स एव इन्द्रः, विवस्वान्, भास्करः, शुद्धः, शौरिः, शनैश्चरः, ब्रह्मा, विष्णुः, रुद्रः, स्कन्दः, वैश्रवणः, यमश्च। स एव विद्युत्, जठराग्निः, वह्निः, शक्तिपतिः, धर्मध्वजः, वेदकर्ता, वेदाङ्गानि, वेदवाहनं च। स कृतत्रेताद्वापरकल्याः, सर्वदेवताश्रयः, कालः, काष्ठा, मुहूर्तः, रात्रयः, यामाः, क्षणाश्च। स संवत्सरकर्ता, अश्वत्थवृक्षः, कालचक्रं, अग्निः, सनातनः पुरुषः, योगी, व्यक्ताव्यक्तः, पुरातनः च। स कालाध्यक्षः, भूताध्यक्षः, विश्वकर्ता, तमोनाशकः, वरुणः, सागरः, अंशः, मेघः, प्राणदाता, रिपुनाशकः च। स भूताधारः, भूतनाथः, सर्वलोकसम्मानितः, स्रष्टा, संहर्ता, अग्निः, सर्वस्यादिः, लोभवर्जितः च। स अनन्तः, कपिलः, भानुः, कामदः, सर्वतोमुखः, जयवान्, विशालः, वरदः, सर्वभूतसेवितः च। स मनः, सुपर्णः, भूतयोनि, शीघ्रगः, प्राणधारकः, धन्वन्तरिः, धूमकेतुः, आदिदेवः, अदितिपुत्रः च। स द्वादशात्मा, रविः, दक्षः, पिता, माता, पितामहः, स्वर्गद्वारः, प्रजाद्वारः, मोक्षद्वारः, परमं पदं च। स शरीरकर्ता, प्रशान्तात्मा, विश्वात्मा, सर्वतोमुखः, चराचरात्मा, सूक्ष्मात्मा, मैत्रेयः, दयालुः च। एवं मया अस्य अनन्ततेजसः सूर्यस्य अष्टशतानि रम्याणि नामानि कीर्तितानि, द्विजश्रेष्ठ। अहं भास्करं नमामि, सर्वहितकाम्यया, यं देवगणाः, पितरः, यक्षाः सेवन्ते, असुराः, राक्षसाः, सिद्धाश्च पूजयन्ति, यस्य तेजः सुवर्णवह्निसमं दीप्तिमान् अस्ति। यः कश्चित् प्रातःकाले एकचित्तः एतत् पठति, स पुत्रान्, भार्यां, धनं, निधीन् च प्राप्नोति; तस्य पूर्वजन्मस्मृतिः, परमस्मृतिर्बुद्धिश्च सिध्यति। यः शुद्धचित्तः, एकाग्रः, देवश्रेष्ठस्य एतत्स्तोत्रं पठति, स दुःखाग्निसागरात् विमुक्तः, इच्छितकामान् लभते। स सर्वव्यापी देवः, त्रिपुरारिः, त्रिनेत्रः, उमाप्रियः, रुद्रः, चन्द्रशेखरः च। स सर्वान् देवतान्, सिद्धान्, विद्याधरान्, ऋषीन्, गन्धर्वान्, यक्षान्, नागादीन् च समागतान् अपाकरोत्। स प्रथमं दक्षस्य यज्ञं भूमौ प्रवृत्तं, समृद्धं, रत्नसम्पन्नं, सर्वोपकरणयुक्तं, विनाशितवान्। यस्य तेजसा दिविस्थाः इन्द्रादयः कम्पिताः, ब्राह्मणाः च शान्तिं न प्राप्नुवन्ति, कैलासमाश्रयं प्राप्नुवन्। तत्र वरदः, त्रिशूलधारी, वृषध्वजः, पिनाकपाणिः, शिवः, दक्षयज्ञविनाशकः, वसति। महादेवः, चर्माम्बरधरः, वृषध्वजः, तस्मिन् कालातीतस्थले, एकाम्रवृक्षस्य अधः, हे मुनिश्रेष्ठ, हरः सर्वकामान् ददाति। किं कारणम्, येन भवः, सर्वभूतहिते रतः देवः, सर्वदेवताभूषितं दक्षस्य यज्ञं विनाशितवान्? न तत्र कारणं लघु मन्यामहे, भगवन्; श्रोतुमिच्छामः—वदस्व, हि अस्माकं कौतूहलं महत्। दक्षस्य अष्टौ कन्याः आसन्, ये पत्युभिः सह स्वगृहात् आगत्य, पितरि पित्रा सम्मानिताः। तत्र ब्राह्मणाः सम्मान्य, पितृगृहे स्थिताः; तासां ज्येष्ठा सती, त्र्यम्बकपत्नी, आसीत्। दक्षः रुद्रद्वेष्टा, स्वां दुहितरं न आह्वयत्; स दक्षाय नमस्कृतवान्, किन्तु महेश्वरो न सम्मानं प्राप। जामाता स्वस्वरूपतेजसा स्थितः; तत् ज्ञात्वा सती, सर्वैः सह, पितृगृहं आगच्छत्। सती, अनाहूता अपि, पितृगृहं गता; तत्र पितरि सर्वासां पूजनं कृत्वा, सतीं न पूजयामास, तत् सा न रोचयामास। तदा देवी, क्रोधात्, पितरं प्रति इदं वचनं उवाच— "अहम् कनिष्ठाभ्यः श्रेष्ठा—किं मां न पूजयसि, भगवन्? त्वया मां तिरस्कृतां कृतवती, या दोष्या। अहं ज्येष्ठा, विशिष्टा; त्वया पूजनीया।" एवं उक्तः दक्षः, रक्तलोचनः, ताम् प्रत्युवाच—"मम कन्याः श्रेष्ठाः, विशिष्टाः, तेषां पतयः अपि पूज्याः, हे सति; ते मया अतीव मानिताः। ते ब्राह्मणाः, व्रतधारिणः, महायोगिनः, परमधार्मिकाः, गुणैः स्तुत्याः—सर्वे, त्र्यम्बकं विना, हे सति। वसिष्ठः, अत्रिः, पुलस्त्यः, अङ्गिराः, पुलहः, क्रतुः, भृगुः, मरीचिः—एते मम श्रेष्ठाः जामातरः। शर्वः तेषां स्पर्धते, सर्वे च तं विरोध्यन्ते; तस्मात् न ते इच्छामि—भवः मम प्रतिकूलः।" एवं उक्त्वा, दक्षः, मोहितचित्तः, स्वशापहेतवे वचनानि उक्तवान्, यथा महर्षिभिः उक्तम्। ततः देवी, क्रुद्धा, पितरं प्रति पुनः उवाच—"त्वं मां निर्दोषां, वाचा, मनसा, कर्मणा च, निन्दसि; तस्मात् अहं, पिता, इदानीं एतत् शरीरं त्यजामि।" तदा देवी, दुःखातिविष्टभ्या, तं अपमानं न सहमाना, आत्मानं संयम्य, स्वयम्भुवं प्रति प्राञ्जलिः इदं वचनं उवाच—"यस्य बलात् अहं एतत् शरीरं त्यक्तवती, तेन तेजसा, नूतनं दिव्यरूपं प्राप्य, पुनः अव्यग्रचित्ता, धर्मिष्ठा, त्र्यम्बकस्य धर्मपत्नी भूयासम्।" तत्र उपविष्टा, सा क्रोधसमन्विता, मनः संयम्य, अन्तः अग्निं धारयित्वा, योगाग्निना दग्ध्वा, आत्मानं उत्क्षिप्य, वायुसंवेगात्, सर्वाङ्गेभ्यः निर्गता, अग्निना भस्मीकृता। सतीमृत्युवृत्तान्तं च संवादं च श्रुत्वा, त्रिशूलधारी, तत्त्वं विज्ञाय, दक्षविनाशाय, क्रुद्धः अभवत्, भगवन्।