एवं भगवतः पुरुषोत्तमस्य परमं स्तोत्रं सर्वपापहरं, करुणामयं, सुखमोक्षप्रदं, सर्वकामफलप्रदं च मया निगदितम्। ये शुद्धाः सदा तं सूक्ष्मं निर्मलं सनातनं पुरुषं मुरद्विषं ध्यानयन्ति, ते मोक्षभागिनः सन्तः मन्त्रैः हविर्द्रव्याणि यथा वह्निं प्रविशन्ति, तथा विष्णुमेव प्रविशन्ति। स एव दुःखहरः देवः, स सर्वोत्तमः, तस्मात् परं नास्ति किञ्चन। स एव द्रष्टा, रक्षकः, संहर्ता च; विष्णुः सर्वस्य भावस्य सारभूतः। यस्य कृष्णे, जगद्गुरौ, मोक्षसुखप्रदायिनि, भक्तिर्नास्ति, तस्य ज्ञानं वा, स्वगुणाः वा, यज्ञदानतपांसि वा, किमुपयुञ्ज्यन्ते? अत्र लोके स एव पुण्यवान्, स शुद्धः, स पण्डितः, स यज्ञतपःसत्कर्मसु श्रेष्ठः; स ज्ञाता, दाता, सत्यवक्ता, यस्य पुरुषोत्तमे भक्तिर्भवति। एवं नित्यं स्तुत्वा प्रणम्य च तं सनातनं, मुनीन्द्राः वासुदेवं जगन्नाथं सर्वकामफलप्रदं सम्यक् पूजितवन्तः। राजा च चिन्तया समाविष्टः, कुशासनं भूमौ विस्तार्य, तत्र मनः स्थाप्य, पृथिव्यां शयानोऽभवत्। स चिन्तयामास—"कथं देवदेवो जनार्दनः मयि साक्षात्करोति? कथं स देवः दुःखनाशनः अद्य साक्षात् प्रादुरभविष्यति?" एवं राज्ञः शयनकाले वासुदेवः, जगद्गुरुः, शङ्खचक्रगदाधरः, स्वयम् आत्मानं दर्शयामास। स भक्त्या देवदेवं जगद्गुरुं, शङ्खचक्रधरं, गदाचक्रधरं देवमवलोकयामास। स शार्ङ्गधन्वानं, बाणान् वहन्तं, तेजसा परिवृतं, कल्पान्तसूर्यसदृशं, वैडूर्यनिभं च तं देवमपश्यत्। स गरुडपक्षे समासीनं, षोडशार्धबाहुसुन्दरं, शान्तया गिरा राजानं सम्बोधितवान्—"साधु साधु, बुधश्रेठ!" "एतेन दिव्येन यज्ञेन, भक्त्या श्रद्धया च अहं तव तुष्टः, राजन्। किमर्थं व्यर्थं शोचसि?" "एषा या चात्र स्थिता नित्यप्रतिमा, या लोके पूज्यते, तस्याः प्राप्तये साधनं वदामि, भूमिपते।" "यदा एषा रात्रिः व्यतीता, निर्मलो रविः उदितः, तदा समुद्रतीरे, नानावृक्षभूषिते, समुद्रान्ते—" "तत्र तटे, राजन्, लवणाम्भोधितरङ्गैः अतिवेगिता आपः द्रक्ष्यसि।" "तटे तिष्ठति महावृक्षः, स्थलजलयोः मध्ये, तरङ्गैः आहतः सन् अपि, स वृक्षः न कम्पते।" "त्वं करप्रग्रहं कृत्वा, तरङ्गेषु प्रविश; तत्रैकाकी विचरन्, राजन्, तं वृक्षं द्रक्ष्यसि।" "एवं लक्षणं दृष्ट्वा, संदेहं विना वृक्षं छिन्धि; प्रातःकाले छिन्दन्, अद्भुतं दृश्यं द्रक्ष्यसि।" "दृष्ट्वा तं चिन्तय; ततो दृष्ट्वा, तस्मात् दिव्यं रूपं निर्माय, मोहं त्यज।" एवं उक्त्वा श्रीहरिः अन्तर्धानमगात्; राजा च तं स्वप्नं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं जगाम। स तां रात्रिं तद्रूपेण मनसा निमग्नः, वैष्णवानि मन्त्रस्तोत्राणि जपन् अतीतः। यदा रात्रिः व्यतीता, स निश्चलचित्तः समुद्रे विधिवत् स्नात्वा उत्थितः। स ब्राह्मणेभ्यः ग्रामदानानि कृत्वा, प्रातःकृत्यम् आचरन्, ततः निर्गतः स राजा। नाश्वो न पदातिः न गजः न सारथिः तं अन्वगच्छन्; स एकाकी महार्णवतटे प्रविष्टः। स तत्र महावृक्षं तेजस्विनं, महान्तं, उन्नतगात्रं, पवित्रं, विशालं च ददर्श। स वृक्षः उन्नतः, स्थूलः, जलान्तिके शयानः, मनोहरसारङ्गवर्णः, अनाम्नेयः, अजातीः च आसीत्। तं वृक्षं दृष्ट्वा, नृपः हृष्टः, तीक्ष्णेन दृढेन परशुना छेत्तुम् आरब्धवान्। द्विधा कर्तुमिच्छन्, इन्द्रमित्रः तत्र स्थितः; तद्वनं पश्यन्, अद्भुतं दृश्यं ददर्श। तत्र विश्वकर्मा विष्णुश्च, ब्राह्मणरूपिणौ, तेजस्विनौ, समजातीयौ, समागतौ। स्वतेजसा दीप्तौ, दिव्यगन्धानुलेपनभूषितौ, इन्द्रमित्रं नृपं समीपमागच्छताम्। तावूचतुः—"किं कुर्वन् अत्र, राजन्, तिष्ठसि? किमर्थं, महाबाहो, वृक्षं छिनत्तः?" "एकाकी अनेन महावने, नदीतीरगहने, कथं त्वया वृक्षोऽयं छिन्नः?" तयोः वचनं श्रुत्वा, राजा हृष्टः, मृदु मधुरया वाचा प्रत्युवाच। तौ ब्राह्मणौ, सोमसूर्यसमौ, दृष्ट्वा, स जगन्नाथौ प्रणम्य, नम्रशिराः स्थितवान्। "देवदेवं अनाद्यन्तं लोकनाथं पूजयितुमिच्छामि, तस्य प्रतिमां निर्मातुम्।" "स्वप्नान्ते तेन परमात्मना उपदिष्टोऽस्मि; युवां च एतद् मम प्रकाशयथः।" राज्ञः वचनं श्रुत्वा, इन्द्रप्रतिमायाः विषये, जगन्नाथः सन्तुष्टः स्मयमानः तमुवाच। "शोभनं, शोभनं, राजन्, एषा ते परमा मतिः, संसारसागरभयघ्न्या, यथा कदलीपत्रम्।" "असारसंसारे दुःखपूर्णे, कामक्रोधसमाक्रान्ते, इन्द्रियग्राहवर्त्मनि, दुस्तरे, रोमाञ्चकारिणि च...