लवणसागरस्य तटे, शुद्धे रम्ये च, सर्वत्र सिक्ते बालुकया, सर्वगुणसम्पन्ने भूमौ, सुरभीणि चम्पक-अशोक-बकुल-करवीर-पाटल-पुन्नाग-कर्णिकार-नागकेसर-वृक्षाणि विराजन्ति। तत्र तगर-धव-बाण-अतिमुक्त-कुब्जक-मालती-कुन्द-पुष्पाणि च अन्यानि च मालतीसदृशानि पुष्पाणि सन्ति। केतकीवनानि सर्वऋतुपुष्पैः शोभितानि, कदम्ब-लाकुच-शाल-पनस-देवदारु-वृक्षैः समलङ्कृतानि। सरल-मुचुकुन्द-चन्दन (श्वेतं च अन्यं च)-अश्वत्थ-सप्तपर्ण-आम्र-वन्यआम्र-वृक्षैः च शोभितानि। तत्र ताल-नारिकेल-कोकम्ब-कपित्थादि-विविधवृक्षैः सर्वतः भूः भूषिता अस्ति। तत्र एव विश्वविख्यातं सूर्यस्य पुण्यक्षेत्रं, सर्वतो योजनेन चतुर्थांशेन विस्तीर्णं, भोगमोक्षप्रदं विराजते। तत्र कोणादित्यः, सहस्रकिरणः देवः स्वयं निवसति, भोगमोक्षफलप्रदः। माघमासे, शुक्लपक्षे, सप्तमीदिवसे, यः संयतात्मा उपवास्य तत्र आगच्छति, मकरस्थानं स्नानं करोति। शुद्धात्मा, शुद्धचित्तः, सूर्यं स्मरन्, रात्र्यन्ते सम्यक् सागरस्य स्नानं कृत्वा, एकाग्रचित्तः भवति। देवान्, ऋषीन्, मानवान्, पितृन् तुष्ट्वा, द्विजश्रेष्ठ, तीरं गत्वा, वस्त्राणि क्षालयित्वा, निर्मलानि वस्त्राणि धारयित्वा, आचम्य शुद्धचित्तः, तस्मिन् महासागरतीरे, सूर्योदये, पूर्वदिशं प्रेक्ष्य, तस्मिन्नेव काले उपविष्टः भवति। तत्र बुद्धिमान् रक्तचन्दनजलैः अष्टदलपद्मं, सुमनः, गोलं, उर्ध्वकेसरं च चित्रयेत्। तिल-तण्डुल-जलं, रक्तचन्दनसम्बद्धं, रक्तपुष्पं, कुशं च, ताम्रपात्रे स्थापयेत्। ताम्रपात्राभावे, तिलादीनि अर्कपत्रे स्थापयित्वा, तत्र एकं पात्रं अन्यस्मिन् पात्रे स्थापयेत्। हृदयाद्यङ्गैः हस्ताङ्गमुद्राः कृत्वा, आत्मानं सूर्यरूपेण ध्यायन्, श्रद्धया पूरितः भवेत्। मध्ये अग्निदले, दक्षिणपश्चिमे वायुदले, कामशत्रोः प्रदेशे, पुनः मध्ये, तत्र पूजनं कुर्यात्। पूजायाः अनन्तरं, शुद्धं, सारभूतं, परमसुखमयं, सम्यक् पद्मं पूज्य, आकाशात् सूर्यं आवाहयेत्। केसरस्थले स्थापयित्वा, हस्तमुद्रां दर्शयित्वा, स्नानादिकं कृत्वा, तं सूर्यं सम्यक् ध्यायेत्। श्वेतपद्मे सूर्यः तेजस्वी मण्डलरूपेण स्थितः, कपिलाक्षः, द्विबाहुः, रक्तवर्णः, पद्मवर्णवस्त्रधारी च। सर्वमङ्गलचिह्नैः युक्तः, सर्वाभरणभूषितः, सुन्दरवपुः, वरदः, शान्तः, तेजोमण्डलपरिवृतः। उदितं सूर्यं, गूढकुङ्कुमसदृशं दृष्ट्वा, तं पात्रं गृहीत्वा, भूमौ जानुभ्यां गच्छेत्। पात्रं शिरसि स्थापयित्वा, एकचित्तया, वाक्संयमेन, त्र्यक्षरमन्त्रेण, सूर्याय अर्घ्यं दद्यात्। अनदीक्षितः केवलं नाम्ना अर्घ्यं दद्यात्; श्रद्धया, भक्तिपूर्णचित्तेन, सूर्यः भक्तिं स्वीकरोति। अग्नि, निरृति, वायु, ईश, पूर्वादिदिशासु, हृदय, शिरः, शिखा, कवच, नेत्र, आयुधं पूज्येत्। अर्घ्यं दत्त्वा, गन्धधूपदीप-नैवेद्यं च, जप-स्तुति-नमस्कार-मुद्राभिः, तं देवम् विसर्जयेत्। यः संयतात्मा सूर्याय अर्घ्यं ददाति—ब्राह्मणः, क्षत्रियः, वैश्यः, स्त्रियः, संयतशूद्रः च—सततभक्त्या, शुद्धान्तःकरणेन, इच्छितान् भोगान् उपभूय, परमं पदं गच्छन्ति। ये पुरुषाः भास्करं, त्रैलोक्यदीपं, आकाशगं देवम् शरणं यान्ति, ते सुखभागिनः भवन्ति। यावत् नियतं जलं भास्कराय न दत्तं, तावत् विष्णुं वा शंकरं वा, देवेशौ, न पूजेत्। अतः प्रयत्नेन, प्रतिदिनं शुद्धः, सुगन्धपुष्पैः, आदित्याय जलं दद्यात्। यः शुद्धचित्तः, स्नानानन्तरं, सप्तमीदिवसे, आदित्याय जलं ददाति, तस्य काम्यफलम् प्राप्तिः। रोगिणः रोगमुक्ताः भवन्ति, धनार्थी धनं लभते, विद्याकामी विद्यां प्राप्नोति, पुत्रार्थी पुत्रं लभते। यं कामं विद्वान् सूर्याय जलं ददाति, तस्य तस्यैव कामस्य फलम् पूर्णतया लभते। सागरस्य स्नानं कृत्वा, सूर्याय जलं दत्त्वा, प्रणम्य, पुरुषः वा स्त्री वा, सर्वकामफलम् प्राप्नोति। ततः पुष्पं गृहीत्वा, वाक्संयमेन, सूर्यमन्दिरं गत्वा, प्रवेश्य, भानुम् पूज्य, त्रिवारं प्रदक्षिणं कुर्यात्। ऋषिस्रेष्ठ, कोणार्कं परमभक्त्या, गन्धपुष्पदीपधूप-नैवेद्यैः पूज्येत्। दण्डवत् प्रणम्य, जयशब्दैः, स्तुतिभिः, तं सहस्रकिरणं, जगन्नाथं पूज्येत्। एवं कृत्वा, दशाश्वमेधफलम् पुरुषः प्राप्नोति, सर्वपापविनिर्मुक्तः, युवाः दिव्यशरीरं प्राप्नोति। द्विजश्रेष्ठ, सप्तपूर्वापरपितृवंशं उद्धार्य, सूर्यसदृशं दिव्यरत्नरथं समारुह्य, उन्नतिं प्राप्नोति।