अनन्तस्य न अन्तो ज्ञायते, अतः सः "अनन्त" इति कथ्यते; स एव वसुदेवस्य भगिनी, सुवर्णवर्णा दीप्तिमती च। तृतीया या, सा शुभद्रा, सर्वलक्षणैः शोभिता, सर्वमङ्गलैः चिह्नैः भूषिता। एतेषां वचनेषु श्रुत्वा, सुकृत्कर्मा विश्वकर्मा त्वरितं शुभप्रतिमानां निर्माणे प्रवृत्तः। प्रथमं सः निर्मितवान् शुभ्रवर्णं, शरच्चन्द्रसमानप्रभं, रक्तनेत्रं, विशालाङ्गं, स्फटिकसदृशविपुलशिरसं च। नीलाम्बरधरं, भीमस्वरूपं, गर्वपूर्णबलसम्पन्नं, एककुण्डलभूषितं, दिव्यं, गदाशक्तिधरं च तं प्रथमं रूपं निर्मितवान्। द्वितीयं तु पद्मलोचनं, श्याममेघसन्निभं, अतिशुभ्रपुष्पसदृशं, विशालपद्मपत्रनेत्रं च। पीताम्बरधरं, परमभीषाणं, शुभलक्षणयुक्तं, श्रीवत्सचिह्नितं, चक्रधरं, दिव्यं, सर्वपापनाशनं हरिं च निर्मितवान्। तृतीयं या, सा सुवर्णवर्णा, दीप्तिमती, दीर्घपद्मपत्रलोचना, विचित्रवस्त्रच्छन्ना, हारकङ्कणादिभूषिता च। नानारत्नमालाविभूषिता, पूर्णस्तनी, रम्या, सैव विश्वकर्मणा निर्मिता। राजा तु तं विचित्रं सृष्टिं क्षणमात्रेण कृतां, दिव्ययुग्माम्बरच्छन्नां, नानारत्नालङ्कृतां दृष्ट्वा, तासां प्रतिमानां सर्वमङ्गललक्षणयुक्तानां, परममोहिनीं, परमाश्चर्यपूर्णां, इदं वचः प्रोवाच— "कौ युवां दिव्यरूपिणौ ब्राह्मणस्वरूपधारिणौ, आश्चर्यकर्मणौ, दिव्याचारिणौ, मानवातीतौ? किं देवौ वा, मानुषौ वा, यक्षौ वा, विद्याधरौ वा? किं ब्रह्मा हृषीकेशौ वा, वासवौ वा, अश्विनौ वा? नाहं जानामि युवयोः तत्त्वं, सत्यम् अथवा मायया स्थितौ; अहं शरणागतः अस्मि, तत्त्वतः आत्मानं प्रकाशयेताम्।" ततो भगवान् उवाच— "नाहं देवः, न यक्षः, न दानवो, न सुरेन्द्रः; न ब्रह्मा, न रुद्रः; मां परमपुरुषं विद्धि। सर्वलोकदुःखनाशनः, अनन्तबलपराक्रमः, सर्वैः पूज्यः, अनन्तपर्यन्तः। यः सर्वशास्त्रेषु गीयते, उपनिषत्सु वर्ण्यते, योगिभिः ज्ञानगम्यः—स एव वासुदेवः अहम्।" "अहमेव ब्रह्मा, अहमेव विष्णुः, अहमेव शिवः; अहमेव इन्द्रः, यमः च। अहमेव पृथिव्याद्याः भूतानि, त्रयः वह्नयः, हविर्भुजः, वरुणः, पृथिवी, पर्वतः। यद्वाच्यं जगति, यच्च चलं अचलञ्च—सर्वं जगत् मयि एव; मत्तः अन्यन्नास्ति किञ्चन।" "त्वयि प्रसन्नोऽस्मि, राजश्रेष्ठ; वरं वृणीष्व धर्मज्ञ। यत् हृदि स्थितं, तत् सर्वं दास्ये। मम दर्शनं अयोग्येभ्यः स्वप्नेष्वपि न दृश्यते; त्वं तु दृढभक्त्या मां प्रत्यक्षं दृष्टवान्।" भगवतः वासुदेवस्य वचनं श्रुत्वा, स राजा, रोमाञ्चितगात्रः, प्रहर्षपूर्णः, स्तोत्रं जगौ— "श्रियः प्रिय, श्रीनिवास, पीताम्बरधर, श्रीद, श्रीपतिः, श्रीनिवास, श्रीनिकेतन—त्वां नमामि। आदिपुरुष, अधिप, सर्वेश, सर्वतोमुख, अविभक्त, परदेव, नित्य—त्वां नमामि।" "निःशब्द, निर्गुण, सत्-असद्विवर्जित, निर्मल, निरुपाधिक, सूक्ष्म, सर्वज्ञ, सर्वकारण—त्वां नमामि। मेघश्याम, गोरक्ष्यब्राह्मणहित, सर्वपालक, सर्वव्यापी, सर्वसृष्टिकर्ता—त्वां नमामि।" "शङ्खचक्रगदाधर, वरद, नीलोत्पलदलश्याम, हरिं नमामि। अनन्तशयन, क्षीराब्धिनिवास, हृषीकेश, पापनाशन—त्वां पुनः पुनः नमामि।" "देवेश, वरद, सर्वव्यापिन्, विष्णो, लोकनाथ, मुक्तिद, अव्यय—त्वां पुनः नमामि।" एवं स्तुत्वा, स राजा, प्रणम्य, भूमौ साष्टाङ्गं प्रणिपत्य, वाक्यमुवाच— "यदि त्वं मयि प्रसन्नः, प्रभो, तर्हि परं वरं वृणोमि। ये देवाः, दानवाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, राक्षसाः, महोरगाः; सिद्धाः, विद्याधराः, साध्याः, किन्नराः, गुह्यकाः, महर्षयश्च विविधशास्त्रपारगाः; संन्यासिनः, योगनिष्ठाः, वेदतात्पर्यचिन्तकाः, मोक्षमार्गविदः, अन्ये च परं पदं ध्यायन्ति—" "यत् निर्गुणं, शुद्धं, शान्तं, मुनिभिः प्रत्यभिज्ञातं, तदवाप्तुं तव प्रसादात् इच्छामि, यद्यपि सुलभं नास्ति।" भगवानुवाच— "सर्वमङ्गलं ते अस्तु; यत् इच्छसि तत् सम्पद्येत। मम प्रसादात् सर्वं भविष्यति न संशयः। दशसहस्रवर्षाणि, नवशतानि च, अखण्डं महद्राज्यं भुङ्क्ष्व।" "ततः दिव्यं पदं प्राप्स्यसि, देवदानवदुर्लभं, सर्वकामसम्पन्नं, शान्तं, गुह्यं, अव्यक्तं, अव्ययम्।" "सर्वोत्तमं, सूक्ष्मं, निर्मलम्, अविभक्तं, नित्यम्, चिन्तारहितं, शोकशून्यं, निष्क्रियं, अकारणं च तदतीत्य स्थितिं गमिष्यसि।" "तां परां गतिं, या 'ज्ञेया' इति कथ्यते, दर्शयिष्यामि; तां प्राप्य त्वं परमं सुखं, परमां सिद्धिं च प्राप्स्यसि।