सर्वदेवानां मध्ये कः परमः देवः? पितृणां मध्ये कः परमः पितामहः? हे देवेश, तन्मे कथय, यतः परं नास्ति। सम्पूर्णं चराचरं विश्वं कुतः जातम्? प्रलयकाले कस्यां प्रतिपद्यते? त्वं एतत् वक्तुं योग्यः। यः प्रभाते उदितः सन् स्वीयैः किरणैः जगतः तमः अपोहति, तस्मात् अन्यः देवः नास्ति, हे द्विजश्रेष्ठ। सः अनादिः अनन्तः नित्यः अव्ययः च, तीक्ष्णैः किरणैः त्रैलोक्यं दहति। सर्वदेवतामयः, दीप्यमानानां मध्ये अग्रणी, जगतः स्वामी, सर्वसाक्षी, विश्वेश्वरः च सः। सः सर्वभूतान् संहृत्य पुनः सृजति, सः प्रकाशते, तापयति, किरणैः वर्षति च। सः सृष्टिकर्ता, नियन्ता, भूतानां उत्पत्तिः, धारकः च; सः कदापि न नश्यति, तस्य मण्डलम् नित्यं, अव्ययम्। सः एव पितृणां पितामहः, देवतानां देवः; एषा स्थिरा स्थिति, यतः पुनरावृत्तिः नास्ति। सृष्टिकाले समग्रं जगत् सूर्याद् उत्पन्नम्, प्रलयकाले तस्यैव तेजस्विनः मध्ये लीयते। असंख्य योगिनः, देहं त्यक्त्वा, वायुवत् भूत्वा, सूर्यस्य तेजोमण्डले प्रविशन्ति। तस्य सहस्रशः किरणाः शाखा-पक्षिणः इव, सिद्धर्षीणां आश्रयः, ये देवैः सह तत्र वसन्ति। गृहस्थाः जनकादयः, योगनिष्ठाः राजानः, वालखिल्यादयः ब्रह्मवादिनः ऋषयः, वनवासिनः, व्यासादयः, यतयः च, योगं आश्रित्य, सर्वे सूर्यमण्डले प्रविष्टाः। शुकः, व्यासस्य पुत्रः, योगपथं प्राप्य, सूर्यस्य किरणेषु स्थित्वा, पुनरावृत्तिम् प्राप्तवान्। ब्रह्मा, विष्णु, शिवादयः शब्दैः श्रुत्यैः ज्ञायन्ते; परन्तु एषः परमः देवः, सूर्यः, तमःनाशकः, प्रत्यक्षः दृश्यते। अतः शुभकामनया अन्यत्र भक्तिः न कर्तव्या; विष्णुप्रधानाः देवाः दृष्टिपथात् दूराः। सदा पूजनीयः सूर्यः, यः जगतः माता, पिता, गुरुः च। सः अनादिः, तेजोमयः, विश्वेश्वरः, मित्ररूपे स्थितः, तपः कृतवान्। ब्रह्मा अपि अनादिः, अनन्तः, नित्यः, अव्ययः; सः द्वीपान्, समुद्रान्, चतुर्दश लोकान् सृजितवान्। लोकहिताय, चन्द्रनदीतीरे स्थित्वा, सर्वप्रजापतिः, विविधानि भूतानि च सृजितवान्। ततः सहस्रकिरणः, स्वयं अव्यक्तः, द्वादशधा आत्मानं विभज्य, सूर्यः अभवत्। इन्द्रः, धाता, पर्जन्यः, त्वष्टा, पूषा, अर्यमन्, भगः, विवस्वान्, विष्णुः, अंशुमान्, वरुणः, मित्रः च—एते द्वादशरूपेण, परमात्मा सूर्यः, विश्वं व्याप्य स्थितः। प्रथमं रूपं इन्द्रः, देवराजः, देवद्विषः नाशकः। द्वितीयं धाता, प्रजापतिः, विविधानि भूतानि सृजति। तृतीयं पर्जन्यः, मेघेषु स्थितः, किरणैः वर्षं करोति। चतुर्थं त्वष्टा, वृक्षेषु, सर्वस्सु औषधिषु स्थितः। पञ्चमं पूषा, अन्ने स्थितः, सदा जीवाः पोषयति। षष्ठं अर्यमन्, वायौ स्थितः, देवेषु च वर्तते। सप्तमं भगः, ऐश्वर्ये, जीवेषु च स्थितः। अष्टमं विवस्वान्, अग्नौ स्थितः, जीवेषां अन्नं पचति। नवमं विष्णुः, सततं प्रकटः, देवद्विषः नाशयति। दशमं अंशुमान्, वायौ स्थितः, जीवेषां सुखदायकः। एकादशं वरुणः, आपः स्थितः, सदा जीवाः पोषयति। द्वादशं मित्रः, चन्द्रनदीतीरे स्थितः, लोकहिताय। सः वायुप्रत्ययः, मित्रदृष्ट्या तपः कृत्वा, भक्तानां वरदानं दत्तवान्। एवं लोकहिताय तद्रूपं प्राचीनकाले स्थापितम्; मित्रः तत्र स्थितः इति, सः परममित्रः इति स्मृतः। एतेन द्वादशरूपेण, हे द्विजश्रेष्ठ, परमात्मा सविता इदं विश्वं व्याप्य स्थितः। अतः द्वादशस्थितिषु, भक्तैः पुरुषैः, तस्य रूपाणि सदा ध्याननीयानि, पूजनीयानि च। एवम् द्वादशादित्याः नमस्कृत्य, यः एतत् प्रतिदिनं शृणुयात् पठेच्च, सः सूर्यलोकं प्राप्य पूज्यते।