन्वितम्। कपित्थनारिकेलतालश्रीफलैः, अनन्तैः कल्पवृक्षैः, अन्यैः सुन्दरैः वनस्पतिभिः च शोभितम्। सरलचन्दननीपदेवदार्वञ्जनजातीकण्कोलकर्पूरगन्धद्रुमैः अपि विराजितम्। ताम्बूलपत्त्रगुच्छैः सुपारीवृक्षैः, अन्यैः फलदारुभिः, सर्वर्तुकालफलैः समलंकृतम्। नानावर्णपुष्पगुच्छलतानां जातिभिः, विविधसरोवरपवित्रजलैः, नानाविधपक्षिसंयुक्तैः शोभितम्। शतशः सरांसि, रम्यवारिणि पूर्णानि, पद्मैः शतपत्रैः, शोभनैः कोकनदैः च विभूषितानि। रक्तनीलोत्पलैः सुरभिकहलारैः, अन्यैश्च नानावर्णैः जलजैः मनोहरैः समलंकृतम्। हंसकरण्डवचक्रवाकैः, कोयष्टिकदात्यूहकरण्डवरवाकगणैः च पूरितम्। चातकप्रियपुत्रजीवञ्जीवकादिदिव्यजलचरैः, मधुरस्वरैः परिवेशं मोदयन्ति। एवं नानादिव्यद्रुमपवित्रवारिभिः, सर्वथा शोभनैः रम्यैश्च, तद्वनं विराजते। तत्र दिव्यविमानानि, नानारत्नभूषितानि, इच्छानुसारगमनानि, सुवर्णमयानि, तेजस्विनि, गन्धर्वगणैः पूरितानि। तत्र तरुणाः सूर्यसदृशाः अप्सरः, भूषिताः, सुवर्णशय्यासनैः सह, नानाभोगसमन्विताः। आकाशगामिनः पताकाधारिणः, मुक्ताहारभूषिताः, नानावर्णाः, सुवर्णाभरणसंपन्नाः च दृश्यन्ते। नानापुष्पगन्धयुक्तम्, चन्दनागुरुभूषितम्, रम्यगमनसमृद्धम्, नानावाद्यनिनादपूरितम्। वातवेगसमचपलमानसाः, किंकिनीगुच्छवेष्टिताः, तस्मिन्पुर्यां लोकेषु पूज्ये रमन्ते। तत्र नानास्त्रीगणैः—गन्धर्व्यः, अप्सरः, अन्याश्च—शशिमुख्यः, सुन्दराः, मनोज्ञाः, सदा सहचर्यन्ति। स्त्रियः पीनस्तनाः, तन्वितकट्यः, कृष्णगौरवर्णाः, मदोन्मत्तगजगमनेन चलन्त्यः। ते स्त्रियः पुरुषश्रेष्ठस्य चामरैः सुवर्णदण्डैः, नानारत्नभूषितैः, वातयन्ति। गीतनृत्यवाद्यैः, हर्षोल्लाससमन्विताः, यक्षविद्याधरसिद्धगन्धर्वाप्सरसां समूहैः सह मोदन्ते। देवर्षिसभाभिः तद्विशिष्टं लोकं विभाति; तत्र महाभोगान् प्राप्य, बुधाः तान् भुञ्जते। समुद्रदक्षिणे तटे, महावटवृक्षसमीपे, ये पुण्यश्लोकं कमलनयनं जगन्नाथं कृष्णं दृष्टवन्तः, तत्र अप्सरसाम् सह क्रीडन्ति, यावत् व्योमचन्द्रतारका स्थिता, सुवर्णसमप्रभाः, जरामरणवर्जिताः। सर्वदुःखविवर्जिताः, सर्वकामक्लेशरहिताः, चतुर्भुजाः, महाबलिनः, वनमालाभूषिताः। श्रीवत्सलाञ्छनधारिणः, शङ्खचक्रगदाधारिणः; केचन नीलोत्पलसदृशकान्तयः, केचन सुवर्णप्रभाः। केचन मरकतसदृशाः, केचन वैडूर्यसमप्रभाः; केचन कृष्णवर्णाः, कुण्डलधराः, केचन वज्रप्रभाः। अन्येषां सर्वदेवतास्थानानि न तादृशं तेजस्वि, यथा हरिलोकः, सर्वाद्भुतसमन्वितः। तत्र, हे ब्राह्मणाः, न पुनरागमनं न गमनं कदापि, तस्य दिव्यस्य भगवतः प्रभावात्, यावत् सृष्टिसंहारः। तत्र दिव्ये पुर्यां, सौन्दर्ययौवनगर्विताः, विचरन्ति, कृष्णं रामं सुभद्रां च, पुरुषोत्तमं पश्यन्ति।