तेषां पितरः अनन्ततृप्तिं प्राप्नुवन्ति; अतः समुद्रे स्नानस्य फलम् मया सम्यक् उद्घोषितम्। हे ब्राह्मणाः, दानस्य तथा पिण्डप्रदानस्य फलम् धर्मार्थमोक्षफलम्, दीर्घायुः, कीर्तिः, यशः च ददाति। तद् जनानां भोगं मोक्षं च प्रयच्छति, समृद्धिं जनयति, अशुभस्वप्नान् नाशयति, सर्वपापानि अपास्य पुण्यं ददाति, सर्वकामान् पूरयति। हे द्विजश्रेष्ठाः, पुराणं नास्तिकाय न वक्तव्यम्; तद् यावत्, तीर्थानि स्वं महत्त्वं पृथक् पृथक् उद्घोषयन्ति। हे ब्राह्मणाः, यावद् तीर्थराजस्य महत्त्वं न वर्णितम्, तावत् पुष्करादि तीर्थानि स्वस्वफलानि प्रयच्छन्ति। किन्तु तीर्थराजः पुनः सर्वतीर्थफलानि ददाति; सर्वतीर्थानि, नदीः, सरांसि च भूमौ—समुद्रं प्रविशन्ति; अतः तेन सर्वश्रेष्ठत्वं प्राप्तम्। समुद्रः सर्वतीर्थराजः, नदीनां स्वामी च अस्ति। अतः सः सर्वतीर्थेभ्यः श्रेष्ठः, सर्वकामफलप्रदः; यथा सूर्ये उदिते तमः नश्यति, हे ब्राह्मणाः—एवं तीर्थराजे स्नानात् पापं विनश्यति; न कदापि, न भविष्यति, तीर्थराजतुल्यं तीर्थम्। यत्र श्रीनारायणस्य निवासः, तत्र तीर्थराजस्य गुणान् कः वर्णयितुं शक्नोति, हे ब्राह्मणाः? यत्र नवति कोटि तीर्थानि सन्ति, तत्र स्नानं, दानं, यज्ञः, जपः, देवपूजा—यद् यत् तत्र क्रियते, हे ब्राह्मणाः, तत् अक्षयम् भवति। ततः, हे ब्राह्मणश्रेष्ठाः, यज्ञाङ्गसमुत्थं तीर्थं, इन्द्रद्युम्नसरोवरं नाम, यत्र पुण्यशुभजलानि सन्ति, गन्तव्यम्। तत्र गत्वा, शुद्धः, विवेकी च, आचम्य, हरिं मनसा ध्यानं कृत्वा, जलं समीपं गच्छेत्, ततः मन्त्रं पठेत्—"अश्वमेधाङ्गसमुत्थं तीर्थं, सर्वपापहरं, आज अहं त्वयि स्नानं करोमि; पापं नाशय; नमस्ते।" एवं विधिना मन्त्रं पठित्वा, विधिपूर्वकं स्नानं कृत्वा, तिलोदकेन देवर्षिपितृभ्यः तर्पणं कृत्वा, आचम्य, संयतचित्तः भवेत्। पिण्डप्रदानं कृत्वा, परमात्मनं पूज्य, मनुष्यः दशाश्वमेधसमफलम् प्राप्नोति। सप्तपूर्वपितृणां, सप्तापरपितृणां च उद्धारं कृत्वा, देववत्, इच्छानुगतं दिव्ययानं प्राप्त्वा विष्णुलोकं याति। तत्र चन्द्रसूर्यतारकाणां यावत् स्थायित्वं, रम्यं सुखं भुक्त्वा, तस्माद् गत्वा पुनः इह आगत्य, मोक्षं निश्चितं प्राप्नोति। पञ्चतीर्थयात्रां कृत्वा, एकादशीव्रतं कृत्वा, शुक्लपक्षे ज्येष्ठे पञ्चदशीदिने परमपुरुषं यः पश्यति—सः पूर्वोक्तं फलम् प्राप्नोति, अचलस्य धाम्नि सुखं भुक्त्वा, परमपदं याति, यत्र पुनरावृत्तिः नास्ति। हे प्रपितामह, अन्यान् मासान् त्यक्त्वा, ज्येष्ठं स्तौति; ब्रूहि, प्रभो, किमर्थं एतत्? श्रुणु, हे ऋषिसत्तम, संक्षेपेण वक्ष्यामि, किमर्थं पुनः पुनः ज्येष्ठमासं सर्वेषु अतिशयेन स्तौमि। सर्वभूमौ तीर्थानि, नद्यः, सरांसि, पद्मसरोवराणि, कूपाः, तडागाः च—नानानद्यः, समुद्राः च, सप्तदिनानि परमात्मनि, शुक्लपक्षे ज्येष्ठदशमीदिवसात् सदा प्रकटानि भवन्ति। अतः, हे द्विजाः, यत् यत् स्नानं, दानं, देवदर्शनं तत्र क्रियते, तत् सर्वम् अक्षयम् भवति। हे द्विजश्रेष्ठाः, ज्येष्ठशुक्लदशमीदिने दशपापानि नश्यन्ति; अतः सा 'दशहर' इति स्मृता। यः संयतः, तस्मिन्नेव दिने कृष्णहलम् शुभं च पश्यति, सः सर्वपापविमुक्तः विष्णुलोकं याति। उत्तरायणदक्षिणायनयोः, हे ब्राह्मणाः, यः पुरुषोत्तमं रामं सुबद्रां च पश्यति, सः विष्णुलोकं याति। फाल्गुनीमासे, गोविन्दं परमात्मानं डोलायमानं पश्यन्, भक्तिमान् गोविन्दपुरीं प्रविशति। विषुवदिने, विधिपूर्वकं पञ्चतीर्थयात्रां कृत्वा, संकर्षणं कृष्णं शुभां च पश्यन्, हे द्विजाः—सर्वयज्ञदुर्लभं फलम् प्राप्नोति, सर्वपापविमुक्तः विष्णुलोकं याति। वैशाखकृष्णतृतीयायां यः कृष्णं चन्दनलेपनं पश्यति, सः अचलधाम्नि गच्छति। ज्येष्ठे, यत्र चन्द्रः ज्येष्ठानक्षत्रे संयुक्तः, यः परमात्मानं पश्यति, सः एकविंशतिः पितृवंशान् उद्धर्य विष्णुलोकं प्राप्नोति। यदा महाज्येष्ठं राशिनक्षत्रयोगेन आगच्छति, तदा यत्नेन मनुष्यैः परमात्मनं द्रष्टव्यम्। हे द्विजः, महाज्येष्ठे कृष्णं वा रामं वा भद्रां वा पश्यन्, मनुष्यः द्वादशतीर्थयात्राफलम्, अपि च अधिकम्, प्राप्नोति। प्रयागे, कुरुक्षेत्रे, नैमिषे, पुष्करे, गया, गंगाद्वारे, कुशावर्ते, गंगासमुद्रसंगमे, कोकमुखे, शूकरतीर्थे, मथुरायां, मरुस्थले, शालग्रामे, वायुतीर्थे, मन्दरे, सिन्धुसमुद्रे, पिण्डारके, चित्रकूटे, प्रभासे, कनखले, शंखोद्धारे, द्वारकायां, बदरिकाश्रमे, लोहकुण्डे, अश्वतीर्थे, सर्वपापनाशके स्थले, कमलायां, कोटितीर्थे, अमरकण्टके, लोहर्गले, जम्बुमार्गे, सोमतीर्थे, पृथुदके, उत्पलवर्तके, पृथुतुङ्गे, सुकुब्जके च—एतेषु तीर्थेषु यः स्नानं, दर्शनं, दानं वा करोति, तस्य पुण्यं अक्षयम् भवति। एवं तीर्थराजस्य, ज्येष्ठमासस्य, तथा परमात्मनः दर्शनस्य, स्नानस्य, दानस्य, पितृकार्यस्य, देवपूजायाः च महत्त्वं ब्रह्मपुराणे श्रद्धया वर्णितम्।