यदा स मुनिः तस्य देहस्य सीमाम् अधिगन्तुं न अशकत्, हे ब्राह्मणाः, तदा सः वरदायकस्य तस्य देवस्य शरणं प्रपेदे। ततः, हे ब्राह्मणाः, तस्य महात्मनः पुरुषस्य विवृतमुखात् वातवेगेन सहसा निर्गतः। पुनः, तस्य उदरात् निर्गत्य, हे विप्रर्षयः, सः पृथिवीं पुनरपि एकमेकमर्थसागररूपां निरीक्ष्य, जनरहिताम् अपश्यत्। तत्रैव सः तं देवम्, यथापूर्वदृष्टं, बालरूपिणं, वटवृक्षशाखोपरी शय्यायाम् उपविष्टं दृष्टवान्। स मुनिः तं देवम् श्रीवत्सलाञ्छनं वक्षसि, पीताम्बरधरं, चतुर्भुजं, विश्वधरं, पद्मदलायतलोचनं च निरीक्ष्य विस्मितः अभवत्। स देवः, मुनिं समीपगतं, तस्य मुखात् निमज्जमानं मूर्च्छितं च दृष्ट्वा, स्मयमानः वचनम् अब्रवीत्—"वत्स, किं मम उदरे विश्रान्तः त्वम्? तत्र विचरन् किमपि आश्चर्यं दृष्टवान् किम्?" इति। "त्वं मम भक्तः, मुनिश्रेष्ठ, श्रान्तः मयि शरणं गतः; अतः ते हितार्थं वदामि—इह माम् पश्य।" तस्य वचः शृत्वा, मुनेः रोमाञ्चः हर्षेण समुत्पन्नः। सः तं दुरदृश्यं दिव्याभरणभूषितं देवम् अपश्यत्। तस्य भगवतः प्रसादात्, मुनेः दृष्टिः क्षणेन विशुद्धा निर्मला च अभवत्, नूतनं च दर्शनं सञ्जातम्। ततः सः मुनिः, तस्य पदयोः शिरसा प्रणम्य, रक्ताङ्गुलिप्रान्तयोः, देवैः पूजितयोः, हर्षगद्गदया वाचा उवाच। सः कृताञ्जलिः, प्रमुदितः पुनः पुनः विस्मितः, तं परमात्मानं दृष्ट्वा स्तोतुं प्रचक्रमे—"देवदेव, जगन्नाथ, मायाबालस्वरूप, मां त्राहि, पद्मलोचन, शरणागतं दुःखार्तम्। संवार्तकाख्येन वह्निना दग्धः अस्मि, अंगारवृष्ट्या भीतः; त्राहि मां पुरुषोत्तम। घोरवायुनाऽपि शुष्कः अस्मि, जगत्प्राणेन; क्लिष्टः श्रान्तः चास्मि—त्राहि मां पुरुषोत्तम। संहारदूतैः, प्रलयवातादिभिः दग्धः अस्मि; न शान्तिम् आप्नोमि—त्राहि मां पुरुषोत्तम। क्षुधया तृषया च पीडितः, दुःखितः, जगन्नाथ, न अन्यं रक्षकम् अत्र पश्यामि; त्राहि मां पुरुषोत्तम। अस्मिन् घोरे एकस्मिन्सागरे, सर्वचराचरविनाशे, न किञ्चित् अन्तं पश्यामि; त्राहि मां पुरुषोत्तम। तव उदरे, देवदेव, सर्वं चराचरं दृष्टवान् अस्मि; विस्मितः क्लिष्टः चास्मि—त्राहि मां पुरुषोत्तम। अस्मिन्संसारे निरालम्बे, अनुकम्पां कुरु, पुरुषोत्तम; अनुकम्पां कुरु, देवानाम् उत्तम; अनुकम्पां कुरु, देवप्रिय। अनुकम्पां कुरु, देवदेव; अनुकम्पां कुरु, देवालय; अनुकम्पां कुरु, लोकनाथ, जगत्कारण। अनुकम्पां कुरु, सर्वस्रष्टृन्, देव; अनुकम्पां कुरु, जीवनाधार; अनुकम्पां कुरु, जलनिवासिन्; अनुकम्पां कुरु, मधुसूदन। अनुकम्पां कुरु, लक्ष्मीप्रिय; अनुकम्पां कुरु, त्रिंशद्देवेश; अनुकम्पां कुरु, कंसकेशिनाशिन्; अनुकम्पां कुरु, अरिष्टद्विषन्। अनुकम्पां कुरु, कृष्ण, दैत्यनाशिन्; अनुकम्पां कुरु, दानवान्तक; अनुकम्पां कुरु, मथुरानिवासिन्; अनुकम्पां कुरु, यदुप्रिय। अनुकम्पां कुरु, वासव अनुज; अनुकम्पां कुरु, वरद, अक्षय; त्वम् एव पृथिवी, त्वम् आपः, देव; त्वम् अग्निः, त्वम् अनिलः। त्वम् आकाशः, त्वम् मनः, अहङ्कारः च; त्वम् बुद्धिः, प्रकृतिः, गुणाः च सत्त्वादयः, जगन्नाथ। त्वम् पुरुषः, विश्वव्यापी, परमात् पुरुषात् अपि परः; त्वम् सर्वेन्द्रियाणि, प्रभो, शब्दादि विषयाः च। त्वम् दिशां पालकाः, धर्मः, वेदाः, दक्षिणावन्तः यज्ञाः; त्वम् इन्द्रः, त्वम् शिवः, देव; त्वम् हविः, त्वम् वह्निः। त्वम् यमः, पितृपतिः, देव; त्वम् रक्षसां पतिः स्वयम्; त्वम् वरुणः, जलपतिः; त्वम् वायुः, त्वम् धनाधिपः। त्वम् ईशानः, त्वम् अनन्तः, त्वम् गणेशः, त्वम् षण्मुखः; त्वम् वसवः, तथैव रुद्राः, आदित्याः, विहायसां गणाः। त्वम् दानवाः, तथैव यक्षाः, त्वम् दैत्याः, मरुतः; त्वम् सिद्धाः, अप्सरसः, नागाः, गन्धर्वाः, चारणाः च। त्वम् पितरः, वालखिल्याः, प्रजापतयः, अक्षय; त्वम् ऋषयः, मुनिगणाः, अश्विनौ, निशाचराः च। त्वम् सर्वेऽन्ये जीवभेदाः—यद्यत् प्राणिजातम्; किम् अधिकं वक्तव्यम्? त्वयि सर्वं व्याप्यते, ब्रह्माद् यावत् तृणान्तम्। त्वम् अतीतानागतवर्तमानेषु; त्वमेव जगत्, चराचरसमन्वितम्। तद् रूपं ते परं, देव, अचलं, अव्ययम्, स्थिरम्। ब्रह्मादयः अपि न जानन्ति; अन्ये तु कुतोऽल्पबुद्धयः? त्वम् शुद्धस्वरूपः, नित्यः, प्राकृतातीतः। त्वम् अव्यक्तः, सनातनः, अनन्तः, विश्वव्यापी, महेश्वरः; त्वम् आकाशात् अपि परः, शान्तः, अजः, सर्वशक्तिमान्, अक्षयः। त्वां गुणरहितं, निरदोषं, कः स्तोतुं शक्तः? यत् किञ्चित् स्तुतवान् अस्मि, मनसा अल्पेन, दोषयुक्तेन, देवदेव, अक्षय, तद् सर्वं क्षन्तुम् अर्हसि।" एवं स्तुतः तदा मार्कण्डेयेण, हे द्विजश्रेष्ठाः, भगवान् तुष्टः, मेघगम्भीरया वाचा उवाच—"वद कामं, मुनिश्रेष्ठ, यद्यत् चेतसि ते स्थितम्। सर्वं ते दास्ये, विप्रर्षिसत्तम।" तस्य महात्मनः बालस्य वचनं श्रुत्वा, स मुनिः, तस्मिन् एव मनः निवेश्य, परमप्रहृष्टः प्रत्युवाच।