श्रीभगवानुवाच— मां बुध्यमानाः सत्त्ववन्तः पुरुषाः फलमुत्तमं प्राप्नुवन्ति, न तु दीनचित्ताः, अधमाः, स्वस्वरूपमजानन्तः, लोभेन आक्रान्ताः। मोहिताः ये तु कुतर्काचाराः, ते मां सुलभं न प्राप्नुवन्ति। धर्मस्य ग्लानिर्भवति यदा, तदा, विप्रश्रेष्ठ, अधर्मस्य चोदयने, अहं स्वयमेव सृजामि आत्मानं। हिंसारताः दानवाः देवानामपि श्रेष्ठानां दुरतिक्रम्याः भवन्ति। यदा घोरराक्षसाः लोके समुत्पद्यन्ते, तदा पुण्यकर्मिणां गृहेषु अहं जातो भवामि। मानुषं शरीरमाविश्य सर्वं शमयामि। देवमानुष्यगन्धर्वसर्पराक्षसान् सृजित्वा— स्थावरजङ्गमानि च सर्वाणि, स्वशक्त्या संहरामि। कर्मकाले चिन्तयन् पुनः शरीरं सृजामि। धर्मस्य संस्थापनार्थं मानुषशरीरमाविश्य अहं स्थितः। कृतयुगे धर्मः शुक्लः, तु त्रेतायां मम धर्मः कृष्णः। द्वापरे रक्तः, कलौ कृष्ण एव; तस्मिन्काले त्रयोऽधर्मांशाः समुत्पद्यन्ते। यदा संहारकालः आगच्छति, तदा कालरूपो भूत्वा, अतिवैत्रास्यकरः, सर्वत्रिलोक्यं स्थावरजङ्गमं च विनाशयामि। अहं त्रैगुण्यधर्मः, विश्वात्मा, सर्वलोकानां सुखदः, अविभक्तः, सर्वव्यापी, अनन्तः, इन्द्रियेश्वरः, उरुक्रमः। अहमेव कालचक्रस्य नियन्ता। स एव रूपं मम ब्रह्म—सर्वभूतशमकं, सर्वकर्मणां कारणम्। एवं मम स्वरूपं सम्यगुपस्थितम्, विप्रश्रेष्ठ, सर्वेषु भूतेषु स्थितं, ब्राह्मणश्रेष्ठ, किन्तु कोऽपि मां न जानाति। सर्वेषु लोकेषु मम भक्ताः मां सर्वत्र उपासते। यद् यत् कष्टं त्वं मय्यवाप्स्यसि, द्विजोत्तम, तत्— सर्वं तव सुखोत्पत्तये, हिताय च, निष्पाप। यद् यद् जगति दृष्टं स्थावरं जङ्गमं वा— तत्सर्वं मया, प्रजापालकात्मना, प्रतिष्ठितम्। अहं नारायणाख्यः, शङ्खचक्रगदाधरः। यावत्सहस्रयुगपर्यन्तं, विप्रश्रेष्ठ, तावत्सर्वलोकमोहकात्मना, विश्वात्मा, अहं सुप्तः। एवं, मुनिवर, अहं सर्वेषु वस्तुषु कालरूपेण स्थितः। शिशुरूपेण शिशुत्वं यावत् ब्रह्मा न प्रबुध्यते। त्वां ब्रह्मरूपेण वरं दत्तवानस्मि, पुनः पुनः तुष्टः, ब्राह्मणर्षिसंस्तुतः। यदा सर्वं स्थावरजङ्गमं एकस्मिन्नपि सागरे लीनं, तदा त्वं उदभूः, मया अज्ञातः; ततः जगत्सर्वं तुभ्यं प्रकटितम्। यदा त्वं मम शरीरे प्रविश्य जगत्सर्वं दृष्टवान्, तदा विस्मितः, न चावबुद्धवान्। ततः, मुनिवर, अहं त्वां शीघ्रं मुखात् निष्कासितवान्; एतद् तुभ्यं उक्तम्, मम स्वरूपं देवदानवैः दुरवगम्यम्। यावत् स धर्मात्मा ब्रह्मा, तपोधनः, न प्रबुद्धः, तावत्, मुनिवर, त्वं सुखेनैव अत्र वस। यदा च प्रबुध्यते स जगतां पितामहः, तदा, द्विजोत्तम, अहमेव सर्वाणि भूतानि देहानि च सृजामि। आकाशं, पृथिवीं, वह्निं, वायुम्, आपः, यच्चान्यदस्ति लोके, स्थावरं जङ्गमं वा, सर्वं अत्र सृजिष्यामि। एवं उक्त्वा, मुनयः, माधवः पुनः तमुवाच, तडिदिव घनस्वननिनदेन, सहस्रयुगात् परतः। ब्राह्मणर्षे, सत्यमेव वद, किं हेतोः त्वं मां स्तुतवान्; वरं वृहत्तमं वृणुष्व, शीघ्रं दास्यामि। त्वं चिरजीवी देवेषु, मत्परायणः, दृढव्रतः; तस्मात्, द्विजोत्तम, पुनः दीर्घायुषो भविष्यसि। तस्य शुभवचनं श्रुत्वा, तं च दृष्ट्वा, स सशिरसा प्रणम्य, नमस्कारं कृत्वा, पुनः प्राह। देवेश, तव परमं रूपं दृष्टवानस्मि, ब्राह्मणश्रेष्ठ; त्वां दृष्ट्वा, हरे, एषा मोहः नष्टः। एवं, प्रभो; तव प्रसादात्, अहं केवलं एतत् इच्छामि—लोकहिताय, विवादशमाय च। शैवभागवतविग्रहे विवादपरिहाराय, अस्मिन्पवित्रे विशुद्धे श्रेष्ठे क्षेत्रे, पुरुषोत्तम। देव, अत्र महत्तरं शिवालयं स्थापयिष्यामि, तथा तव स्थाने शङ्करं संस्थापयिष्यामि। तदा लोके जनाः हरिम् ईश्वरं च एकरूपं वेत्ति; जगन्नाथस्तं मुनिं पुनरुवाच। एष देवोत्तमः, जगतां कारणं प्रभुः, एष लिङ्गः पूजार्थः, विवादशमाय। ममाज्ञया, द्विजोत्तम, शीघ्रं शिवमन्दिरं स्थापय; तस्य प्रभावात् शिवलोके नित्यं स्थित्वा भविष्यसि। शिवस्थापने कृते, मुनिवर, ममापि स्थापना जाता; नास्ति नोः भेदः—एकमेव रूपं द्वैव प्रतीयते। यः रुद्रः स एव विष्णुः; यः विष्णुः स महेश्वरः। तयोः नास्ति भेदः, यथा वाताकाशयोः। मूढः न जानाति, यः गरुडध्वजः स एव वृषध्वजः, त्रिपुरान्तकः, त्रिनेत्रः। तस्मात्, द्विज, तव नाम्ना शिवमन्दिरं स्थापय; उत्तरदिशि रम्यं तीर्थं देवानां प्रभोः कुरु। मार्कण्डेयाख्यं सरः लोकेषु प्रसिद्धं भविष्यति, द्विजोत्तम; तत्सर्वपापहरं भविष्यति।