ब्रह्मणा कथितां शुभां कथां श्रुत्वा, तत्र स्थिताः श्रेष्ठाः ऋषयः परमं हर्षं जग्मुः। रोमाञ्चिताङ्गाः, पुलकिताः, तां कथां स्तुवन्ति स्म, ब्रह्माणं च प्रणम्य ऊचुः— “धिग्भवतु! भगवतः शम्भोः माहात्म्यं त्वया प्रकाशितं, दक्षयज्ञविनाशश्च विस्तरेणोक्तः। हे देवश्रेष्ठ, अधुना एकाम्रक्षेत्रस्य माहात्म्यं वक्तुमर्हसि। अस्माकं जिज्ञासा परमास्ति; तस्मात् तच्छ्रवितुमिच्छामः।” एवं तेषां वचः श्रुत्वा, लोकानां स्वामी चतुर्मुखः ब्रह्मा प्रत्युवाच— “शम्भोः यत्क्षेत्रं पृथिव्यां तद्दुष्कृतनाशनं भवति। शृणु, मुनिशार्दूल, अहं संक्षेपेण तत्त्र्यक्षेत्रं वर्णयिष्यामि, यत्पापहरं, अत्यन्तदुर्लभं च। तत् क्षेत्रं कोटिलिङ्गैः भूषितं, वाराणस्याः समं पुण्ये, शुभं, प्रसिद्धं च एकाम्रनाम्ना, अष्टतीर्थसमन्वितं च। पुरा तत्रैकाम्रवृक्षः आसीत्, द्विजोत्तम; तस्य नाम्ना तत् क्षेत्रं एकाम्र इति प्रसिद्धं जातम्। तत्र जनाः प्रमोदिताः, समृद्धाः, स्त्रीपुरुषसमायुक्ताः, विद्वज्जनसमूहैः परिपूर्णाः, धनधान्यसमृद्धाः च। नगरी गृहैः, तोरणैः, त्रिभिः द्वारैः शोभिता, सर्ववणिज्जनैः पूर्णा, नानारत्नैः विराजिता। गगनच्छदप्रासादैः, रथैः भूषितैः, राजहंससदृशैः विमलप्रासादैः शोभिता। मार्गैः, द्वारैः, श्वेतप्राकारैः, सशस्त्ररक्षिभिः, खाताभिः परिवेष्टा च सा नगरी आसीत्। श्वेतरक्तपीतकृष्णनीलध्वजैः, वातेन विक्षिप्यमाणैः, सा शोभिता। तत्र नित्यं उत्सवाः, वीणाभिस्तथा वंशीपटहैः, तालवाद्यैः सहितं नानावाद्यनिनादः श्रूयते। सर्वत्र दिव्यदेवायतनैः, प्राकारैः, उद्यानैः, पूजाविधानैः च सा नगरी अलङ्कृता। तत्र काञ्चनकान्तिसदृशाः, ललितग्रीवाभरणा, कमलदलदीर्घलोचना, सुमधुरस्मिता, तन्वी स्त्रियः दृश्यन्ते। तासां उच्चस्तनयुग्मं, श्यामाङ्गत्वं, पूर्णचन्द्राननं, स्थिरकेशपाशं, सुचिकुरं, मृदुलगण्डं, किंकिनीमेखलाभूषितं च। ललितकेश्या, सुश्रोण्या, कर्णान्तनेत्रया, सर्वमङ्गललक्षणसमन्वितया, सर्वाभरणभूषितया च ताः। काचिद्दिव्यवस्त्रधारिणी, काचित्काञ्चनप्रभासमाना, हंसगमना, गजराजगमना, स्तनभारनमिता च। दिव्यगन्धानुलेपना, कर्णाभरणभूषिता, प्रमोदपरिपूर्णा, सुस्निग्धश्रोणिः, सदास्मितानना च। मन्ददन्तपङ्क्तिः, बिम्बाधररागा, मधुरवाणी, ताम्बूलरागमुखी, कुशलाः रम्यदर्शना च। सौभाग्यवतीः, स्निग्धवाचः, यौवनगर्विता, दिव्यवस्त्रधारिण्यः, सदाचारयुक्ताश्च ताः। ताः स्त्रियः सुरांगनासमाः, स्वगृहेषु प्रमोदिता, दिवानिशं रमन्ति स्म, रम्यवदनाः। तत्र पुरुषाः अपि दृश्यन्ते— सौन्दर्ययौवनगर्विताः, सर्वमङ्गललक्षणसमन्विताः, मणिकुण्डलभूषिताः। तत्र ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, शूद्राश्च, स्वधर्मनिष्ठाः, सदाचारा वसन्ति स्म। तत्रापि मुख्याः गणिकाः, सुनेत्राः, घृताचीमेनकासमाः, तिलोत्तमाऽपि अतिशयन्ति। काचिदुर्वशीसमा, काचिद्विप्रचित्तिसमा, काचिद्विश्वाच्याः स्वाभाविकतनया, काचित्प्रम्लोचासमा च। ताः सर्वाः स्निग्धभाषिण्यः, सदा स्मितमुख्यः, कलाकुशलाः, सद्गुणसमन्विताश्च। तत्र गणिकाः नृत्यगीतविशारदाः, सर्वस्त्रीगुणगर्विताः, रमन्ति स्म। ताः चक्षुषा, संवादेन, रूपेण, रम्यदर्शना, सर्वाः सौन्दर्ययुक्ताः, कापि न निन्दिता, कापि न दुष्टा, कापि न परपीडिका। तासां कटाक्षमात्रेण पुरुषाः मोहिताः भवन्ति; तत्र न कश्चन दरिद्रः, न मूर्खः, न परद्वेष्टा। न तत्र रोगी, न मलिनः, न कृपणः, न छद्मकारी; न कापि विरूपा, न दुष्टाचारिणी, न परपीडिका च। तत्र तस्मिन्महीमण्डले, यत्र सर्वचेष्टा सुखप्रदा, सर्वभूतानां हर्षदायिनी, कीर्तिमती जनाः वसन्ति। तत्र नानाजातीयैः जनैः समाकीर्णं, सर्वधान्यसमृद्धं, कर्णिकार, फणस, चम्पक, नागकेसरादितरुवृक्षैः शोभितं च। पाटल, अशोक, बकुल, कपित्थ, धव, आम्र, निम्ब, कदम्ब, पुष्पवृक्षैः समृद्धं। निप, धव, खदिर, लता, शाल, ताल, तमाल, नारिकेल, शुभाञ्जनवृक्षैः च शोभितं। अर्जुन, समपर्ण, कोविदार, पिप्पल, लकुच, सरल, लोढ्र, हिंताल, देवदारुवृक्षैः च। पलाश, मुचुकुन्द, पारिजात, कुब्जक, कदलीवनैः, जम्बुफल, सुपारीफलैः च समृद्धम्। केतकी, करवीर, अतिमुक्त, किंशुक, मन्दार, मल्लिकादिपुष्पैः च वृन्दितम्। उद्यानानि नानापक्षिगीतैः रम्याणि, नन्दनवनोपमानि, फलभारनमितवृक्षाणि, सर्वऋतुपुष्पसमूहैः शोभितानि। तत्र चकोर, पद्म, भृङ्गराज, कोकिल, कलविङ्क, मयूर, प्रियशुक, शारिकादिपक्षिणः च रमन्ति। एवं सा एकाम्रभूमिः, पुण्यैः लिङ्गैः, पुण्यजनैः, रम्यवनैः, सुरूपस्त्रीपुरुषैः, सर्वसम्पद्भिः, नानापुष्पवृक्षैः, पक्षिसङ्घैः, नित्योत्सवैः, दिव्यदेवायतनैः च शोभते। तस्यां वसन् सर्वे जनाः, सर्वदा सुखिनः, धर्मनिष्ठाः, पुण्यकर्मिणः च भवन्ति।