देवग्रहाधिपते, यत् किञ्चिद् अहं दत्तवान्, तत् पुनर् न गृह्णामि; यन्मे तव विधानम्, तद् गृहीत्वा न पुनर् प्रत्याहर्तव्यम्। यत् ग्रहेभ्यो दत्तम्, तद् मनुष्येण नापनीयम्। एषा दत्ता मया तुभ्यं; न पुनर् गृह्णामि। तद् त्वयि तिष्ठतु, अयं च बालकः विमुक्तः स्यात् इति देवी तं संबोध्य उक्तवती। एवं उक्तः स ग्रहः तां स्तुत्वा, बालकं मुमोच, देवीं प्रणम्य, सवितृसदृशप्रभः तत्रैव अन्तर्धानं जगाम। तेन ग्रहेण मुक्तः स बालकः तडागतीरे तत्रैव अन्तर्धानमगात्, स्वप्ने सम्प्राप्तवस्तुसम्पदिव। तपःक्षयमालोक्य, सा देवी हिमालयराजकन्या, पुनः तपस्यां प्रवृत्ता, दृढनियमस्थिताऽभवत्। तस्याः पुनः तपोऽभिलाषं ज्ञात्वा, स्वयमेव शङ्करः तां ब्राह्मणरूपिणीं इत्याह—"देवि, तपः मा कुरु।" "एतत्तपः, हे महाव्रते, त्वया मम दत्तम्; तेन तव सहस्रगुणं अक्षयम् भविष्यति।" इति। एवं परममक्षयतपःवरं लब्ध्वा, सा देवी प्रमुदिता हृष्टा च, स्वयमेव पतिं चिन्तयन्ती तस्थौ। यस्य कश्चिद् एष शम्भोर्बाल्यलीलावृत्तान्तं नित्यं पठति, स शरीरं त्यक्त्वा शुद्धः सन् गणेशत्वं लभते, कुमारसमानः भवति। एतस्मिन् काले, हिमवतः पृष्ठेषु, शतशः प्रासादैः संकुलेषु, पार्वत्याः स्वयम्बरः सम्यक् कल्पितः। तदा हिमवत्, योगविद्, देवदेवेन ज्ञात्वा, एषा कार्यं तस्याः दैवेनैव निश्चितम्, तदनुसारं चकार। स महान् गिरिरपि, यथावत्सन्धिं धारयन्, सर्वेषां लोकेषु देव्या स्वयम्बरं घोषयामास। "सर्वेषां देवानां दानवानां सिद्धानां च, लोकेषु ये च निवसन्ति, तेषां मध्ये मम कन्या यद्यिच्छेत्, परमेवेशानं स्वयमेव वृणीत।" इति। "एष एव धर्म्यः, पुण्यः, श्रेयस्करश्च" इति चिन्तयन्, गिरिराजः महेश्वरं हृदि न्यवेशयत्। सर्वेषां देवतानां ब्रह्मान्तानां मध्ये, स गिरिराजः रत्नमण्डपं सुसज्जयामास, तत्रैव देव्या स्वयम्बरं चकार। स्वयम्बरघोषणायां कृतायां, सर्वे देवा, लोकनिवासिनश्च, विविधरूपधारिणः, तत्रैव पार्वत्याः कृते समागच्छन्। सिद्धयोगिसंघपरिवृतः, सुमहापद्मासनस्थः, अहम् अपि हिमवत्सुता-स्वयम्बराय हिमवत्सेन सूचितः, देवैः सहितः तत्र आगतम्। सहस्राक्षः इन्द्रः, दिव्याभरणमाल्यभूषितः, ऐरावतं गजश्रेष्ठं आस्थितः, मदजलधारया सिक्तः, दिव्यरूपधारी, तत्र समागच्छत्। सर्वदेवानां पुरतः, वज्रधरः, तेजसा प्रभावेन च सर्वान् अतिशायन्, सूर्यवत् सर्वदिक्प्रकाशकः, तत्र समुपविवेश। सुवर्णमन्दिरमारुह्य, पताकाध्वजशोभिते, स शीघ्रं समागच्छत्, रत्नकुण्डलप्रभया दीप्तः, मन्दिरे अग्निसूर्यसदृशः। कश्यपात्मजः भगो नाम, आदित्येषु श्रेष्ठः, एकाकी, शुभाभरणशोभितः, तेजःबलप्रभावयुक्तः, तत्र समागच्छत्। दण्डधरः कृतान्तः, महावृषभमारुह्य, शीघ्रं समायात, महागिरिसमवपुष्मान्, सुवर्णरत्नमण्डितः। समीरः, विश्वधारकः, विमानमास्थाय, सर्वदेवदानवराज्ञः तेजसा अतिक्रम्य, तेजस्विता स्थितः, तत्र आगतः। अग्निः अपि, देवमध्यस्थः, विविधरत्नमणिशोभिताङ्गः, दिव्यं विमानं सर्वोत्तमं समारुह्य, तत्र समुपविवेश। धनदाधिपः, राजराजः, शीघ्रं समायात, देवदानवराज्ञः तेजसा रूपेण च पूरयन्, सुन्दररूपधारी। चन्द्रः, रत्नविमानमास्थाय, श्यामगात्रः, दिव्यगन्धमाल्यवेष्टितः, तत्र समागच्छत्। गदाधरः, त्वरया तर्क्ष्यमारुह्य, महागिरिसदृशः, अश्विनीकुमाराभ्यां सहितः, दिव्यं विमानं समारुह्य, शीघ्रं समायात। नागशतधरौ, तेजस्विनौ, वीर्यवन्तौ, अग्निसूर्यसदृशप्रभौ, तौ देवौ तत्र समुपस्थितौ। स महात्मा, अन्यैः नागैः सहितः, दिव्यं विमानमास्थाय, दैत्यदानवपुत्रान् समीपमगात्, येषां तेजः अग्निसूर्येन्द्रवायुसमम्। दिव्यवस्त्राभरणधारिणः, सर्वे देवमण्डले समुपविवेशुः; गन्धर्वराजः, सुन्दररूपधारी, दिव्याभरणशोभितः, विमानमास्थाय विचरन्। गन्धर्वाप्सरसां गणैः सहितः, इन्द्राज्ञया तत्र आगतः; अन्ये देवाः अपि, स्वर्गात् पृथक् पृथक्, सुशोभनवेषधारिणः, समुपस्थिताः। गन्धर्वयक्षनागकिन्नराश्च, दिव्यविमानमास्थाय, तत्र आगच्छन्; देवानां मध्ये शचीपति, सर्वराज्ञः मध्ये विशिष्टरूपः, स्फुरन्। आज्ञासामर्थ्यबलसमन्वितः, स राजा हर्षेण स्वयम्बरं चकार; सा देवी, सर्वलोकजननी, देवदानवानां माता, जगत्सृष्टिहेतुः। शम्भुपत्नी, प्राज्ञः पुरुषः, या पुराणेषु परमा प्रकृतिरिति गीयते, दक्षकुपिता, धर्माय मुनिगृहं परित्यज्य, स्वर्गवासिनां मध्ये आगता। रत्नसुवर्णमण्डितविमानमास्थिता, चामरवातिताङ्गी, सर्वऋतुपुष्पमालां गन्धवतीं शोभनां च गृह्य, सा देवी निर्भया अग्रे जगाम। पुष्पमालां गृहीत्वा, देवानां सभायाम्, इन्द्रादीनां सन्निधौ, सा देवी तस्थौ, स्वयम्बरं प्रवृत्तम्। शम्भुः कौतूहलात्, पञ्चशिखबालरूपं धारयन्, सहसा तस्याः अङ्के सुप्तः, स्वमाहात्म्यं प्रकटयामास। सा देवी, तं पञ्चशिखबालकं दृष्ट्वा, तं योग्यं विज्ञाय, हृष्टा तं गोद्ग्रहीत्वा। ततः सा शुद्धसंकल्पा, स्वपतिलाभात्, तत्रैव स्थित्वा, तं प्रभुं हृदि न्यवेशयत्। देव्या अङ्के तं बालकं दृष्ट्वा, देवाः विमृश्य, "कः अयं इह?" इति सन्तप्ताः, विस्मयेन ननादुः।