स ब्रह्मर्षिः तत्र विष्णोः शरीरान्तरे विचरन् मृगान् कपीन् सिंहान् वराहान् शृगालान् शशान् गजान् चान्ये प्राणिनः दृष्टवान्। तस्य शरीरमध्ये सर्वाणि तीर्थानि ग्रामान् नगराणि च भूमौ, कृषिं गोपालनं व्यापारं विक्रयं च अपश्यत्। तत्रापि इन्द्राद्याः श्रेष्ठा देवाः, अन्ये च दिव्याः गन्धर्वाः अप्सरः यक्षाः पुरातनाः ऋषयः च दृष्टाः। दैत्यदानवानां गणाः नागाः महर्षयः सिम्हिकापुत्राः देवद्विषः च तत्र स दृष्टवान्। यद् इह जगति चलं स्थिरं वा किञ्चिद् दृष्टं तद् सर्वं तस्य उदरे स दृष्टवान्, द्विजश्रेष्ठ। अपि च, किम् अधिकं वाच्यं? किं पुनः पुनः गणनया? यद् अस्ति, ब्रह्माद् आरभ्य तृणपर्यन्तं, चलं स्थिरं च, तद् सर्वं तस्य उदरे स दृष्टवान्। द्विजश्रेष्ठ, पृथ्वी, अन्तरिक्षं, स्वर्गं, महः, जनः, तपः, सत्यं, अतल, वितल, पाताल, सुतल, वितल, रसातल, महातल, अण्डं च तस्य उदरे स दृष्टवान्। तत्र तस्य गमनं तदा देवकृपया निर्बाधं अभवत्, स्मृतिहानिर् नाभूत्। गर्भे विचरन् स ब्रह्मर्षिः विष्णोः शरीरस्य अन्तं न प्राप्तवान्, यद्यपि सर्वं विश्वं तत्र आसीत्। तस्य शरीरे सीमां न लब्ध्वा स ब्रह्मर्षिः तदा वरदं देवम् शरणं जगाम। ततः स ब्रह्मर्षिः वायुवेगेन तस्य महात्मनः व्यक्तस्य मुखात् सहसा निर्गतः। ततः उदरात् निर्गम्य, मुनीन् श्रेष्ठान्, पुनः पृथ्वीं एकमहासागररूपां, निर्जनां, अपश्यत्। तत्र पुनः पूर्वदृष्टं देवम्, बालरूपं, वटपत्रे शयितं, स दृष्टवान्। तं देवम् श्रीवत्सलक्ष्मणं, पीतवस्त्रं, चतुर्भुजं, विश्वधारिणं, पद्मपत्रविशालनेत्रं स दृष्टवान्। स देवः, मुनिं समीपं गतं, तस्य मुखात् निर्गच्छन्तं, तं तीर्यन्तं, मूर्च्छितं दृष्ट्वा, हसन् वाक्यम् अब्रवीत्— "बालक, मम उदरे विश्रामः कृतः वा? तत्र विचरन् किम् अद्भुतं दृष्टवान्?" "त्वं मम भक्तः, मुनेश्रेष्ठ, श्रान्तः मया शरणं प्राप्तः; अतः तव हिताय वदामि—इह मां पश्य।" तस्य वचनं श्रुत्वा हर्षात् रोमाञ्चः अभवत्; तं दुरदर्शनं दिव्यरत्नैः भूषितं स दृष्टवान्। तस्य दृष्टिः क्षणेन विशुद्धा अभवत्, देवकृपया, पुनः नवदृष्टिः अभवत्। ततः स मुनिः तस्य देवस्य चरणयोः, यत्र देवाः पूजयन्ति, रक्तनखाग्रयोः, शिरसा नमस्कृत्य, हर्षगद्गदया वाचा अब्रवीत्। स हर्षितः विस्मितः पुनः पुनः, प्राञ्जलिः, परमात्मानं दृष्ट्वा, स्तोत्रं आरभत। "देवदेव, विश्वनाथ, मायाबालरूपधारिन्, मां रक्ष, पद्मलोचन, दुःखितं शरणागतं। संवार्तकाग्निना तप्यमानं, अंगारवर्षभीतं, रक्ष माम्, पुरुषोत्तम। तीव्रवायुनाः, जगतो जीवनस्य, शुष्कं कृतम्, क्लिष्टं श्रान्तं च, रक्ष माम्, पुरुषोत्तम। विनाशदूतैः, प्रलयवातादिभिः, दग्धं, शान्तिं न प्राप्नुवं, रक्ष माम्, पुरुषोत्तम। तृषार्तं, क्षुधया पीडितं, दुःखितं, लोकनाथ, अत्र रक्षकं न पश्यामि, उद्धर माम्, पुरुषोत्तम। एकमहासागरे, यत्र सर्वं चलं स्थिरं च विनष्टं, अन्तं न पश्यामि, उद्धर माम्, पुरुषोत्तम। तव उदरे, देवदेव, यत् चलं स्थिरं च दृष्टवान्, विस्मितः क्लिष्टः च, उद्धर माम्, पुरुषोत्तम। अस्मिन् जगति निराधारः, कृपां कुरु, पुरुषोत्तम; कृपां कुरु, देवश्रेष्ठ; कृपां कुरु, देवप्रिय। कृपां कुरु, देवाधिप; कृपां कुरु, देवालय; कृपां कुरु, लोकनाथ, जगत्कारण। कृपां कुरु, सर्वसृष्टिकर्तः, देव; कृपां कुरु, जीवनदाता; कृपां कुरु, जलनिवासिन्; कृपां कुरु, मधुसूदन। कृपां कुरु, लक्ष्मीप्रिय; कृपां कुरु, त्रिंशद्देवेश; कृपां कुरु, कंसकेशीहन्त; कृपां कुरु, अरिष्टनाशिन्। कृपां कुरु, कृष्ण, दैत्यनाशिन्; कृपां कुरु, दानवांतक; कृपां कुरु, मथुरानिवासिन्; कृपां कुरु, यादवहर्ष। कृपां कुरु, इन्द्रानुज; कृपां कुरु, वरद, अक्षर; त्वं भूमिः, त्वं आपः, देव; त्वं अग्निः, त्वं वायुः। त्वं व्योम, त्वं मनः, त्वं अहंकारः; त्वं बुद्धिः, त्वं प्रकृतिः, गुणाः सत्त्वादयः, लोकनाथ। त्वं पुरुषः, विश्वव्यापी, परमात् अपि परः; त्वं सर्वेन्द्रियाणि, देव, शब्दाद्यर्थाः। त्वं दिक्पालाः, धर्मः, वेदाः, यज्ञाः, विधिदत्तदक्षिणाः; त्वं इन्द्रः, त्वं शिवः, देव; त्वं हविः, त्वं अग्निः। त्वं यमः, पितृनाथ, देव; त्वं रक्षसां स्वामी; त्वं वरुणः, जलनाथ; त्वं वायुः, त्वं धननाथ। त्वं ईशानः, त्वं अनन्तः, त्वं गणेशः, षण्मुखः; त्वं वसवः, रुद्राः, आदित्याः, दिव्यसत्त्वानि च।" एवं स ब्रह्मर्षिः, विष्णोः अद्भुतं स्वरूपं, सर्वं विश्वं तस्य उदरे दृष्ट्वा, विस्मितः, क्लिष्टः, परमात्मानं स्तुत्वा, शरणं ययौ।