सर्वे स्थावराश्चालयाश्च, येषां बन्धनानि रश्मिभिः धार्यन्ते, तानि सर्वाणि भग्नानि पतितानि च। ततः सहस्रशः महाभ्राणि, वायोः प्रवर्तितेन चक्रवातेन क्षिप्तानि, घोरनिनादेन निनदन्ति। तदाऽस्मिन चक्रवातप्रभायाः मोहिते भूमिः, नभः, पातालं च, अतिविक्षिप्तानि सञ्जातानि। त्रैलोक्यस्य तस्य विक्षोभं दृष्ट्वा, दिव्याः ऋषयः देवाः च, ब्रह्मणा सह, तं दीप्तिमन्तं सूर्यं स्तोतुम् आरभन्त। तं प्रजापतिं देवदेवानां आदिदेवम्, लोकहिताय जातं, सृष्टिस्थितिलयेषु त्रिधा स्थितं, प्रशंसन्ति। "सर्वेश्वर! सृष्टिस्थितिलयकारिन्! त्वं लोकनाथः, ऊष्णवर्षकर सूर्य! तव कल्याणं स्यात्।" इन्द्रः अन्ये च देवाः, चित्रिते तव रूपे, स्तवं कृतवन्तः। "जयस्ते, विश्वेश! जयस्ते, लोकनाथ!" इति सप्तर्षयः, वसिष्ठात्र्यादयः, तं सूर्यं स्तोतुम् आरभन्त। विविधैः स्तवैः, शुभैः वाक्यैः, वेदवचोभिः, वालखिल्याः ऋषयः अपि स्तवनं कृतवन्तः। अग्न्यादयः देवाः, हर्षपूर्णाः, तं दीप्तिमन्तं सूर्यं स्तोतुम् आरभन्त। "मोक्षदः, ध्यानगम्यः, त्वं सर्वकर्मचक्रगतानां मार्गः, पूज्यः देवदेव! शान्तिरस्तु लोकनाथ!" "द्विपदां चतुष्पदां च शान्तिरस्तु!" इति विद्यााधरयक्षराक्षससर्पगणाः, अञ्जलिपुटैः, नम्रशिरसः, सूर्यं नमस्कृत्य, मनःकर्णसुखानि वचनानि ऊचुः। "त्वदीया दीप्तिः सृष्टानां सहन्या भवतु!" इति हाहा, हूहू, नारदः, तुम्बुरुः, गन्धर्वसंगीतविशारदाः, षड्जमध्यमगान्धारत्रयस्वराः, सूर्यं गीतैः स्तोतुम् आरभन्त। विश्वाची, घृताची, उर्वशी, तिलोत्तमा, मेनका, सहजन्या, रम्भा—अप्सरसां श्रेष्ठाः—सूर्यस्य चित्रिते रूपे, नृत्यं कृतवन्तः। बहु भावरसभावनृत्यैः, गीतं च कृतवन्तः। ततः वीणावाद्य, वंशी, अन्यानि वाद्यानि निनदन्ति। अनका, मृदङ्गा, पटहा, शतसहस्रशः दिव्यभेरीशङ्खाः निनदन्ति। गन्धर्वाप्सरसगणैः गीतनृत्यैः, सर्वविधवाद्यनिनादेन, सर्वं व्याप्तं सञ्जातम्। ततः सर्वे देवाः, अञ्जलिपुटैः, भक्तिनम्राङ्गैः, सहस्ररश्मिं सूर्यं नमस्कृत्य, स्तुतिं कृतवन्तः। तस्मिन निनादे, सर्वे देवाः समागताः, विश्वकर्मा शनैः शनैः दीप्तिं न्यूनां कृतवान्। चित्रितं रूपं जानुयावद् आगतम्, विश्वकर्मणा कौशलात् निर्मितम्, सूर्यः तं चित्रणं न अनुमोदितवान्, अतः तं निम्नं कृतम्। दीप्तिनाशेन रूपं न न्यूनं जातम्, अपि तु सुन्दरतरं रूपं प्रकाशम्। एवं शीतजलोष्मकालहेतुभिः, हरकमलविश्णुप्रशंसितः, उपरिलिखितं श्रुत्वा, सूर्यः आयुःसमाप्तौ दिवाह्यलोकं याति। एवं, विप्रश्रेष्ठ, सूर्यस्य जन्म पूर्वं अभवत्, तस्य परमं रूपं मया सम्यक् कथितम्। पुनः पुनः सूर्यसंयुक्तं कथां वद, शुभकथा श्रवणे न तृप्तिं लभामः। दीप्तिमान् तेजस्वी सूर्यः, अग्निसमः, तस्य बलस्य मूलं ज्ञातुम् इच्छामः। यदा लोकाः तमसा आवृताः, चराचरं नष्टम्, तदा प्रकृतिगुणैः बुद्धिः प्रथमं उत्पन्ना। ततोऽहंकारः जातः, यः महाभूतानां प्रवर्तकः। ततो वायु, अग्नि, जल, आकाश, पृथिवी, तस्मात् ब्रह्माण्डः उत्पन्नः। तस्मिन ब्रह्माण्डे सप्तलोकाः, सप्तद्वीपाः, सप्तसागराः च स्थिताः। तत्र अहं, विष्णु, महेश्वरः च, सर्वे तमसा मोहिताः, तं प्रभुं ध्यायन्तः स्थिताः। तदा महादीप्तिमान् पुरुषः तमः निवार्य, प्रकटितः। योगध्यानात् तं सवितारं तदा ज्ञातवन्तः। परमात्मानं ज्ञात्वा, पृथक् पृथक् दिव्यैः स्तवैः तं प्रभुं स्तोतुम् आरभामहे। "त्वं देवदेवानां आदिदेवः, अधिपत्येन प्रभुः; त्वं प्रजासर्गकर्ता, देवदेव, सूर्य!" "त्वं सर्वभूतानां जीवनम्—देवगन्धर्वराक्षसर्षिकिन्नरसिद्धसर्पपक्षिणाम्।" "त्वं ब्रह्मा, महादेवः, विष्णुः, प्रजापतिः; वायुः, इन्द्रः, सोमः, विवस्वान्, वरुणः च।" "त्वं कालः, सर्गकर्ता, संहर्ता, स्थापकः, अधिपः; नद्यः, समुद्राः, पर्वताः, विद्युत्, इन्द्रधनुषः च तव।" "त्वं संहारः, सृष्टिः, व्यक्ताव्यक्तः, नित्यः; प्रभोः ज्ञानम्, ज्ञानात् परः शिवः।" "शिवात् परस्त्वं, परमेश्वर! सर्वत्र हस्तपादनेत्रशिरोमुखः।" "सहस्ररश्मिः, सहस्रमुखः, सहस्रपादः, सहस्रनेत्रः; भूतानां कारणम्—पृथिवी, व्योम, स्वर्ग, महत्, सत्यम्, तपः, पितृलोकः।" इत्येवम्, सूर्यस्य दिव्यजन्म, स्वरूपं, स्तुति, तथा तस्य महिमा, विप्रश्रेष्ठ, श्रुतः।