शृणु, द्विजश्रेष्ठ, मन्वन्तराणाम् इतिहासं यथाक्रमं यथार्थं च। चतुर्थे मन्वन्तरे तामसः मनुः प्रसिद्धः। तत्र काव्याः, पृथुः, अग्निः, जह्नुश्च, धाता च प्रमुखाः स्मृताः। सप्तर्षयः कपिवान् अकपिवान् च, तेषां पुत्राः पौत्राश्च पुराणेषु स्तुताः। तत्र देवगणाः द्युतिः, तपस्या, सुतपाः, तपोभूतः, सनातनः च मन्वन्तरान्तरे विख्याताः। तामसस्य मनोः दश पुत्राः—तपोरतिः, अकल्माषः, तन्वी, धन्वी, परंतपः च—प्रसिद्धाः। वायुनाः उक्ताः ऋषयः तत्र देवबाहुः, यदुध्रः, वेदशिराः, हिरण्यरोमाः, पर्जन्यः, ऊर्ध्वबाहुः, सोमजः, सत्यनेत्रः, आत्रेयः च सप्तर्षयः अन्ये। अभूतरजसः देवाः, प्रकृतयः, वारिप्लवः, रैभ्यः च मन्वन्तरान्तरे स्मृताः। तस्य मनोः पुत्राः—धृतिमान्, अव्ययः, युक्तः, तत्त्वदर्शी, निरुत्सुकः—उक्ताः। रैवतस्य मनोः पुत्राः—आरण्यः, प्रकाशः, निर्मोहः, सत्यवाक्, कृतिः—इति पञ्चमं मन्वन्तरम्। षष्ठे मन्वन्तरे चाक्षुषस्य मनोः सप्तर्षयः—भृगुः, नभः, विवस्वान्, सुधामा, विरजा, अतिनामा, सहिष्णुः—स्मृताः। तत्र देवगणाः अपि मन्वन्तरस्य विख्याताः। बाल्यादेव प्रसिद्धाः, स्वर्गे पृथक् निवसन्ति। पञ्च देवगणाः नाम्ना स्मृताः। आङ्गिरसस्य ऋषेः पुत्राः, महात्मनः, नाड्वलेयाः च, दश प्रसिद्धाः पुत्राः। रुर्वाद्याः ऋषयः चाक्षुषमन्वन्तरान्तरे ब्राह्मणैः स्मृताः। एवं षष्ठः मन्वन्तरः उक्तः। सप्तमं शृणु। सप्तमे मन्वन्तरे—अत्रिः, वसिष्ठः, कश्यपः, गौतमः, भरद्वाजः, विश्वामित्रः, ऋचीकस्य पुत्रः जमदग्निः—सप्तर्षयः स्वर्गे वर्तमानाः। देवगणाः—साध्याः, रुद्राः, विश्वेदेवाः, वसवः, मरुतः, आदित्याः, द्वावश्विनौ, द्वौ वैवस्वतौ—स्मृताः। वैवस्वतस्य मनोः मन्वन्तरान्तरे, तस्य दश पुत्राः—इक्ष्वाकुप्रमुखाः—प्रसिद्धाः। एतेषां महात्मनां ऋषीणां पुत्राः पौत्राश्च सर्वदिक् प्रसिद्धाः। प्रत्येकस्मिन्मन्वन्तरे सप्त सप्तर्षयः धर्मस्थापनाय लोकरक्षणाय च नियुक्ताः। मन्वन्तरस्य अन्ते, चत्वारः सप्तर्षयः कर्तव्यं कृत्वा निर्विकल्पं ब्रह्मलोकं गच्छन्ति। ततः अन्ये तपोयुक्ताः स्थानं पूरयन्ति; गताः वर्तमानाः च क्रमशः कार्यं कुर्वन्ति। सप्तर्षयः स्वर्गस्थाः, सप्तमं मन्वन्तरं आगमनं प्रतीक्षन्ति सावर्णस्य मनोः। सावर्णमन्वन्तरे सप्तर्षयः—रामः, व्यासः, अत्रिः, भारद्वाजः, द्रौणिः, अश्वत्थामन् महातेजाः। गौतमः, अजरः, शरद्वान् गौतमः, कौशिकः, गालवः, औरवः, कश्यपः च। सप्त महात्मानः भविष्यति—वैरिः, आध्वरी, शमनः, धृतिमान्, वसुः। अरिष्टः, अधृष्टः, वाजी, सुमति सावर्णस्य मनोः पुत्राः भविष्यन्ति। यः प्रातःकाले तेषां नामानि पठति, स सुखं, कीर्तिं, दीर्घायुष्यम् लभते। सप्त सप्तर्षयः यथार्थेन उक्ताः; आगामि मन्वन्तराणां संक्षेपेण शृणु। पञ्च सावर्णमनवः ब्राह्मणाः, ज्ञेयाः; एकः वैवस्वतः, चत्वारः प्रजापतेः। परमेष्टिनः पुत्राः, मेरुसावर्ण्यः, दक्षस्य पौत्राः, तस्य प्रियायाः कन्यायाः जाताः। मेरुशिखरे तपोबलसम्पन्नः प्रजापतेः रुचिः पुत्रः—रौचिः मनुः स्मृतः। देवी भूतेः पुत्रः रुचिः—भौतिः—सप्त मनवः इमस्मिन्कल्पे आगामिनः स्मृताः। एतेन सप्तद्वीपनगरयुक्ता पृथ्वी सम्पूर्णा एकसahasram् वर्षाणि रक्षितव्या। प्रजापतिः तपसा तेषु नित्यं संहारं करोतिः; सप्तत्याः मन्वन्तराणां गणना fractions सहिताः उक्ताः। कृतत्रेतादियुगैः संयुक्ताः मन्वन्तरकालः; चतुर्दश मनवः कीर्तिमन्तः वर्णिताः। वेदेषु, पुराणेषु, लोकपतीनां स्तुतिः शुभा। मन्वन्तरकालेषु संहारः, तेष्वन्ते पुनः सृष्टिः; तेषां अन्तः शतवर्षेऽपि न कथ्यते। सृष्टिसंहारौ, मन्वन्तरकालीनः संहारः, ब्राह्मणश्रेष्ठ, श्रूयते। तत्र शेषिताः देवाः सप्तर्षयः च तपः, ब्रह्मचर्यं, विद्यया युक्ताः। एवं मन्वन्तराणां क्रमः, सप्तर्षयः, देवगणाः, मनवः, तेषां पुत्राः पौत्राश्च, धर्मरक्षणाय लोकसंरक्षणाय च, पुराणेषु वेदेषु च यथाक्रमं, यथार्थं च, ब्रह्मणाः, श्रूयते।