भारतभूम्यां दक्षिणसागरतीरे ओण्ड्रनाम्नि देशे स्वर्गमोक्षप्रदायिनि पुण्यप्रदेशः स्थितः। तस्मिन्नेव प्रदेशे समुद्रात् उत्तरदिशि विरजाचक्रपर्यन्तं धर्मात्मनां निवासस्थानं सर्वगुणोपेतं रमणीयं विराजते। तत्र तस्यां भूमौ जाताः ब्राह्मणाः इन्द्रियनिग्रहसम्पन्नाः तपःस्वाध्यायनिष्ठाश्च नित्यं पूज्यसम्पूज्याः सन्ति। पितृकर्मसु दाने विवाहे यज्ञे चाध्यापने च, तस्मात् देशात् उत्पन्नाः द्विजातयः सर्वेषु कार्येषु मान्याः। तत्र ब्राह्मणाः षडङ्गकर्मनिरताः, वेदविदः, इतिहासज्ञाः, पुराणार्थकुशलाश्च सन्ति। सर्वशास्त्रार्थनिपुणाः, यज्ञकर्मनिरताः, अमत्सराः, केचन अग्निहोत्रपरायणाः, केचन परम्परानुष्ठिताग्निकर्मनिष्ठाश्च। ते पुत्रदारधनसम्पन्नाः, दानशीलाः, सत्यवदिनश्च, उत्कलदेशे यज्ञोत्सवमण्डिते पुण्यभूमौ वसन्ति। अन्ये त्रयः वर्णाः क्षत्रियादयः अपि तत्र स्वधर्मनिष्ठाः, शान्ताः, धर्मशीलाश्च वसन्ति। तस्मिन्नेव देशे प्रसिद्धः कोणादित्यः विराजते; तं सूर्यं दृष्ट्वा मनुष्यः सर्वपापैः विमुच्यते। तत्र सूर्यस्य क्षेत्रे यत्र स एव सूर्यः निवसति, तस्य वर्णनं श्रोतुमिच्छामः; तस्मात् त्वं देवश्रेष्ठ कथय। सः लवणसमुद्रतीरे शुद्धे रम्ये सर्वत्र बालुकाविच्छन्ने पुण्यभूमौ स्थितम्। तत्र चम्पक, अशोक, बकुल, करवीर, पाटल, पुंनाग, कर्णिकार, बकुल, नागकेसरादिवृक्षैः शोभितम्। तगर, धव, बाण, अतिमुक्त, कुब्जक, मालती, कुन्दादिपुष्पैः च अन्यैः च मल्लिकादिभिः सम्पूर्णम्। केतकीवनैः सर्वऋतुपुष्पसमृद्धैः, कदम्ब, लकुच, शाल, पनस, देवदारुभिः च विराजितम्। सरल, मुचुकुन्द, श्वेतचन्दनादिचन्दन, अश्वत्थ, सप्तपर्ण, आम्र, वन्याम्रादिवृक्षैः च शोभितम्। ताल, सुपारी, नारिकेल, बिल्वादिभिः विविधवृक्षैः च सर्वतः विभूषितम्। तत्रैव जगत्प्रसिद्धं सूर्यक्षेत्रं स्थितम्, योजनेन चतुर्भागाधिकं विस्तारं, भोगमोक्षप्रदम्। तत्र सहस्रकिरणः देवः सूर्यः स्वयं कोणादित्यरूपेण वसति, भोगमोक्षफलप्रदः। माघमासे शुक्लपक्षे सप्तम्यां, यः इन्द्रियनिग्रहवान् उपवासं कृत्वा तत्र आगत्य मकरालये स्नानं करोति, सः पवित्रः भवति। शुद्धचित्तः सन् भगवन्तं सूर्यं स्मरन्, रात्र्यन्ते समुद्रे विधिवत् स्नानं कृत्वा, एकाग्रचित्तः भवति। देवान्, ऋषीन्, मनुष्यांश्च, पितॄंश्च तर्पयित्वा, द्विजश्रेष्ठ, तीर्त्वा वस्त्राणि प्रक्षालयित्वा निर्मलानि धारयित्वा, आचम्य शुद्धमानसः सन्, तस्मिन्महानदीतीरे, सूर्ये उदयसमीपे, पूर्वाभिमुखः समासीनः स्यात्। तत्र प्राज्ञः रक्तचन्दनजलैः अष्टदलां पद्मां चित्रयेत्, सूत्रसमृद्धां, वर्तुलां, उत्तानकर्णिकां च। तिल, तण्डुल, जलं च रक्तचन्दनसंयुक्तं, रक्तपुष्पं कुशं च, ताम्रपात्रे स्थापयेत्। यदि ताम्रपात्रं न स्यात्, तदा अर्कपत्रे तिलादीन् स्थापयेत्, तस्य च आवरणं कृत्वा, एकं पात्रं अन्यस्मिन् स्थापयेत्। हृदयाद्यङ्गेषु हस्ताङ्गन्यासं कृत्वा, आत्मानं सूर्यरूपेण ध्यायन्, श्रद्धया युक्तः स्यात्। मध्यभागे वह्निपत्रे, नैऋत्ये वातपत्रे, रिपोः क्षेत्रे, पुनर्मध्ये, तत्र पूजां कुर्यात्। समृद्धं शुद्धं सारभूतं परमसुखरूपं च पूज्य, पद्मं सम्यक् सम्पूज्य, तत्राकाशात् सूर्यं आवाहयेत्। कर्णिकायां स्थापयित्वा, हस्तमुद्रां प्रदर्श्य, सर्वस्नानादिकं कृत्वा, तं सूर्यं सम्यक् ध्यायेत्। श्वेतपद्मे सूर्यः दीप्तमण्डलरूपेण स्थितः, बभ्रुनेत्रः, द्विभुजः, रक्तवर्णः, पद्मवस्त्रधरः। सर्वलक्षणसम्पन्नः, सर्वाभरणभूषितः, सुन्दराकृतिः, वरदः, शान्तः, प्रभामण्डलपरिवृतश्च। उदितं सूर्यं घनारुणवर्णं दृष्ट्वा, तं पात्रं गृहीत्वा, जानुपर्यन्तं भूमौ गच्छेत्। तं पात्रं शिरसि स्थाप्य, एकचित्तः वाक्संयतः, त्र्यक्षरमन्त्रेण सूर्याय अर्घ्यं दद्यात्। अनदीक्षितः तु केवलं नाम्ना अर्घ्यं दद्यात्; श्रद्धया भक्तिपूर्वकं, सूर्यः भक्तिमेव गृह्णाति। वह्न्यादिदिग्भ्यः, निरृत्यादिभ्यः, वायव्यादिभ्यः, ईशानादिभ्यः, पूर्वादिषु, हृदय, शिरः, शिखा, कवच, नेत्र, अस्त्राणि पूजनीयानि। अर्घ्यं दत्वा, गन्ध, धूप, दीप, नैवेद्यं च समर्प्य, जप, स्तुति, नमस्कार, मुद्रया च, सम्यक् विसर्जयेत्। ये इन्द्रियनिग्रहयुक्ताः ब्राह्मणाः, क्षत्रियाः, वैश्याः, स्त्रियः, संयताः शूद्राश्च, सूर्याय अर्घ्यं ददति, ते नित्यभक्त्या शुद्धान्तःकरणाः, इष्टान् भोगान् भुक्त्वा, परमां गतिं प्राप्नुवन्ति। ये नराः त्रैलोक्यदीपं नभोविहारिणं भगवन्तं भास्करं शरणं यान्ति, ते सुखभागिनः भवन्ति। यावत् विधिना जलार्पणं भास्कराय न समर्प्यते, तावत् विष्णुं वा शंकरं वा देवानां नाथौ न पूजयेत्।