एवं भगवाञ् आदिप्रजापतिः "एवमस्तु" इत्युक्त्वा लोकानां कार्यसिद्ध्यर्थं तापवर्षशीतानां दाता अभवत्। ततः सांख्ययोगनिष्ठाः मोक्षकामाः चान्ये हृदि स्थितं देवमादित्यं ध्यानयन्ति। सर्वचिह्नहीनः सर्वपापक्लिष्टः अपि देवमर्के शरणं गत्वा सर्वपापं तरति। अग्निहोत्रं वेदाश्च, दानयुक्तयज्ञाः अपि, भानौ भक्तिनमस्कृतस्य षोडशांशमपि न समं यान्ति। सर्वतीर्थेषु स एव परमतीर्थः, सर्वमङ्गलेषु परममङ्गलः, सर्वशुद्धेषु परमशुद्धः—मनुष्याः आदित्ये शरणं गच्छन्ति। ये भास्करं पूजयन्ति, यं इन्द्राद्यैः स्तुतं, ते सर्वपापात् विमुक्ताः सूर्यलोकं प्राप्नुवन्ति। हे ब्रह्मन्, पूर्वं यानि सूर्यस्य अष्टशतानि नामानि उक्तानि, तानि श्रोतुम् इच्छामि। मम वचनात्, भास्करस्य शताष्टकानि नामानि शृणु, यानि गुह्यतमानि, स्वर्गमोक्षप्रदानि, द्विजश्रेष्ठाः। ॐ—सूर्यः, अर्यमा, भगः, त्वष्टा, पूषा, अर्कः, सविता, रविः, गभस्तिमान्, अजः, कालः, मृत्युः, धाता, प्रभाकरः। पृथिव्यापः, अग्निः, आकाशः, वायुः, परमगति, सोमः, बृहस्पतिः, शुक्रः, बुधः, अङ्गारकः च। इन्द्रः, विवस्वान्, दीप्तिमान्, शुद्धः, सौरिः, शनैश्चरः, ब्रह्मा, विष्णुः, रुद्रः, स्कन्दः, वैश्रवणः, यमः च। विद्युत्, पाचनाग्निः, दार्याग्निः, शक्तिपतिः, धर्मध्वजः, वेदकर्ता, वेदाङ्गः, वेदवाहनः। कृतत्रेताद्वापरकल्याः, सर्वदेवताश्रयः, कालकाष्ठमूर्तरात्र्यहःक्षणविभागः। संवत्सरकर्ता, अश्वत्थः, कालचक्रः, अग्निः, पुरुषः सनातनः, योगी, व्यक्ताव्यक्तः, पुरातनः। कालनियन्ता, प्राणिनियन्ता, विश्वकर्ता, तमोनाशकः, वरुणः, समुद्रः, अंशः, मेघः, प्राणदाता, रिपुनाशकः। प्राणिसंश्रयः, प्राणिपतिः, सर्वलोकसम्मानितः, सृष्टिकर्ता, संहारकर्ता, अग्निः, सर्वाद्यः, लोभवर्जितः। अनन्तः, कपिलः, भानुः, कामदः, सर्वदिक्प्रतिपन्नः, विजयी, विशालः, वरदः, सर्वप्राणिसेवितः। मनः, सुपर्णः, प्राणिभवः, शीघ्रगः, प्राणधारकः, धन्वन्तरिः, धूमकेतुः, आदिदेवः, अदितिसुतः। द्वादशरूपः, रविः, दक्षः, पिता, माता, पितामहः, स्वर्गद्वारः, प्रजननद्वारः, मोक्षद्वारः, परमस्वर्गः। शरीरकर्ता, शान्तात्मा, विश्वात्मा, सर्वदिक्प्रतिपन्नः, चराचरात्मा, सूक्ष्मात्मा, मैत्रेयः, दयासम्पन्नः। एताः सूर्यस्य अष्टशतानि दिव्यानी नामानि उक्तानि, अनन्तदीप्तेः, पाठ्यानी, द्विजश्रेष्ठ। भास्करं नमामि, सर्वहिताय, यं देवपितृयक्षगणाः सेवन्ति, असुररात्रिचराः सिद्धाः च पूजयन्ति, यस्य दीप्तिः सुवर्णाग्निसदृशी। यः प्रातःकाले ध्यायमानः एतत् पठति, स पुत्रं, पत्नीं, धनं, निधिं च प्राप्नोति; जन्मस्मृति, स्मृतिशक्तिः, बुद्धिश्रेष्ठता च लभ्यते। यः शुद्धचित्तः, एकाग्रः, एतत् स्तोत्रं श्रेष्ठदेवाय पठति, स दुःखाग्निसमुद्रात् मुक्तः, इच्छितं कामं प्राप्नोति। स सर्वव्यापी देवः, त्रिपुरारिः, त्रिनेत्रः, उमाप्रियः, रुद्रः, शशांकशेखरः। स सर्वदेवसिद्धविद्याधरर्षिगन्धर्वयक्षनागादीन् समागतान् दूरं कृतवान्। स प्रथमं पृथिव्यां दक्षस्य यज्ञं, समृद्धं, रत्नसम्पन्नं, सर्वसंपद्विभूषितं, विनष्टवान्। यस्य दीप्त्या दिविस्था इन्द्रादयः भयभीताः, ब्राह्मणाः च कैलासं शरणं गत्वा शान्तिं न लब्धवन्तः। तत्र वरदः, त्रिशूलधारी, वृषध्वजः, पिनाकपाणिः, भगवतः, दक्षयज्ञविनाशकः स्थितः। महादेवः, चर्मवस्त्रधारी, वृषध्वजः, कालातीतस्थले, एकाम्रवृक्षतले, मुनिश्रेष्ठ, सर्वकामान् हरः ददाति। किं कारणं भवः, सर्वप्राणिहिते स्थितः देवः, सर्वदेवैः भूषितं दक्षयज्ञं विनष्टवान्? तत्र कारणं न तु लघुं मन्ये, भगवन्; इच्छामः श्रोतुम्—वद, यतो जिज्ञासा महती अस्ति। दक्षस्य अष्टौ कन्याः, पतिसंयुक्ताः, स्वगृहात् आगत्य, पितरः ताः गृहं नीत्वा, सत्कारं कृतवान्। सत्कृताः ब्राह्मणाः तत्र स्थिता, तेषु ज्येष्ठा सती नाम्ना, त्र्यम्बकपत्नी। दक्षः रुद्रद्वेषी, स्वकन्यां न आमन्त्रितवान्; स दक्षं नमस्कृतवान्, महेश्वरः तु सम्मानं न प्राप्तवान्। जामाता स्वस्वरूपदीप्त्याः स्थितः; तत् ज्ञात्वा सती सर्वैः सह पितृगृहं आगता। सती अनाहूता पितृगृहं गता; पिता सर्वेषां पूजनं कृतवान्, सतीं तु न, तं सा न अनुशशंस। ततः देवी, क्रोधाविष्टा, पितरं उवाच— "अहम् कन्याभ्यः श्रेष्ठा, किं मां न पूजयसि, भगवन्? अधमस्थाने स्थापिता, यद् दोष्यं। ज्येष्ठा, विशिष्टा च, तव पूज्या अस्मि।" इति उक्ता, दक्षः, रक्तलोचनः, तां प्रत्युवाच— "मम कन्याः श्रेष्ठाः, विशिष्टाः, तेषां पतयः च, पूज्याः, हे सति; ते मया मह्यं मानिताः।