एकदा भगवतः सूर्यस्य महिमा प्रवर्ण्यते स्म। ये भक्त्या पत्रं पुष्पं फलमुदकं वा देवान् समर्पयन्ति, तेषां तद् देवैः स्वीकृतं भवति; अभक्तानां तु तद् न गृह्यते। अशुद्धभावः कर्मणां निष्फलत्वाय कारणं भवति, तस्मात् शुद्धभावेन, नियमेन, सम्यगाचरणेन च यः यत्करोति, तस्य कर्म सर्वं सफलं भवति। विवस्वतः स्तुत्या, जपेन, होमेन, पूजनविधिना, भक्त्या चोपवासेन सर्वपापविमुक्तिः सुलभा भवति। यो जनः भक्त्या शिरसा भूमौ प्रणमति, स तु क्षणेनैव सर्वपापैः विमुच्यते—अत्र संदेहो नास्ति। यः भक्तियुक्तः सूर्यं प्रदक्षिणं करोति, स सप्तद्वीपवतीं पृथिवीं प्रदक्षिणं कृतवतीति मन्यते। यः चित्ते सूर्यं स्थापयित्वा गगनं परिक्रामति, स सर्वान् देवतान् प्रदक्षिणं कृतवान् इति ज्ञेयम्। षष्ठ्यां तिथौ एकभोजनपूर्वकः संयमव्रतसमन्वितः सूर्यं पूजयन् भक्तियुक्तः भवति। सप्तम्यां वा, निशाचराः, यो दिवा-निशं निराहारः भूत्वा भास्करं पूजयति, अश्वमेधसमानं फलं स प्राप्नोति। सप्तम्यां वा षष्ठ्यां वा, विशेषतः कृष्णपक्षस्य सप्तम्यां, उपवासेन संयतेंद्रियः सः परां गतिं प्राप्नोति। यः भास्करं सर्वरत्नैः पूजयति, पद्मप्रभया वाहनया च भ्रमति, स सूर्यलोकं गच्छति। शुक्लपक्षस्य सप्तम्यां, उपवासयुक्तः, शुद्धोपहारैः भास्करं पूजयन्, सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं प्राप्नोति। तत्र सूर्यसम्बद्धपात्रेणोदकं पातव्यं। प्रतिपद्य, चतुर्विंशत्यां दिनेषु क्रमशः संख्या वर्धयित्वा, द्वावर्षयोः व्रतं पूर्णं भवति। एषा अर्कसप्तमी सर्वकामदायिनीति कीर्तिता; शुक्लपक्षस्य सप्तम्यां, रविवासरे विशेषतः शुभा सा। सप्तमी विजयाख्या, तत्र दानं, स्नानं, दानं, तपः, होमः, उपवासः च महाफलप्रदा भवन्ति। विजयासप्तम्यां कृतं सर्वं महापापविनाशनं भवति; ये च सूर्यदिने पितृकर्माणि कुर्वन्ति— यश्च महाश्वेतरूपं पूजयति, स सर्वकामानवाप्नोति; तेषां सर्वे धर्मकृत्याः सदा भास्कराय समर्पिताः। तेषां कुलजन्मनि कदापि न दरिद्रः न रोगी जायते, श्वेतरक्तपीतामयेन मृत्तिकया वा कृतोपचारस्य। यः तैलाभ्यङ्गं करोति, स यदिच्छति तत्फलं लभते; चित्रभानुं नानापुष्पगन्धैः पूजयेत्। यः उपवासनिष्ठः सूर्यं पूजयति, स कामानवाप्नोति; घृतदीपं वा तिलतैलदीपं वा प्रज्वाल्य, येन पूज्यते—सर्वं सिध्यति। यः आदित्यं नेत्राभ्यां पूजयति, स कदापि न क्षीयते; नित्यं दीपदानकर्ता ज्ञानदीपेन प्रकाशितो भवति। तिलाः, शुद्धतैलं, वा तिलगोवदुर्निर्मितं दानं—एतानि होमदीपयोः महापापविनाशनानि। यो नित्यं देवालये, चत्वरासु, मार्गेषु दीपं ददाति, स रूपवान् सौभाग्यशाली च भवति। आदौ समर्पणदीपं, द्वितीयं ओषधिरसेन युतं दातव्यम्; मज्जा, वसा, अस्थिपिष्टेन तु कदापि न दातव्यम्। दीपः सदा ऊर्ध्वं गच्छति, न कदापि अधः; दीपदातृः प्रकाशितो भवति, न तु अधोगतिं प्राप्नोति। नित्यदीपं न कदापि चौर्यं कर्तव्यम्, न नाशयितव्यम्; दीपचौरः बन्धनं, विनाशं, कोपं, तमः च प्राप्नोति। दीपदातृः सुरलोके दीपवत् प्रकाशितो भवति; यो नित्यं दीपं कुङ्कुमागुरुचन्दनैः अनुलेपयति, स मरणानन्तरं धनं, यशः, समृद्धिं च प्राप्नोति। यः शुद्धो रक्तचन्दनरक्तपुष्पैः पूजयति, स वर्षमात्रेण सायंप्रातः अर्क्यदानेन सिद्धिं लभते; सूर्यादारभ्य अस्तमान्तं व्रतं कर्तव्यम्। सूर्यं संमुखं कृत्वा अल्पमपि मन्त्रं स्तोत्रं वा पठन्, आदित्यव्रतमिदं महापापविनाशनम्। सम्पूर्णोपचारैः अर्क्यं दातव्यम्; श्रद्धया प्रातःकाले कृत्वा, सर्वपापविमुक्तिः जायते। सुवर्णेन, गवां, वृषभेण, भूम्या, वस्त्रैश्च सह अर्क्यदातुः सप्तजन्मानि फलमस्ति। अग्नौ, जले, व्योम्नि, शुचौ स्थले, प्रतिमायाम्, पिण्डे च, सम्यक् अर्क्यं समर्पणीयम्। सदा समक्षं, न वामं न दक्षिणं, घृतेन गन्धेन वा गुग्गुलेन वा भक्त्या सूर्याय दातव्यम्। तस्मिन्नेव क्षणे सर्वपापविमुक्तिः, अत्र न संशयः; चतुरश्रपात्रेण, देवदारुपात्रेण वा कृतम्। कर्पूरागुरुधूपेन अर्चयन् स्वर्गमार्गं प्राप्नोति, उत्तरायणदक्षिणायनयोः काले अपि। विशेषपूजया संक्रान्तौ, ग्रहणे, षडष्टिकादौ च, सर्वपापविनिर्मुक्तिः सुलभा। एवं सर्वदा सर्वेषु कालेषु विशेषपूजा कर्तव्या। यः भक्त्या सूर्यं पूजयति, स सूर्यलोके पूज्यते; तण्डुलक्षीरपिष्टफलमूलघृतपाकैः सम्यगुपहारैः। सूर्याय बलिं दत्वा सर्वकामानवाप्नोति; घृतेन तर्पणं कृत्वा सर्वार्थसिद्धिम् आप्नोति। एवं सूर्यपूजनस्य महिमा शास्त्रेण प्रतिपाद्यते, यः श्रद्धया भक्त्या च आचरति, स सर्वपापविनिर्मुक्तः, सर्वकामसमृद्धः, सूर्यलोकप्राप्तिं च प्राप्नोति।