एकदा, तत्र सप्रणिपात्य, हे प्रिय, यथाविधि पूजां कृत्वा, सर्वरोगपापग्रहाद्युपद्रवैर् विमुक्तो भवति। यः कश्चिद् दिव्यद्वारे समुद्रतटे उग्रसेनं दृष्ट्वा, स तत्र गत्वा, आपः पित्वा, शुचिर्भूत्वा, परमं नारायणं ध्यायेत्। ततो मुनिभिः निर्दिष्टं अष्टाक्षरं मन्त्रं—“ॐ नमो नारायणाय”—हस्ताङ्गेषु न्यस्येत्। मनः क्षोभजनकानां बहूनां मन्त्राणां किम्? “ॐ नमो नारायणाय” सर्वार्थसिद्धिदं हि। अत्र आपः “नाराः” इति कथ्यन्ते, यतो हि ताः नरस्य पुत्राः; ताः आपः पूर्वं विष्णोः शय्याभूताः, अतः स नारायणः स्मृतः। वेदाः नारायणपरायणाः, द्विजातयः नारायणपरायणाः, यज्ञाः नारायणपरायणाः, सर्वकर्माणि नारायणपरायणानि। पृथ्वी नारायणपरायणा, आपः नारायणपरायणाः, अग्निः नारायणपरायणः, व्योम नारायणपरायणं च। वायुः नारायणपरायणः, मनश्च नारायणपरायणं, अहंकारबुद्धी नारायणस्वरूपे एव। यत् किञ्चित् भूतं भूतं वा भविष्यद् वा, स्थूलं सूक्ष्मं परं वा, तत्तद् सर्वं नारायणस्वरूपम्। शब्दादिसर्वविषयाः, श्रोत्रादिसर्वेन्द्रियाणि, प्रकृतिपुरुषौ च—एतत् सर्वं नारायणस्वरूपम्। आप्सु, भूमौ, पाताले, दिवि, व्योमनि, पर्वते च—एतत् सर्वं व्याप्य, नारायणः प्रभुः तिष्ठति। किम् अधिकं वक्तव्यम्? एतद् अखिलं जगत् चराचरं ब्रह्मादिस्थावरान्तं नारायणस्वरूपम्। द्विजश्रेष्ठ, अहं नारायणात् अन्यत् किञ्चन न पश्यामि; तेनैवेदं दृश्यादृश्यं चराचरं व्याप्तम्। आपः विष्णोः आश्रयः, स च आपां पतिः; तस्मात् पापनाशकं नारायणं आप्सु सदा स्मरेत्। विशेषतः स्नानकाले, शुद्धः सन् आपः उपगम्य, नारायणं स्मृत्वा, ध्यानं कृत्वा, मन्त्रं हस्ताङ्गेषु न्यस्येत्। “ॐ” च “न” इति अक्षरे उभयोरङ्गुष्ठयोः स्थापयेत्, शेषाणि तु तर्जनीपर्यन्तं पाणितले स्थापयेत्। “ॐ” वामपादे, “न” दक्षिणे, “मो” वामश्रोण्याम्, “न” दक्षिणश्रोण्याम् स्थापयेत्। “र” नाभौ, “य” वामबाहौ, “ण” दक्षिणबाहौ, “य” शिरसि स्थापयेत्। ऊर्ध्वं, अधः, हृदि, पार्श्वयोः, पृष्ठे, पुरतः च नारायणं ध्यायन्, ततो विप्रः कवचं आरभेत। पूर्वे मां गोविन्दः पातु, दक्षिणे मधुसूदनः, पश्चिमे श्रीधरः, उत्तरस्यां दिशि केशवः पातु। आग्नेय्यां विष्णुः, नैऋत्यां माधवः, वायव्यां हृषीकेशः, ऐशान्यां वामनः पातु। भूमौ वराहः, ऊर्ध्वे त्रिविक्रमः पातु; एवं कवचं कृत्वा, आत्मानं चिन्तयेत्। अहं नारायणो देवः शङ्खचक्रगदाधरः इति आत्मानं ध्यायन्, मन्त्रं पठेत्—“त्वं अग्निः, द्विपदां नाथः, बीजधारकः, कामप्रदः, भूतानां प्रमुखः, जीवात्मनां च अक्षरः प्रभुः। त्वं अमृतमन्थनदण्डः, दिव्यः कारणं, आपां पतिः; पापानि सर्वाणि मे हरेः, पुण्यतीर्थाधिपते, नमस्ते।” एवं नियमानुसारं जपित्वा, ततः स्नानं कुर्यात्; अन्यथा तत्र स्नानं न प्रशस्यते। स्नानपूर्वकं वैदिकमन्त्रैः शुद्धिं कृत्वा, आप्सु स्थित्वा त्रिवारं आघमर्षणं पठेत्। यथा अश्वमेधः सर्वपापप्रशमनं कर्म, तथा आघमर्षणसूक्तं सर्वदोषनाशनं इह। आपः त्यक्त्वा, शुद्धवस्त्रं परिधान्य, प्राणान् संयम्य, आपः पित्वा, सायं सूर्यं सम्पूज्य। ततो दण्डवत् स्थित्वा, पुष्पजलानि अञ्जलिना दत्त्वा, बाहून्नमयन्, सूर्यं तैः उपचारेण पूजयेत्। शुद्धां गायत्रीं दिव्यां शताष्टकृत्वः पठेत्, अन्यांश्च सूर्यस्य मन्त्रान्, एकचित्तः स्थित्वा। सूर्यं प्रदक्षिणीकृत्य, प्रणिपत्य, पूर्वाभिमुखः उपविश्य, स्वाध्यायं कुर्यात्, देवर्षिभ्यः तर्पणं दद्यात्। मनुष्यादिभ्यश्च पितृभ्यः, नामगोत्रसहितं, मन्त्रवित् तिलयुतं जलं प्रयच्छेत्, यथायोग्यं ध्यानपूर्वकम्। आदौ देवतार्पणं कृत्वा, ततः पितृतर्पणे द्विजः पात्रो भवति। श्राद्धे वह्न्यर्पणे चैकहस्तेन जलं दद्यात्, तर्पणे तु उभयोरपि हस्तयोः। अयं नियमः सदा। दक्षिणहस्तेन, वामहस्तं अधः स्थाप्य, “तृप्यन्तु” इति उक्त्वा, नामगोत्राणि उच्चार्य, जलं दद्यात्। यदि अज्ञानात् तिलान् अङ्गे स्थाप्य पितृतर्पणं कुर्यात्, तर्हि पितरः तस्य त्वचा-मांस-रुधिर-अस्थिभिः तृप्यन्ति। तिलान् अङ्गेषु स्थाप्य देवपितृभ्यः तर्पणं न कुर्यात्; तदा रुधिरं जलं भवति, दाता पापी भवति। यदि जलं भूमौ दद्यात्, आप्सु स्थितः सन्, तर्हि तद् व्यर्थं, न कस्यचित् गच्छति। यदि स्थलस्थितः आप्सु जलं दद्यात्, पितॄणां न गच्छति; तद् जलं निष्फलम् इति।