न ब्रह्मा न गोविन्दः नापि प्राचीनाः ऋषयः तव यथार्थमाहात्म्यं वेदितुं समर्थाः, हे शिव। तव सूक्ष्मरूपाणि मम पुरतः प्रादुर्भवन्तु; तैः मां सर्वतः पालय, यथा पिता स्वं पुत्रं पालयति। रक्ष मां, रक्ष्यः अहं त्वया, हे निर्मल; नमः ते। भक्तवत्सलः भगवान्, अहं च त्वत्प्रणतिः सदा। यः एकाकी सागरतीरे स्थित्वा सहस्रसंख्यकान् सत्त्वान् दुरवबोधान् व्याप्नोति, स मां सदा पातु। योगेश्वराय तस्मै नमः, यं जागरूकाः, जितप्राणाः, शुद्धिसंस्थिताः, समदर्शिनः ध्यानपराः ज्योतिर्मयं पश्यन्ति। यदा कल्पान्ते समयः आगच्छति, स सर्वाणि भूतानि ग्रसित्वा जलमध्यगतः शयितः भवति; तस्मिन्नेव सलिले शयाने अहं शरणं गच्छामि। यः रात्रौ राहुमुखं प्रविश्य चन्द्रमपि पिबति, सूर्यं च ग्रसति, स एव स्वरभानुः, स एव चन्द्रमाः अग्निश्च। ये अंगुष्ठमात्राः पुरुषाः सर्वेषां देहिनां शरीरेषु निवसन्ति, ते मां सदा पालयन्तु, मम कल्याणं च वर्धयन्तु। येन गर्भाः उत्पाद्यन्ते, ये चाप्सु तेषां अंशेषु च स्थिताः, तेषां स्वाहा स्वधा च समर्प्यताम्, ते तद् उपभुञ्जीरन्। ये येन देहस्थाः जन्तवः वर्धन्ते, रुदन्ति, हृष्यन्ति, न चापि बाध्यन्ते, तेषु सदा नमः। ये समुद्रे, नदीकोटरेषु, पर्वतेषु, गुहासु, वृक्षमूलेषु, गोष्ठेषु, विपिने च निवसन्ति; ये च चत्वरासु, मार्गेषु, समवायेषु, हस्त्यश्वरथशालासु, भग्नारामगृहेषु च; ये च पञ्चसु भूतेषु, दिग्विदिक्षु, इन्द्रसूर्ययोर्मध्ये, चन्द्रार्करश्मिषु च; ये पातालेषु, तेषां चातीताः, तेषां सर्वेषां नमः, नमः, नमः। त्वमेव सर्वं, हे भगवन्, सर्वव्यापी, सर्वभूताधिपः, सर्वात्मा; अतः त्वं न आह्वयितव्यः। त्वमेव पूज्यः, हे भगवन्, नानाविधैः यज्ञैः; त्वमेव कर्ता सर्वस्य; अतः त्वं न आह्वयितव्यः। अथवा, हे भगवन्, तव सूक्ष्ममायया मया मोहः कृतः, अथवा कस्यचित् कारणस्य, न आहूतः अस्मि। कृपां कुरु, देवदेव, त्वमेव मे शरणं, त्वमेव गम्यं, त्वमेव आधारः, अन्यो नास्ति इति मे निश्चयः। एवं महेश्वरं स्तुत्वा धिमान् दाक्षः तूष्णीं बभूव; तदा भगवाञ् प्रसन्नः भूत्वा पुनः दाक्षाय उवाच। स उवाच—दक्ष, तव स्तुत्या अहं तुष्टः अस्मि, सत्त्ववान्; किम् अधिकेन वचसा? त्वं मम समीपं यास्यसि। इति त्रैलोक्यनाथः भवः, सान्त्वनपूर्वकं ज्ञानयुक्तं वाक्यं प्रोक्तवान्। दक्ष, यज्ञविनाशे त्वं शोकं मा कृथाः; अहमेव यज्ञहा, पूर्वं च त्वया दृष्टम्, हे अनघ। पुनः, पुण्यवन्, मत्तः वरं गृहाण; प्रसन्नवदनः, एकचित्तः, शृणु। मम प्रसादात्, प्रजापते, सहस्राश्वमेधस्यान्यं फलं, शतवाजपेयस्य च फलं लप्स्यसे। षडङ्गवेदान्, सर्वसांख्ययोगशाखाः चाधीयानः, महान् तपः कर्तासि, यः देवदानवैः अपि दुर्जयः। द्वादशवर्षाणि, गोप्यः, अज्ञैः निन्दितः, वर्णाश्रमधर्मनियमितः, संयतः, न कुतश्चित् न क्वचित् स्थितः। पशुबन्धविमोक्षाय पाशुपतव्रतं मया सर्वाश्रमेषु प्रतिष्ठितम्, संगृह्य निश्चितम्। एतद् शुभव्रतं, हे दक्ष, सर्वपापविनाशनं मया स्थापितम्; यत् सम्यगाचरणात् विपुलं फलं जायते, तत् त्वदीयं, महाभाग, मनस्तव शोकं परित्यजतु। एवं उक्त्वा, देवपतिः, स्वया सह, गणैः च, दक्षस्य पुरतः अदृश्यः अभवत्, अनन्ततेजाः। मया निर्दिष्टं भागं प्राप्य, भवः सर्वधर्मवित्, तापं नानाविधं व्यदधात्। सर्वभूतशान्तये, शृणुत द्विजाः; शिरस्तापः सर्पेषु, पर्वतशिलासु, शिलाजतुशिलासु च। नीलिका आप्सु, निर्मोकः सर्पेषु, खोरकः सौरभेयेभ्यः, ऊखरः पृथिव्यां इति विद्यात्। श्वेषु धर्मज्ञेषु दृष्टिनिरोधः, अश्वेषु नासाप्रवेशदोषः स्मृतः, मयूराणां शिखास्फोटः। कोकिलानां नेत्ररागः, महापुरुषेषु वैराग्यम्, जनानां भेदः अपि श्रुतः। शुकानां हिक्का, व्याघ्रेषु तापः, श्रमश्च तापश्च इह उक्तः। मनुष्येषु, सर्वज्ञाः, अयं तापः नाम्ना निरूपितः; स मृतौ, जन्मनि, जीवितमध्ये च स्थितः। एष महेश्वरशक्तिः, तापः नाम, अतीव घोरः; स सर्वजन्तुभिः पूजनीयः, स एव प्रभुः। यः चैतत् तापस्योत्पत्तिं धारणया सदा पठति, स रोगरहितः, सुखी, सर्वाभिलषितं लभते। यः वा दाक्षेणोक्तां स्तुतिं स्तौति वा शृणोति, स किञ्चिदपि अशुभं न प्राप्नोति, दीर्घायुः भवति। यथा सर्वेषु देवेषु भगवाञ् भवः श्रेष्ठः, तथा एषा स्तुतिः दाक्षकृता स्तुतिषु श्रेष्ठा इति।