सर्वे ऋषयः तान् उवाचुः—“एष राजा स्तुत्यः; भवद्भ्यां कृतमिदं कर्म यथायोग्यं, अयं नरपतिः योग्यः स्तवाय।” ततः सूत-मागधौ सर्वान् ऋषीन् प्रत्युवाचतुः—“स्वैः कर्मभिः वयं देवर्षीन् तुष्यामः।” किं तु, “न वयं अस्य कर्म, नाम, गुणान् वेद्मः, हे ब्राह्मणाः, येन अस्य महात्मनः स्तुतिं रचेम।” ऋषयः तौ उपदिशन्ति—“यस्य यानि महान्ति कर्माणि भविष्यन्ति, तानि भविष्यति स्तुत्यः; भविष्यद्भिः कर्मभिः स्तुत्यः भवतु।” तस्माद् आरभ्य, हे श्रेष्ठ ऋषे, सूत-मागध-गायकाः स्तुत्येषु आशीर्वादं ददति। स्तुत्यस्य अन्ते, तुष्टः प्रथुः, जनाधिपः, सूताय अनुपदेशं भूमिं, मागधाय मागधदेशं ददौ। तं दृष्ट्वा, जनानां विद्वांसः परमसन्तोषे पूर्णाः ऊचुः—“एष राजा भवतां जीविकादाता भविष्यति।” ततः जनाः महात्मनं वेनपुत्रं उपसंगम्य, महर्षिणां वचनानुसारं ऊचुः—“त्वं अस्माकं जीविकां दातुम् अर्हसि।” जनैः एवमुत्साहितः, जनहितकामः, बलवान् धनुषी बाणान् गृहित्वा भूमौ प्रवृत्तः। ततः वेनपुत्रात् भयभीता भूमिः गोमूर्तिं धारयित्वा पलायिता; प्रथुः धनुषं गृहीत्वा ताम् अन्वगच्छत्। सा वेनपुत्रस्य भयात् सर्वेषु लोकेषु, ब्रह्मलोकम् अपि गत्वा, सर्वत्र वेनपुत्रं धनुष्मन्तं अग्रे दृष्टवती। तेजस्वी, तीक्ष्णबाणैः, योगी महात्मा, अमरैरपि अजित्यः, सर्वत्र दीप्तिमान् प्रथुः अदृश्यत। शरणं न लब्ध्वा, सा वेनपुत्रं प्रत्यागच्छत्, अञ्जलिं कृत्वा प्रणम्य, त्रैलोक्येन सम्मानिता। सा वेनपुत्रं उवाच—“स्त्रीवधं अधर्मं न पश्यसि; कथं जनान् धारयिष्यसि, हे राजन्, मयि विना? हे राजन्, लोकाः मयि स्थिताः; मया इदं विश्वं धृतम्; यदि अहं नश्यामि, जनाः अपि नश्यन्ति।” “मां न हन्तुम् अर्हसि; यदि जनहितं इच्छसि, भूमिपते, मम वचनं शृणु। सर्वे कार्याः उचितैः उपायैः सिद्ध्यन्ति; उपायं विचिन्तय, येन जनान् धारयेत्। मां हत्वा अपि, जनान् पोषयितुं न शक्ष्यसि, राजन्। अहं तव अनुकूलास्मि; क्रोधं निगृह्य, महात्मन्। स्त्रीवधः पशुषु अपि न कर्तव्यः इति श्रूयते; यदि एवं, धर्मं न त्यजेत् भूमिपते।” एवं बहूनि वचनानि श्रुत्वा, महात्मा राजा, आत्मसंयमी धर्मात्मा, क्रोधं निगृह्य भूमिं उवाच—“एकस्य वा, स्वस्य वा, अन्यस्य वा, बहूनां वा जीवात्मनां, हन्याच्चेत्, अनन्तं पापं तत्र जायते। यदि एकं दुष्टं हत्वा, बहवः सुखं यान्ति, तदा तस्य वधे न पापं, न दोषः। अतः जनहिताय, यदि त्वं अद्य मम आज्ञां न करोति, तव वधं करिष्यामि। अद्य त्वां बाणेन हत्वा, आज्ञां अवमृश्य, स्वयं नाम प्रसिद्धं करिष्यामि, जनान् धारयिष्यामि। अतः, मम आज्ञां पालय, धर्मपालनां श्रेष्ठे, सर्वे प्राणिनः पुनः जीवय; त्वं तान् धारयितुं समर्था। मम कन्या भव; तदा अहं घोरं बाणं, तव वधाय उद्दिष्टं, निगृह्यिष्यामि।” भूमिः प्रत्युवाच—“सर्वं कर्तुं शक्यं, न संशयः; किंतु मम वत्सं पश्य, यस्य हेतोः अहं विनश्येयम्। मम क्षीरं सर्वत्र समं कुरु, धर्मश्रेष्ठ, यथा सर्वत्र प्रवाहः स्यात्।” तदनन्तरं, प्रथुः धनुषाग्रेण शतसहस्रं पर्वतान् अपाकरोत्; तैः पर्वतैः भूमिः वर्धिता। पूर्वसृष्टौ, भूमौ विषमे, न देशविभागः, न ग्रामाः आसन्। न कृषिः, न पशुपालनम्, न व्यापारमार्गः; न सत्यं, न असत्यं, न लोभः, न स्पर्धा। वैवस्वतस्य अन्तराले, वेन्यादारभ्य, सर्वस्य आरम्भः अभवत्। यत्र भूमौ समता आसीत्, तत्र सर्वे प्राणी निवसन्ति। तदा जनानां आहारः फलमूलं, दुष्करप्राप्तम् आसीत्। ततः, मनुं स्वायम्भुवं वत्सं कृत्वा, नरश्रेष्ठः प्रथुः भूमिं स्वहस्तेन दुह्यति। वेनपुत्रेण सर्वाणि धान्यजातानि उत्पादितानि; तेन आहारैः सर्वे प्राणी अद्यापि पूर्णतया जीवन्ति। तदा, ऋषयः, देवाः, पितरः, सर्पाः, दानवाः, यक्षाः, साधवः, गन्धर्वाः, पर्वताः, वृक्षाः—एते, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, भूमिं दुधुः; तेषां वत्सः, पात्रं, दुहिता पृथक् आसीत्। ऋषीणां वत्सः सोमः, दुहिता बृहस्पतिः; क्षीरं तपः, ब्रह्म, पात्रं वेदाः। देवेषां पात्रं सुवर्णम्, वत्सः इन्द्रः; क्षीरं वीर्यं, दुहिता भगवान् सूर्यः।