यः आदित्यं नेत्राभ्यां पूजयति, तस्य कदा अपि क्षयः न भवति; यः सदा दीपदानं करोति, स ज्ञानदीपेन प्रकाशितः भवति। तिलाः, शुद्धतेलम्, अथवा तिलगोः उत्तमं दानम्—एतानि यज्ञेषु दीपेषु च महापापं नाशयन्ति। यः सदा देवालयेषु, मार्गचत्वरेषु, गलीषु च दीपं ददाति, स सुन्दरः भाग्यवान् च भवति। प्रथमः दीपः हविषा कार्यः, द्वितीयः औषधरसैः; किन्तु मज्जा, वसा, अस्थिमज्जा च दीपदानार्थं कदाचित् न दातव्या। दीपः सदा ऊर्ध्वं गच्छति, न तु अधः; दीपदाताः प्रकाशिताः भवन्ति, तैः अधमं स्थानं न प्राप्यते। नित्यदीपस्य चौर्यं न कर्तव्यम्, न च नाशः; दीपचौरः बन्धनं, विनाशं, क्रोधं, तमः च प्राप्नोति। दीपदाताः देवलोके दीपवत् उज्ज्वलन्ति; यः सदा दीपं कुंकुमेन, अगुरुना, चन्दनेन अभिषिञ्चति, स मृत्युः अनन्तरं धनं, कीर्तिं, समृद्धिं च प्राप्नोति। यः रक्तचन्दनम्, रक्तपुष्पाणि च शुद्धः सदा ददाति, स वर्षे एकस्मिन् सूर्ये अर्घ्यदानात् सिद्धिं प्राप्नोति; प्रातः सूर्यस्य उदयात् सायन्तनं पर्यन्तं अर्घ्यदानं कर्तव्यम्। सूर्यस्य पुरतः स्थित्वा, मन्त्रं अथवा स्तोत्रं किंचित् अपि जपन्, आदित्यव्रतं महापापं नाशयति। अर्घ्यं सर्वसमग्रैः पदार्थैः दातव्यं; श्रद्धया प्रातःकाले अर्घ्यं दत्त्वा, सर्वपापात् विमुक्तिः भवति। सुवर्णेन, गोः, वृषेण, भूम्या, वस्त्रैः सह अर्घ्यदाताः सप्तजन्मानां फलम् प्राप्नोति। अग्नौ, आपः, आकाशे, शुद्धभूमौ, प्रतिमायाम्, पिण्डे च अर्घ्यं सावधानेन दातव्यम्। सूर्यस्य पुरतः सदा अर्घ्यं दातव्यम्, न तु वामतः न दक्षिणतः; घृतं अथवा गुग्गुलुना भक्त्या अर्घ्यं दद्यात्। तस्मिन्नेव क्षणे सर्वपापात् विमुक्तिः—अत्र न संशयः—चतुर्भुजपात्रेण वा देवदारुपात्रेण वा। कर्पूरागुरुधूपं दत्त्वा, उत्तरेण दक्षिणेन वा सूर्यस्य मार्गे स्वर्गमार्गः लभ्यते। विषुवत्समये, चान्द्रग्रहणे, षडष्टकादौ च विशेषपूजया सर्वपापात् विमुक्तिः; एवं सर्वदा विशेषपूजा कर्तव्या। सूर्यं भक्त्या पूजयन्, सूर्यलोकस्य सम्मानम् प्राप्नोति; तन्नैव अन्नं, क्षीरं, पिष्टकं, फलानि, मूलानि, घृतं, पक्वं च दद्यात्। सूर्ये बलिं दत्त्वा सर्वकामाः सिध्यन्ति; घृतार्घ्यदानेन सर्वार्थसिद्धिः लभ्यते। क्षीरार्घ्यदानेन मनः दुःखेन न बाध्यते; दध्ना अर्घ्यं दत्त्वा कार्यसिद्धिः भवति। यः एकाग्रचित्तः स्नानार्थं सूर्याय जलं आहरति, पुण्यस्थाने शुद्धेन, स परमं पदम् प्राप्नोति। छत्रं, पताकां, वलव्यं, ध्वजं, चामरं च श्रद्धया सूर्याय दत्त्वा, इच्छितं फलम् प्राप्नोति। यत् किमपि द्रव्यं भक्त्या सूर्याय दत्तं, सूर्यः तस्य तद् लक्षगुणं ददाति। सूर्यकृपया सर्वदुष्कृतानि—मनसा, वाचा, कायेन—सम्यक् नश्यन्ति। एकदिनं सूर्यपूजाफलं, विधिवत् ब्राह्मणदानेन सह, शतयज्ञैः न लभ्यते। एवं देवस्य महात्म्यं श्रुतम्, हे लोकनाथ! देवश्रेष्ठ, यद् उक्तं, तद् दुर्लभं। पुनः वद, हे देवाधिदेव, यद् वयं पृच्छामः; श्रोतुम् इच्छामः, हे ब्रह्मन्, यतो जिज्ञासा महान् अस्ति। गृही, ब्रह्मचारी, वानप्रस्थः, संन्यासी वा—यः मोक्षं इच्छति, तेन काचित् देवता पूजनीयाः। कथं तस्य नित्यं स्वर्गः स्यात्? कथं परमं श्रेयः? स्वर्गं प्राप्त्वा, कथं पुनः न पतति? देवेषु को देवः परमः? पितृषु को पितामहः श्रेष्ठः? वद, हे देवाधिदेव, यत् परमं अस्ति। कुतः सर्वं जगत्—चरं, अचरं—उत्पन्नम्? प्रलये, कस्मिन् लीयते? त्वं तद् वक्तुम् अर्हसि। सूर्यः उदयसमये जगत्तमः तेजसा नाशयति; तस्मात् परः देवः नास्ति, द्विजश्रेष्ठ। स सूर्यः अनादिः, अनन्तः, नित्यः, अक्षयः; त्रीणि लोकानि तीक्ष्णरश्मिभिः दहति। स सर्वदेवतामयः, तेजस्वीषु श्रेष्ठः; स जगन्नाथः, सर्वसाक्षी, विश्वपति। स सर्वभूतानां संकोचं कृत्वा पुनः सृष्टिं करोति; स प्रकाशते, तापयति, वर्षति च। स सृष्टिकर्ता, नियन्ता, भूतानां आदिः, धारकः; स कदाचित् न नश्यति, तस्य मण्डलं नित्यं, अव्ययम्। स पितामहानां पितामहः, देवतानां देवता; एषा स्थिरा गतिः, यतः पुनरावृत्तिः नास्ति। सृष्टिकाले सर्वं जगत् सूर्ये उत्पन्नम्; प्रलये तस्मिन् एव तेजस्विनि लीयते। असंख्ये योगिनः मृत्युम् त्यक्त्वा वायुवत् भूत्वा अस्मिन् तेजोमये सूर्ये प्रविशन्ति।