द्विजोत्तमाः, यः मार्कण्डेयं कृष्णं रामं च पश्यति, इन्द्रद्युम्नाख्ये सागरे स्नानं च करोति, स नूनं मोक्षं प्राप्नोति इति श्रूयते। तत्र सञ्जातं कौतूहलं – किं कारणं तेन राज्ञा इन्द्रद्युम्नेन, लोकनाथेन, पूर्वं तस्मिन्सर्वमोक्षप्रदक्षेत्रे पुरुषोत्तमे गमनस्य? तत्र गत्वा, भगवन्, स राजा अश्वमेधेन यथावद् परमात्मानं कथं पूजितवान्? तस्मिन्नेव दुर्लभे सर्वफलप्रदे क्षेत्रे त्रैैलोक्यविख्यातं देवालयं स कथं निर्मितवान्? पशुपते, स किम् प्रकारेण कृष्णं रामं सुभद्रां च प्रतिष्ठाप्य क्षेत्रं च रक्षितवान्? स बुद्धिमान् राजा कथं देवानां पूजितान् कृष्णादीन् तस्मिन् श्रेष्ठे देवालये न्यवेशयत्? एष सर्ववृत्तान्तः, भगवन्, यथावत् विस्तारतः त्वया वक्तव्यः। तव वचनामृतं न तृप्यामः; ब्रह्मन्, अधिकं श्रोतुमिच्छामः, हि अस्माकं कौतूहलं महदस्ति। सुतराम् उत्तमं त्वया पृष्टं द्विजश्रेष्ठ, यदिदं पुरातनं पापहरं शुभदं भोगमोक्षप्रदं च। तस्मात् कृतयुगे यथावृत्तं तस्य राज्ञो विहितानि कर्माणि वक्ष्यामि; शृणुत, मुनिश्रेष्ठाः, यत्नेन संयतान् इन्द्रियाः। मालवे देशे अवन्तिनाम्नि पुरी बभूव, या पृथिव्याः शिखरवत् कीर्तिमती। सा पुरी हृष्टसम्पन्नजनैः पूर्णा, दृढपरिखाद्वारैः, सुदृढसंयोजनेषु तालेषु च शोभिता। तत्र नानावणिज्जनसमाकीर्णा, नानाविधवस्त्रविक्रयैः रम्या, सुसंस्थितविपणिवीथ्यः, सुप्रतिवेशसंस्थिताः। गृहैः प्रासादैः च भूषिता, सुभगमार्गा, शुक्लहंसराजिभिः शोभिता, चित्रग्रीवैर् रमणीयैः। लक्षकोटिप्रासादैः विभूषिता, यज्ञोत्सवसमृद्ध्या हृष्टा, गीतवादित्रनिनादेन रम्या। नानावर्णध्वजपताकाभिः विभूषिता, गजाश्वरथपदातिसमूहैः संकीर्णा। सर्वविद्यायुधधारिभिः वीरैः, नानादेशसमागतैः, ब्राह्मणक्षत्रविट्शूद्रद्विजैः च संयुक्ता। सा पुरी, मुनिश्रेष्ठ, विदुषां जनैः समृद्धा आसीत्; न तत्र मलिनो न मूढो न दरिद्रः कश्चन। न तत्र रोगी, न विकलः, न द्यूतप्रियः; सर्वदा प्रमुदिताः साधवः स्त्रीपुंसः च दृश्यन्ते। तत्र अहर्निशं क्रीडन्तः, नानाविधैः प्रमोदनैः, सुसंस्कृतकुण्डलधारिणः पुरुषाः दृश्यन्ते। ते रूपसम्पन्नाः, गुणैः युक्ताः, दिव्याभरणभूषिताः, कामदेवसमानाः, सर्वलक्षणसम्पन्नाः। सुकेशगण्डाः, सुखवदना, श्मश्रुधारिणः, सर्वशास्त्रविदः, रिपुसैन्यभञ्जनाः। सर्वरत्नदातारः, सर्वधनभोक्तारः; तत्र रमणीयाङ्गनाः अपि दृश्यन्ते। हंसगजगमना, कमलविलोचनाः, सुसंहतकटितटीकुक्ष्यः, उच्चस्तनाः। सुकेशाः, सुन्दरवदना, सुगण्डाः, स्थिरलता, ललितग्रीवाः, कर्णाभरणशोभिताः। बिम्बाधराः, ताम्बूलप्रभामुखाः, सुवर्णाभरणभूषिताः, सर्वाभरणैरलङ्कृताः। श्यामा गौर्यश्च, सुकटितटीकाः, काञ्चीकिङ्किणीनिःस्वनाः, दिव्यमाल्यवस्त्रधारिण्यः, दिव्यगन्धानुलेपनाः। कौशलसम्पन्नाः, सौभाग्यशालिन्यः, सुललिता, रम्या, सर्वा सौन्दर्यरमणीयसमुज्ज्वलाः, सदा स्मितवदनाः। क्रीडारम्याः, प्रमदोल्लासिता, सभागृहेषु, गीतवाद्यकथालापैः जनान् मोहयन्ति। तत्र नर्त्यगीतकुशलाः मुख्यगणिकाः, चाटुचेष्टालापविशारदाः, सर्वस्त्रीगुणसम्पन्नाः। अन्याः धर्माचार्याः, कुलीनाः, पतिसंयुक्ताः, सर्वगुणभूषिताः। तत्र पुण्यवनानि, रम्योपवनानि, दिव्यदेवायतनानि, नानापुष्पशोभितानि दृश्यन्ते। शालतालतमालबकुलनागकेसरपिप्पलकर्णिकारचन्दनागुरुचम्पकद्रुमैः शोभिता। पुन्नागनारिकेलपणसतालकद्रुमैः, नारङ्गलक्षालोध्रसप्तपर्णाञ्जनैः च शोभिता। आम्रबिल्वकदम्बशिंशपाधवखदिरपाटलाशोकतागरश्वेतकरवीरादिभिः विभूषिता। पीतार्जुनभल्लातकसिद्धाम्रातकवटवटाश्वत्थकाष्मर्यपलाशदेवदारुद्रुमैः आवृता। मन्दरपारिजाततिन्तिडीकविभीतकप्राचीनामलकिप्लक्षजम्बूशिरीषद्रुमैः शोभिता। कालेयकाञ्चनारमधुजम्बीरतिन्दुकखर्जूरागस्त्यबकुलशाकोटकहरितकद्रुमैः च संयुक्ता। कङ्कोलमूचुकुन्दहिंतालबिजपूरकेतकिवनसङ्घातैः, अतिमुक्तकुब्जकद्रुमैः च शोभिता। मल्लिकाकुण्डबनैः, कदलीकदलीगुच्छैः, मातुलुङ्गपुगकरुणसिन्धुवरफलैः च विभूषिता। एवं तत्र अवन्तिनगरे सर्वसमृद्धिः, सौन्दर्यं, धर्मः, रमणीयता च आसीत्; यत्र इन्द्रद्युम्नो नृपतिः सर्वेषां लोकानां शिरोमणिः बभूव।