सः महर्षिः मेरुं पर्वतराजं ददर्श—यो हेममयः सर्वरत्नविभूषितः, शिखरैः नानाविधमणिमण्डितैः, गुहाभिरनेकाभिः पूर्णः आसीत्। तत्र नानामुनिसङ्घैः समाकीर्णः, विविधवनोपवनसंछन्नः, नानाप्राणिभिः वासितः, अनेकेश्वर्यगुणसम्पन्नश्च स मेरुः दृष्यते स्म। तत्र व्याघ्रसिंहवराहचौर्यरिषभमहिषगजमृगवानरादिभिः समलङ्कृतः सः पर्वतः परममनोहरः अभवत्। तं पर्वतं विविधैः देवैः, इन्द्रादिभिः, सिद्धगन्धर्वचरणनागमुनियक्षाप्सरसां गणैः सेव्यमानं सः मुनिः अपश्यत्। एवं सः श्रेष्ठमुनिः तदा तस्य बालस्य देहे विचरन्, सुमेरुं दिव्यं ददर्श। ततः हिमवत्, हेमकूट, निषध, गन्धमादन, श्वेत, दुर्धर, नील, कैलास, मन्दर—एतान् पर्वतान् अपि सः ददर्श। महेन्द्र, मलय, विन्ध्य, पारियात्र, अर्बुद, सह्य, शुक्तिमान्, मैनाक, वक्रपर्वतान् अपि सः अपश्यत्। अन्यांश्च बहून् पृथिवीधारकान् रत्नमालिनः पर्वतान् सः मुनिः ददर्श। कुरुक्षेत्रं, पाञ्चालान्, मत्स्यान्, मद्रान्, कैकयान्, बाह्लीकान्, शूरसेनान्, काश्मीरान्, तङ्गणान्, खासांश्च अपि सः ददर्श। गिरिवासिनः किरातान्, कुण्डलिनः, पल्वलवासिनः, अन्त्यजान्, सर्वान् चान्यांश्च जातिविशेषान् तस्य शरीरे सः अपश्यत्। मृगवानरसिंहवराहशृगालशशगजादीन् प्राणिनः अपि तत्र ददर्श। सर्वतीर्थानि, ग्रामनगराणि, कृषिगोरक्षाव्यवसायविक्रयान् च पृथिव्यां यानि तानि अपि सः ददर्श। इन्द्रादीन् श्रेष्ठान् देवतान्, अन्यांश्च सुरगणान्, गन्धर्वाप्सरःयक्षांश्च, पुरातनान् ऋषीन् अपि सः अपश्यत्। दैत्यान् दानवान् नागान् महर्षीन्, सिंहिकायाः पुत्रान्, अन्यांश्च सुरद्विषः सः ददर्श। यत् किञ्चित् चराचरं लोके दृष्टपूर्वं, तद् सर्वं तदा तस्य उदरे अपश्यत्, द्विजश्रेष्ठ। किं बहुना? यदस्ति किञ्चित् ब्रह्मादि तृणान्तं, चराचरं, तत् सर्वं सः मुनिः तदा अपश्यत्। पृथिवीलोकं, अन्तरिक्षं, स्वर्लोकं, महर्लोकं, जनलोकं, तपोलोकं, सत्यलोकं, अतल, वितल—एतान् अपि सः ददर्श। पाताल, सुतल, वितल, रसातल, महातल, अण्डं च तस्य उदरे सः अपश्यत्। तदा तस्य भगवतः प्रसादेन तस्य गमनं निरुद्धं नाभूत्, न च तस्य स्मृतिहानिः अभवत्। गर्भे विचरन्, द्विजश्रेष्ठाः, सः विष्णोः शरीरस्य अन्तं न प्राप्नोत्, यद्यपि तत्र सर्वं विश्वं आसीत्। अन्तं न प्राप्य, सः मुनिः तदा वरदं भगवन्तं शरणं जगाम। ततः, द्विजश्रेष्ठाः, सः मुनिः वायुवेगेन तस्य महात्मनः विवृतमुखात् आकस्मात् निर्गतः। उदरे निर्गत्य, विप्रश्रेष्ठाः, सः पुनः एकमेकसागररूपां, जनरहितां पृथिवीं अपश्यत्। सः पुनः तं भगवन्तं, यथापूर्वं दृष्टम्, बालरूपिणं, वटपत्रशाखोपरी शयाने, ददर्श। तं भगवन्तं श्रीवत्सलाञ्छनं, पीताम्बरधरं, चतुर्भुजम्, विश्वधारिणम्, पद्मपत्रविपुललोचनम् अपि सः अपश्यत्। सः भगवाञ् मुनिं समीपं आगतम्, तस्य मुखात् उत्प्लुतं, अचेतनम् आलोक्य, सस्मितं वचनम् अब्रवीत्—“वत्स! किं मम उदरे स्थित्वा, तत्र विचरन्, किञ्चित् अद्भुतं दृष्टवान्? त्वं हि मम भक्तः, मुनिश्रेष्ठ, क्लान्तः मया शरणागतः; तस्मात् ते हिताय वदामि—इह मां पश्य।” तस्य वचः श्रुत्वा, स मुनिः हर्षवशात् रोमाञ्चितः अभवत्; सः दुरदृशं तं भगवन्तं दिव्यरत्नभूषितं ददर्श। तदा तस्य भगवतः प्रसादात्, क्षणमात्रेण तस्य दृष्टिः विशुद्धा अभवत्, नूतना च दृष्टिः उत्पन्ना। सः मुनिः तदा भगवत्पादयोः, यः अङ्गुल्यग्ररक्तः, सुरैः पूजितः, शिरसा प्रणिपत्य, हर्षगद्गदया वाचा अवदत्। सः अञ्जलिं कृत्वा, पुनः पुनः विस्मितः हृष्टः, तं परात्मानं दृष्ट्वा, स्तोतुं प्रचक्राम। “देवदेव, जगन्नाथ, मायाबालस्वरूपिन्, मां पालय, पद्मलोचन, दुःखार्तं शरणागतं च। संवार्तकाख्येन वह्निना दग्धः अस्मि, अंगारवृष्ट्या भीतः; रक्ष मां पुरुषोत्तम। घोरवातेन, यः जगतो जीवनश्वासः, शुष्कः अस्मि, क्लान्तः अस्मि—रक्ष मां पुरुषोत्तम। संहारकृत्यमरुतादिभिः दग्धः अस्मि, शान्तिं न प्राप्नोमि—रक्ष मां पुरुषोत्तम। क्षुधया तृषया च पीडितः, दुःखार्तः, न कोऽपि रक्षकः दृश्यते; रक्ष मां पुरुषोत्तम। अस्मिन् घोरे एकस्मिन् सागरे, यत्र सर्वं चराचरं नष्टम्, नान्तं पश्यामि; रक्ष मां पुरुषोत्तम। तव उदरे, देवदेव, यद् यद् चराचरं दृष्टम्, तेन विस्मितः दुःखार्तः अस्मि—रक्ष मां पुरुषोत्तम। अस्मिन्संसारे, निःस्नेहे, कृपां कुरु पुरुषोत्तम; कृपां कुरु देवश्रेष्ठ; कृपां कुरु सुरप्रिय।” एवं सः महर्षिः तस्य भगवतः अद्भुतं विश्वरूपं दृष्ट्वा, तं प्रणम्य, स्तुतिं चकार।