शृणुत, ब्रह्मणः सृष्टिक्रमं कथयामि। आदौ ब्रह्मा प्रजाविसर्जनकाले हविरुत्सृज्य सप्त मनसिजान् ब्रह्मर्षीन् उत्पादयामास। स्वयं पितामहः तान् पुत्रत्वेन स्थापयामास। ततो, द्विजश्रेष्ठ, देवानां दानवानां च सङ्ग्रामः समभवत्। तस्मिन्नेव काले, दितिः पुत्रशोकविह्वला कश्यपं प्रीतये शरणं ययौ। कश्यपः तया सम्यगर्चितः सन्तुष्टचित्तः तस्यै वरं दातुमुपचक्रमे। सा तदा स्वेच्छया महावीर्यं पुत्रं, इन्द्रवधाय, वररूपेण याचितवती। एवं निवेदितः महातपाः कश्यपः तस्यै वरं दत्त्वा, बलवान् मारीचः, तामिदं प्रोवाच—"यदि त्वं शुद्धभावेन शतसंवत्सरपर्यन्तं गर्भं धारयिष्यसि, तदा तव पुत्रः इन्द्रं हन्ता भविष्यति।" देवीद्वारा एवमुक्तः स महातपाः कश्यपः तदनुज्ञातवान्। सा तु शुद्धा, मुनिसत्तमा, गर्भधारणं आरब्धवती। कश्यपः गर्भं दित्वा, देवानां महाशक्तिं निगृह्य, तपश्चर्यायै पर्वतं गतवान्। स तु अमरैरपि अदुरापां शक्तिं स्वयमेव संहृत्य, दृढव्रतः तपः समारब्धवान्। एतेन काले, पाकशासनः इन्द्रः, दोषान्वेषणे तस्याः प्रतीक्षां कृतवान्। शतसंवत्सरसमाप्तौ, अव्ययः इन्द्रः अवसरं दृष्टवान्। सा दिति, पादशौचं अकृत्वा, निद्रां गतवती। तस्या निद्रायाम् इन्द्रः तस्याः गर्भं प्रविष्टवान्। तदा वज्रपाणिः इन्द्रः तं गर्भं सप्तधा छित्त्वा, वज्रेण विदारयामास। गर्भः चेदितः सन् रुरोद। तदा इन्द्रः पुनः पुनः "मा रुदः" इति उवाच। एवं स गर्भः सप्तधा जातः; इन्द्रः क्रुद्धः, पुनः तं सप्तधा वज्रेण विभज्य, सप्तसप्तधा चकार। ते देवाः मरुतः अभवन्, द्विजोत्तम। यथोक्तं मघवता, तथैव मरुतः अभवन्; एकपञ्चाशत् देवाः वज्रधारिणा सहैक्यं कृतवन्तः। एतेषां कर्मणा, द्विजश्रेष्ठ, देवानां प्रमुखगणाः अपरिमितबलाः नियुक्ताः। तेषु प्रत्येकसमूहे, हरिः क्रमशः प्रजापतीन् स्वाधिकार्येषु स्थापयामास, ब्राह्मणाः, प्राचीनानि, विस्तीर्णानि, श्रेष्ठानि च राज्यानि तेषां दत्तवान्। स एव हरिः, पुरुषः, कृष्णः, विजयी, प्रजापतिः, पर्जन्यः, सूर्यः, अनन्तः—एष एवेदं विश्वं सर्वं। एवं सृष्टिज्ञानं यथार्थतो ये जानन्ति, द्विजोत्तम, तेषां पुनरावृत्तेः भयं नास्ति; परत्र भयस्यापि कुतः? अनन्तरं, वेनपुत्रं पृथुं सम्राटं कृत्वा, पितामहः क्रमशः राज्यविभागं आरब्धवान्। सोमं ब्राह्मणानां, ओषधीनां, नक्षत्राणां, ग्रहाणां, यज्ञानां, तपसां च अधिपतिं कृतवान्। वरुणं आपां, वैश्रवणं राज्ञां, विष्णुं आदित्येषु, पावकं वसुषु अधिपतिं चकार। दक्षं प्रजापतीनां, वासवं मरुतां, प्रह्लादं दीप्तबलं दैत्यदानवानां अधिपतिं न्ययोजयत्। वैवस्वतं यमं पितॄणां, यक्षराक्षसपार्थिवानां च अधिपतिं कृतवान्। गिरीशं त्रिशूलधारिणं सर्वभूतगणेश्वरं, हिमवन्तं पर्वतानां, समुद्रं नदीनां अधिपतिं कृतवान्। चित्ररथं गन्धर्वाणां, वासुकिं नागानां, तक्षकं सर्पाणां अधिपतिं न्ययोजयत्। ऐरावतं गजानां, उच्चैःश्रवसं अश्वानां, गरुडं पक्षिणां अधिपतिं कृतवान्। व्याघ्रं मृगाणां, वृषभं पशूनां, प्लक्षं वृक्षाणां अधिपतिं चकार। एवं पितामहः क्रमशः राज्यविभागं कृत्वा, दिशां पालकांश्च स्थापयामास। पूर्वदिशायां वैराजपुत्रं सुधन्वानं, दक्षिणायां कर्दमपुत्रं शङ्खपदं, पश्चिमायां राजसपुत्रं केतुमन्तं, उत्तरायां पर्जन्यपुत्रं हिरण्यरोमाणं अजेयमिति दिग्पालान् अभिषिच्य नियुक्तवान्। एतेषां राज्ञां द्वारा सप्तद्वीपपुरीषु यथादेशं धर्मेणैव भूमिः अद्यापि धार्यते। एवं पृथुः, एतेषां नरपतिनां राजसूयाभिषिक्तः, वेदविहितेन विधिना राज्यं कर्तुम् आरब्धवान्। ततः चाक्षुषमन्वन्तरस्य समाप्तौ, महाबलवान् वैवस्वतः मनुः पृथिव्याः अधिपतित्वाय नियुक्तः। तस्य वैवस्वतमनोरवंशं ते कथयिष्यामि, यदि श्रोतुमिच्छसि; एष हि पुराणे प्रतिष्ठितो महाप्रतिष्ठानः। लोमहर्षण, पृथोः जन्म विस्तारतः कथय, तथा स महात्मा पृथुः कथं पृथिवीं दुहदिति। पुनश्च, कथं मनुष्यैः, देवैः, महर्षिभिः, दानवैः, सर्पैः, यक्षैः, वृक्षैः च पृथिवी दुह्यते। कथं पर्वतैः, पिशाचैः, गन्धर्वैः, द्विजश्रेष्ठैः, राक्षसैः, महाभूतैः च पृथिवी दुह्यते इति विस्तरेण श्रावय।