एवं त्रैलोक्यनाथः भवः प्रशान्तिदायकानि ज्ञानपूर्णानि वचनानि दाक्षायण्यं प्रतिपाद्य उवाच। स उवाच— “दक्ष, यज्ञनाशे त्वं शोकं मा कृथाः; अहमेव यज्ञस्य संहारकर्ता, च पूर्वमपि त्वया दृष्टं, हे निष्पाप। पुनः, हे पुण्यात्मन्, मत्तः वरं गृहाण; प्रसन्नमुखः, एकचित्तः, मम वचः शृणु। मदीयेन प्रसादेन, हे प्रजापते, सहस्राश्वमेधशतवाजपेययोः फलं प्राप्स्यसि। वेदान् षडङ्गैः सह, सांख्ययोगशाखाश्च सर्वाः अधिगच्छ; देवासुरैरपि दुर्लभं महत्तपश्चिरं कृत्वा। द्वादशवर्षाणि, अगोचरः, मूढैः निन्दितः, वर्णाश्रमधर्मपालकः, यथासंयमं न चैतत्र न च तत्र। पाशुपतव्रतमिदं मया सर्वाश्रमेषु पशुबन्धमोक्षाय स्थापितम्, समाहितम्। एतद्व्रतमङ्गलं, सर्वपापविनाशनं, यथाविधिपालनात् यद्विपुलं फलं स्यात्, तत् तवास्तु, महाभाग; तव चित्तं शोकं त्यजतु। एवं उक्त्वा, देवानां प्रभुः, स्वपत्नीगणैः सहितः, अदृश्यः अभवत् दक्षस्य, अनन्ततेजसः। मया यथोक्तं भागं लब्ध्वा, धर्मविद्भवः तदा ज्वरं नानाप्रकारेण वितरति स्म। सर्वभूतशान्त्यर्थं, शृणुत द्विजाः; शिखातपः सर्पाणां पर्वतशिलाजतुश्च। नीलिका आपां, निर्मोकः सर्पाणां, खोरकः सौरभेयेषु, ऊखरः पृथिव्याम् इति विज्ञेयम्। श्वेषु धर्मज्ञेषु दृष्टिबाधा, अश्वेषु नासाप्रविष्टदोषः, मयूराणां शिखाभेदः। कोकिलेषु नेत्ररक्तता, महात्मसु वैराग्यम्, मनुष्येषु विभेदः सर्वेषु श्रुतः। शुकानां हिक्का, व्याघ्रेषु ज्वरः, तत्र श्रान्तिश्च ज्वरश्च उच्यते। मनुष्येषु, हे सर्वज्ञाः, अयं ज्वरः नाम्ना वर्ण्यते; मरणे, जन्मनि, जीवनमध्यस्थे च स्थितः। एष महेश्वरशक्तिः ज्वराख्यः, परमघोरः; स सर्वैः पूज्यः, आदरणीयः, स एव प्रभुः। यो मनसा निश्चलः सदा ज्वरस्यास्य उत्पत्तिं ध्यानपूर्वकं पठति, स रोगमुक्तः, सुखी, सर्वाभिलषितं प्राप्नोति। यः वा स्तौति वा शृणोति वा दक्षोक्तं स्तोत्रम्, तस्यापमृत्युः न भवति, दीर्घायुषी च सः। यथा सर्वेषां देवतानां मध्ये भगवाँश्च भवः श्रेष्ठः, तथैव दक्षकृतं स्तोत्रं स्तोत्रेषु परमं स्मृतम्। यशः, स्वर्गं, ऐश्वर्यम्, विजयम् इच्छन्तः भक्त्या पठेयुः; ज्ञानकामाः प्रयत्नेन पठेयुः। रोगदुःखदैन्यभीताः, राजकर्मनिरतः वा, महान्भयात् विमुच्यते। अस्मिन्नेव देहे, महेश्वरगणैः सह, सुखं प्राप्य, गणेश्वरः भवति। यत्र भवः स्तूयते, तत्र न यक्षाः, न पिशाचाः, न नागाः, न विनायकाः विघ्नं कुर्वन्ति। या स्त्री श्रद्धया शृणोति, भवभावनया युक्ता, सा पितृगृहे पतिगृहे च पूजिता भवति। यः वा शृणोति, पुनः पुनः पठति वा, तस्य सर्वकार्याणि निर्विघ्नानि सिध्यन्ति। मनसा यत् चिन्तयति, वाचा यदुच्यते, तत्सर्वं स्तोत्रपुनःपाठेन सिध्यति। सगुहदेवीं नन्दीश्वरं च सायमुपोष्य, संयम्यात्मानं, हविर्दद्यात्। ततः कृत्यं कृत्वा, तेषां नामानि क्रमशः स्मरेत्; स कामान् अर्थान् भोगांश्च लभते। मृतः स्वर्गं गच्छति, सहस्रयोषित्संवृतः, सर्वभोगसमन्वितः, सर्वपापयुक्तोऽपि। यः दक्षकृतं स्तोत्रं पठति, स सर्वपापैः विमुक्तः; मृतः शिवगणैः सह एकत्वं प्राप्नोति, देवासुरैः पूजितः। स वृषवाहनयुक्ते दिव्यरथे विराजते, प्रलयपर्यन्तं रुद्रसमीपे स्थित्वा, रुद्रभक्तो भवति। इति व्यासः पराशरात्मजः भगवाँश्च प्रोक्तवान्; इदं न कश्चन जानाति, न च कस्यचित् वक्तव्यम्। वैश्याद्यपापयोनिषु वा, स्त्रीषु शूद्रेषु वा, एतत् परं रहस्यं शृण्वन्तः रुद्रलोकं यान्ति। यः ब्राह्मणानां पुण्यकाले सदा पठति, स द्विजः निःसंशयं रुद्रलोकं प्राप्नोति। एवं रुद्रकोपसमुत्थं पापविनाशनं आख्यानं श्रुत्वा, मुनिश्रेष्ठाः व्यासस्य वचः शुश्रुवुः, द्विजाश्च हृष्टाः। पार्वत्याः क्रोधं, शम्भोः दुर्दमं रोषं, वीरभद्रस्य जन्म, भद्रकालीसम्भवम् अपि श्रुतवन्तः। दक्षयज्ञविनाशं, शम्भोः अद्भुतवीर्यं, पुनः महात्मनः दक्षस्य कृपां च श्रुतवन्तः। रुद्रस्य यज्ञभागं, दक्षकृतस्य कर्मणः फलम् अपि श्रुत्वा, पुनः पुनः हृष्टाः, तुष्टाः, विस्मिताश्च अभवन्। ततः द्विजाः व्यासं शेषकथायाः विषये पुनः पप्रच्छुः; पृष्टः व्यासः पुनः एकाम्रक्षेत्रस्य आख्यानं तेषां समाख्यात्।