मार्कण्डेयवटः, कृष्णवृक्षः, रौहिणेयः, महोदधिः, इन्द्रद्युम्नस्य सरः च—एते पञ्च पुण्यस्थलानि स्मृतानि भवन्ति। ज्येष्ठमासस्य पौर्णमास्यां ज्येष्ठानक्षत्रयुक्तायां विशेषेण, पुण्यतीर्थराजं परममङ्गलं सन्निधेयम्। शुद्धकायवाङ्मनसाः तत्र केवलं समाहिताः, अन्यचिन्ताविवर्जिताः, द्वन्द्वरागद्वेषरहिताः च सन्नियोज्यन्ते। तत्र कामदवटे रम्ये स्नात्वा, जनार्दनं त्रिवारं सम्यग्भावेन प्रदक्षिणीकर्तव्यम्। तं दृष्ट्वा, सप्तजन्मार्जितपापान्मुच्यते, महत् पुण्यं प्राप्नोति, द्विजश्रेष्ठ, कामितां गतिं प्राप्नोति। तस्य नामानि रूपमात्रं च युगानुसारं प्रवक्ष्यामि, कृतादियुगेषु प्रसिद्धानि ब्राह्मणाः शृण्वन्तु। वटः, वटपतिः, कृष्णः, सनातनः पुरुषः—इति कृतादिषु युगेषु तस्य नामानि कीर्तितानि। कृतयुगे कामदवटस्य प्रमाणं योजनेन चतुर्थांशवर्जितं, अर्धयोजनं, तस्य अर्धं च इति निर्दिष्टम्। तस्मिन्वटे निर्दिष्टमन्त्रेण प्रणम्य, दक्षिणाभिमुखः त्रिशतधन्वन्तरमात्रं गन्तव्यं। यत्र विष्णुर्दृश्यते, स तत्र स्वर्गद्वारमुत्तमं, समुद्रसमुद्धृतं दारु, सर्वगुणसमन्वितं च। तत्र प्रणम्य, सम्यगर्चयित्वा, सर्वरोगपापग्रहाद्युपद्रवात् विमुक्तिः स्यात्। तत्र स्वर्गद्वारे समुद्रतटे उग्रसेनं एकवारं दृष्ट्वा, तत्रैव जलं प्राश्य, शुद्धः सन्, परं नारायणं ध्यानं कुर्यात्। ततः अष्टाक्षरमन्त्रं हस्ताङ्गेषु न्यस्येत्—"ॐ नमो नारायणाय" इति मुनिभिः निर्दिष्टम्। बहूनां मन्त्राणां किमर्थं, येन मनः विक्षिप्यते? "ॐ नमो नारायणाय" सर्वार्थसाधकः। अत्र जलानि "नाराः" इति कथ्यन्ते, यतो हि तानि नरणन्दनानि; तानि जलानि पूर्वं विष्णोः शयनस्थानं, तस्मात् स नारायणः इति स्मृतः। वेदाः नारायणपरायणाः, द्विजातयश्च नारायणपरायणाः, यज्ञाः नारायणपरायणाः, सर्वकर्माणि नारायणपरायणानि। पृथिवी, आपः, अग्निः, व्योम—एतानि सर्वाणि नारायणपरायणानि। वायुः, मनः, अहंकारः, बुद्धिश्च—सर्वं नारायणस्वरूपम्। यद्भूतं, यद्भविष्यत्, यद्वर्तमानं, स्थूलं, सूक्ष्मं, परं वा—तत्सर्वं नारायणात्मकम्। शब्दादिसर्वविषयाः, श्रोत्रादिसर्वेन्द्रियाणि, प्रकृतिपुरुषौ—सर्वं नारायणस्वरूपम्। जले, पृथिव्याम्, पाताले, दिवि, व्योम्नि, पर्वते—सर्वत्र व्याप्य, नारायणः ईश्वरः स्थितः। किमधिकं वक्तव्यम्? एतत्सर्वं चराचरं ब्रह्मादिस्थावरान्तं नारायणात्मकमेव। द्विजश्रेष्ठाः, अहं किञ्चिदपि नारायणात् परं न पश्यामि; तेन सर्वं दृश्यादृश्यं, चराचरं च व्याप्यते। आपः विष्णोः निवासः, स च आपतां पतिः; तस्मात्, आप्सु सदा पापनाशकं नारायणं स्मर्तव्यम्। विशेषतः स्नानकाले, शुद्धः सन्, आपः सम्प्राप्य, नारायणं स्मरेत्, ध्यानं कुर्यात्, मन्त्रं हस्ताङ्गेषु न्यस्येत्। "ॐ" च "न" च उभयोरङ्गुष्ठयोः, शेषाणि तु तर्जनीपर्यन्तं पाणितले न्यस्येत्। "ॐ" वामपादे, "न" दक्षिणे, "मो" वामकटीदेशे, "न" दक्षिणकटीदेशे स्थापयेत्। "र" नाभौ, "य" वामबाहौ, "ण" दक्षिणबाहौ, "य" शिरसि स्थापयेत्। उपरि अधः हृदि पार्श्वयोः, पृष्ठे, पुरतः नारायणं ध्यानं कृत्वा, ततः कवचं आरभेत्। पूर्वे गोविन्दः, दक्षिणे मधुसूदनः, पश्चिमे श्रीधरः, उत्तरकेशवः मामवतु। आग्नेये विष्णुः, नैऋत्ये अक्षयः माधवः, वायव्ये हृषीकेशः, ईशाने वामनः मामवतु। पृथिव्याम् वराहः, उपरि त्रिविक्रमः रक्षेत्; एवं कवचं कृत्वा, आत्मनं चिन्तयेत्। अहं नारायणः देवः, शङ्खचक्रगदाधरः—इति आत्मन्येव एवमनुस्मरन् मन्त्रं जपेत्। त्वं अग्निः, द्विपदां पतिः, बीजधारकः, कामप्रदीपकः; सर्वभूताध्यक्षः, जीवात्मनां च अक्षरः प्रभुः। त्वं अमृतमन्थनदण्डः, दिव्यः बीजभूतः, आपतां पतिः; सर्वपापं मे क्षमस्व, तीर्थराज, नमोऽस्तु ते। एवं नियमानुसारं जप्त्वा, ततः स्नानं कुर्यात्; अन्यथा, द्विजश्रेष्ठ, तत्र स्नानं न प्रशस्यते। वेदमन्त्रैः स्नानशुद्धिं कृत्वा, आप्सु स्थित्वा, त्रिवारं आघमर्षणं जपेत्। यथा अश्वमेधः सर्वपापविनाशकः, एवं अत्र आघमर्षणसूक्तं सर्वदोषनाशनम्। स्नानात् निष्क्रम्य, शुद्धवस्त्रं परिधान्य, प्राणान्संयम्य, आचम्य, सायं सूर्यं सम्पूज्य। ततः सम्यगुत्तिष्ठन्, पुष्पजलान्जलिं दत्वा, उर्ध्वबाहुः सन्, तैः कृतैः विधिभिः सूर्यं सम्पूजयेत्ति।