वृत्रहा तदा स्वबाहुमुत्तोल्य वज्रायुधं तस्मिन्संकल्प्य समाह्वयत्; किन्तु बालस्यापि बाहुः समुत्तान एव स्थितः, स्थिरतां न जहाति स्म। तस्य बालस्य शम्भुदैवतेन शक्त्या सर्वथा स्तम्भितस्य, वृत्रहा न वज्रं प्रक्षिप्तुं शशाक, नापि स्वबाहुं सञ्चालयितुं। ततो भगोऽपि, कश्यपात्मजः शक्तिमान्, दीप्तायुधमुत्तोल्य ताडयितुमिच्छन्, मोहमेवापद्यत। प्रभुः तस्यापि बाहुं स्तम्भयामास, तेन तस्मिन्क्षणे प्रभुः तस्य तेजः बलं च निगृह्य स्थितवान्। विष्णुः शिरः कम्पयन् शंकरं पश्यन् तत्र स्थितवान्; तत्रैव सर्वे देवाः कोपसमुत्थिताः अभवन्। अहं तु, महता संतापेन पीडितः, श्रद्धया ध्यानमास्थाय, देवाधिदेवं उमायाः कक्षे स्थितं समवेक्षि। परमेश्वरं तं विज्ञाय, शीघ्रं समुत्थाय, शम्भोः पादयोः प्रणिपत्य, तमर्चयामि स्म, द्विजश्रेष्ठ। सामवेदविहितैः प्राचीनैः स्तोत्रैः, मङ्गलनामभिः गुह्यनामभिश्च, अहं तमुक्तवान्—‘त्वं अजः, अजरः, भगवन्, स्रष्टा, सर्वव्यापी, व्यक्ताव्यक्तातीतश्च।’ ‘त्वं आदिपुरुषः, चिन्त्यं अक्षरं ब्रह्म, अमृतः, परात्मा, प्रभुः, महाकारणं च। त्वं ब्रह्मणः स्रष्टा, प्रकृतेः प्रवर्तकः, सर्वस्य कर्ता, प्रकृतेस्तीतः; एषा च देवी प्रकृतिः सदा तव सृष्ट्याः कारणं भवति। सा पत्नीरूपेण जगतः कारणत्वेन प्राप्ता; तस्मात् सह देव्या महादेव तुभ्यं नमः।’ ‘तव प्रसादेन, देवाधिदेव, तवाज्ञया मया देवाः प्रजाश्च सृष्टाः; ते तु तव योगमायया मोहिताः। तेषां कृते त्वं प्रसादं कुरु, यथा ते यथापूर्वं भवन्तु’; एवं मुनयः, परमेश्वरं समाचचक्षे। ततोऽहं तान्सर्वान् स्तम्भितान् देवान् संबोध्य, इदं वचनमब्रुवम्; ते सर्वे देवाः मोहिताः, शंकरं नाजानन्। ‘त्वरितं शरणं गच्छामहि, सह मया, एतं महेश्वरं, देवाधिदेवं, परमं अक्षरात्मानम्।’ ततः सर्वे स्तम्भिताः सुरगणाः, हृदयेन शुद्धभक्त्या शर्वं मनसा प्रणेमुः। ततो देवदेवः प्रसन्नः, महेश्वरः, तेषां देवानां शरीराणि यथापूर्वं पुनः प्रकल्पयामास। एवं सर्वेषां देवानां निग्रहसमये, देवाधिदेवः अद्भुतं त्रिनेत्रं रूपं प्रादर्शयत्। तस्य तेजसा ते सर्वे विमोहिताः, चक्षूंषि निमील्य स्थिताः; तेषां स भगवान् तद्रूपदर्शनयोग्यं दिव्यदृष्टिं दत्तवान्। ततोऽन्ये परं देवमदृष्ट्वा, सर्वव्यापिनं, त्रिनेत्रं परमेश्वरं ददृशुः। शक्रमुख्याः सर्वे देवगणाः तमवलोक्य, तस्मिन्नन्तरे देवी दिव्यसन्निधौ प्रमुदिता बभूव। सा तस्य पादयोः अपूर्वतेजसा दीप्तं हारं समर्पयामास; सर्वे देवाः ‘शुभं, शुभम्!’ इति पुनः पुनः प्राहुः। सा सह देव्या, शिरसा भूमौ प्रणम्य, तस्मिन्नेव क्षणे, अहं देवैः सह तमुवाच। हिमवतं महत्तरं तेजस्विनं पर्वतमहं प्रोवाचम्—‘त्वं वन्दनीयः, पूजनीयः, सर्वेषां मध्ये साक्षात् महत्त्वान्वितः।’ ‘शर्वेण सह तवायं महोदयः संयोगः सञ्जातः; अतः किमर्थं विलम्बः, शुभं विवाहमस्तु!’ इति उक्त्वा, हिमवान्मां प्रणम्य प्रत्युवाच। ‘त्वमेव भगवन्, मम सर्वसमृद्धेः कारणम्; तव प्रसादेन सर्वमिदं जातम्, त्वमेव हेतुर्भवसि। विवाहः तु यथावत् भवतु, पितामह, यथात्वया रोचते।’ हिमवत्प्रणीतं वचनं श्रुत्वा, अहं भगवन्तं प्रोवाचम्—‘विवाहः क्रियताम्, भगवन्।’ तदा शङ्करः मामुवाच—‘यथास्तु, लोकनाथ’; तस्मिन्नेव क्षणे, वयं ब्राह्मणाः एकां पुरं निर्मितवन्तः। महेशस्य विवाहाय सा विविधरत्नैः अलङ्कृता बभूव; तत्र मणयः, नानारत्नानि, सुवर्णं, मुक्ताश्च आसन्। प्रकटितभूतगणाः तां पुरीं समलङ्कुर्वन्; तस्याः भूमिः वैचित्र्यस्मरकतमणिमयी, सुवर्णस्तम्भैः शोभिता। तस्याः दीप्तस्फटिकभित्तयः मुक्ताफलमालाभिः शोभिताः; तस्याः पुरीद्वारे रम्ये विवाहमण्डपः निर्मितः। सा पुरी महात्मनः देवाधिदेवस्य महेशस्य शोभायमानाऽभवत्, चन्द्रसूर्यौ च ताम् एकत्र तेजसा प्रकाशितवन्तौ। मन्दसुगन्धिः सुरभिरम्या वायुः तत्र प्रववौ, स भवान् प्रति भक्तिरेव दर्शयन्। तत्र चत्वारः समुद्राः, श्रेष्ठा देवाः इन्द्रादयः, दिव्यानद्यः, महानद्यः, सिद्धाः, मुनयश्च संनिविष्टाः। सर्वे गन्धर्वाः, अप्सरसः, नागाः, यक्षाः, राक्षसाः, जलचराः, विहायसो गतयः, किन्नराः, दिव्यचारणाश्च तत्र समागताः। तुम्बुरुः, नारदः, हाहा, हूहू, सामगायका गन्धर्वाश्च तत्र रम्याणि वाद्ययन्त्राणि समानीय आगच्छन्। तपोबलसम्पन्ना मुनयः तत्र आख्यानानि, वैदिकानि च स्तोत्राणि पठन्तः, विवाहमन्त्रान् हर्षेण उच्चैरुच्चरन्। सर्वा जगन्मातरः, सर्वा दिव्यकन्यकाः, परमसुखेन, परमेश्वरस्य विवाहे गायन्त्यः स्थिताः। षडृतवः अपि, नानासुगन्धसमृद्धयः, तत्र मूर्तिमन्तः सञ्जाताः, ‘एष शङ्करस्य विवाहः’ इत्युक्त्वा। मयूराः, मेघश्यामवर्णाः, सर्वत्र नृत्यन्तः, मङ्गलमन्त्रध्वनिना हृष्टाः, प्रमोदेन कूजन्तः, तत्र शोभन्ते स्म।