यदा द्विपदां च चतुष्पदां च शान्तिः सदा भवेत्, तदा विद्यााधरयक्षराक्षससर्पसमूहाः सर्वे, अञ्जलिं कृत्वा, नम्रशीर्षाः, सूर्यं प्रणम्य, मनःकर्णसुखानि विविधानि वचनानि ऊचुः। ततोऽपि सर्वे प्रजाभिः सह तव तेजः सहेतुम् अस्तु इति प्रार्थयन्ति। ततः हाहा, हूहू, नारदः, तुंबुरुश्च, गान्धर्वसंगीतकुशलाः, षड्जमध्यमगान्धारत्रयस्वरेषु सूर्यं स्तोतुं आरभन्त। तेषां गायनं लयतालसमन्वितं रमणीयं जातम्। विश्वाची, घृताची, उर्वशी, तिलोत्तमा, मेनका, सहजण्याः, रम्भा च, अप्सरसां श्रेष्ठाः, लोकनाथस्य सूर्यस्य पुरतः नृत्यन्ति, तस्य रूपनिर्माणे। ताः भावरसमाधुर्ययुक्तानि नानाविधानि नृत्याङ्गानि प्रदर्शयन्त्यः गायन्ति च। ततः वीणाभेरीवाद्यादीनि वाद्यानीन्यपि शब्दयन्ति। अनकपाटहमृदंगतूर्यशंखशतसहस्राणि दिव्यवृन्दानि घोषयन्ति। गान्धर्वाप्सरससमूहैः गायननृत्यैः सर्वविधवाद्यशब्दैः सर्वं जगत् निनादितं अभवत्। तदा सर्वदेवाः अञ्जलिं कृत्वा, भक्तिनम्राङ्गाः, सहस्रकिरणं सूर्यं प्रणम्य, तस्य रूपनिर्माणे उपस्थिताः। तत्र निनादे सर्वदेवानां समागमे, विश्वकर्मा शनैः शनैः तेजः न्यूनं कृतवान्। तस्य रूपस्य जानुयुगं पर्यन्तं रूपनिर्माणे, विश्वकर्मणा कौशलपूर्वकं कृतं, सूर्यः तं चित्रणं न अनुमन्यते स्म, अतः सः रूपात् अवतरितः। तथापि तस्य तेजः क्षये न रूपं न्यूनं अभवत्, अपि तु सुन्दरात् अधिकं रूपं प्रकाशमाणं अभवत्। एवं शीतजलतापकालहेतुभिः, हरः, कमलः, विष्णुश्च स्तुत्वा, उपरिलिखितं श्रुत्वा, सूर्यः आयुःसमाप्तौ दिवाकरलोकं याति। एवं, मुने श्रेष्ठ, सूर्यस्य जन्म पूर्वं अभवत्, तस्य परमं रूपं सम्यक् वर्णितं मया। पुनः तं सूर्यसम्बद्धं कथां वदस्व, इत्युक्तम्—कदा न तृप्तिं लभामः, तां पुण्यां कथां शृण्वन्तः। अयं तेजस्वी, महाबलः, ज्वलनराशिसमप्रभः, तस्य शक्तिस्रोतः ज्ञातुम् इच्छामः, भगवन्। यदा सर्वलोकाः तमसा आवृत्ताः, चराचरं नष्टम् अभवत्, तदा प्रकृतिगुणैः बुद्धिः प्रथमं उत्पन्ना। ततोऽहंकारः जातः, यः महाभूतानां प्रवर्तनं करोति; ततः वायु, अग्नि, आपः, आकाशः, पृथिवी च अभवन्, तैः ब्रह्माण्डः उत्पन्नः। तस्मिन ब्रह्माण्डे सप्तलोकाः, सप्तद्वीपाः, सप्तसागरयुक्ता पृथिवी स्थापिता। तत्र अहं, विष्णुः, महेश्वरः च स्थिताः, सर्वे तमसा मोहिताः, तं प्रभुं ध्यानयन्तः। ततः महातेजस्वी पुरुषः प्रकटः, तमः नुदन्; ध्यानयोगेन तदा सवितारं ज्ञातवन्तः। तं परमात्मानं ज्ञात्वा, वयं पृथग् पृथक् दिव्यैः स्तोत्रैः तं प्रभुं स्तुतवन्तः। त्वं देवेषु आदिदेवः, ऐश्वर्येण प्रभुः; त्वं प्रजाप्रजापतिः, देवदेव, सूर्य। त्वं सर्वभूतानां प्राणः—देवानां, गान्धर्वाणां, राक्षसानां, ऋषीणां, किन्नराणां, सिद्धानां, सर्पाणां, पक्षिणां च। त्वं ब्रह्मा, महादेवः, विष्णुः, प्रजापतिः; त्वं वायुः, इन्द्रः, सोमः, विवस्वान्, वरुणः च। त्वं कालः, स्रष्टा, संहर्ता, धारकः, अधिपः; नद्यः, समुद्राः, पर्वताः, विद्युत्, इन्द्रधनुषः तव। त्वं प्रलयः, सृष्टिः, व्यक्ताव्यक्तं, नित्यं; ज्ञानं प्रभोः, ज्ञानात् परं शिवः। शिवात् परं त्वमेव, परमेश्वर; सर्वत्र हस्तपादः, सर्वत्र नेत्रशीर्षवदनः। सहस्रकिरणः, सहस्रवदनः, सहस्रपादः, सहस्रनेत्रः; भूतप्रभवः—भूमि, अन्तरिक्षं, स्वर्गः, महत्, सत्यम्, तपः, पितृलोकः। तव तेजस्वि दिव्यरूपं सर्वलोकदीपकं, देवेश्वरैः अपि दुष्टर्षं, तस्मै नमः। तव रूपं, देवसिद्धसमूहैः सेवितं, भृग्वत्रिपुलहादिभिः स्तुतं, परं, अव्यक्तं, तस्मै नमः। तव रूपं, वेदविद्भिः ज्ञेयम्, सर्वज्ञानसम्पन्नं, सर्वदेवातिरिक्तस्य देवस्य, तस्मै नमः। तव रूपं, विश्वस्य स्रष्टा, सर्वभूतसारः, वैश्वानरेण देवैः पूजितं, विश्वव्यापि, अगम्यं, तस्मै नमः। तव रूपं, यज्ञातीतं, वेदातीतं, लोकातीतं, स्वर्गातीतं, परमात्मा इति प्रसिद्धं, तस्मै नमः। तव रूपं, अज्ञेयम्, अगम्यम्, ध्यानगम्यम्, अव्ययम्, अनाद्यन्तम्, तस्मै नमः। सर्वकारणकारणाय नमः, पापकृत्मोचनाय नमः, दितिसुतविनाशकाय नमः, रोगनाशकाय नमः। सर्ववरदाय नमः, सर्वसुखदाय नमः, सर्वधनदाय नमः, सर्वज्ञानदाय नमः। एवं स्तुतः, भगवाञ्, दिव्यरूपधारी, शुभवचनैः उवाच—"किं वरं दास्यामि? यद् इच्छसि तत् दीयताम्।" तदा सर्वे ऊचुः—"तव परमतेजस्वि रूपं कश्चन न सहते; लोकहिताय सहेतुम् अस्तु इति।" एवं सूर्यस्य महात्म्यं, उत्पत्तिं, रूपं, स्तुतिं, वरप्रदानं च, शान्तिपूर्वकं, दिव्यं, भगवत्कथारूपेण अनुवर्णितम्।