भूमेः मूलदेशे पातालस्य, देवैः सर्वैः पूजितः शेषः स्थितवान्। तस्य महिमानं, बलं, स्वरूपं, स्वभावं च—एतानि देवैरपि न वर्णयितुं शक्यन्ते, न च ज्ञातुं। तस्य फणाग्ररत्नरश्मिभिः रक्तीकृता पृथ्वी केवलं तस्य अंशः इति ज्ञेयम्। सः पुष्पमालाभूषित इव विश्राम्यति—कः तस्य तेजः कथयितुं समर्थः? यदा अनन्तः, मदमत्तनयनः, स्वशरीरं प्रसारयति, तदा पर्वतवनजलसमेतया पृथिव्या कम्पनं जाता। गन्धर्वाः, अप्सराः, सिद्धाः, किन्नराः, नागाः, गजाः च—एतेषां कोऽपि तस्य गुणपरिमाणं न गन्तुं शक्नोति। अतः सः अनन्तः, अक्षयः इति प्रसिद्धः। नागकन्याभिः अर्पितं चन्दनं, तस्य श्वासवायुः पुनः पुनः शोषयति, तस्य गन्धः सर्वदिशः व्याप्यते। तं सम्पूज्य, प्राचीनः ऋषिः गर्गः तारागणानां यथार्थज्ञानं प्राप। सः सर्वलक्षणानां फलानि अपि तेनैव अवगच्छत्। एषः श्रेष्ठनागः पृथिवीं स्वशिरसि धारयति, यत्र सर्वलोकाः—देवा, असुराः, मनुष्याः च—स्थिताः। ततः, हे ब्राह्मणाः, पापिनां पतनस्थानानि, रौरवाद्याः नरकाः, संति; तान् श्रुणुत, द्विजश्रेष्ठाः। रौरवः, शूकरः, रोधः, तनः, विशसनः, महाज्वालः, तप्तकुंभः, महालोभः, विमोहः, रुधिरान्धः, वसातप्तः, कृमिषः, कृमिभोजनम्, असिपत्रवनम्, कृष्णः, लालभक्षः, दारुणः, पूयवहः, पापः, वह्निज्वालः, अधःशिराः, सदंशः, कृष्णसूत्रः, तमः, अवीचिः, श्वभोजनम्, अप्रतिष्ठा, अवीचिः, अन्ये च—एते सर्वे अत्यन्तभीषणाः नरकाः। यमस्य अधिपत्ये, शस्त्राग्निविषसमाकीर्णे भयंकरस्थले, ते जना पतन्ति ये पापकर्मसु रमन्ते। यो मिथ्यसाक्ष्यं ददाति, पक्षपातेन वदति, अन्यथा मिथ्यावचनं करोति—सः रौरवम् गच्छति। यो गर्भघातकः, नगरविनाशकः, गोग्नः, परस्य प्राणरोधनकर्ता—ते रौरवम् एव याति। सुरापानः, ब्रह्मघ्नः, स्तेनः, सुवर्णस्तेयकर्ता, तादृशैः सह संगतः—एते शूकरनाम्नि नरके पतन्ति। क्षत्रियवैश्यघ्नः, गुरुपत्नीगामी, स्वस्र्गामी, राजसेवकघ्नः—एषः तप्तकुंभे पतति। मधुविक्रेता, दण्डनीरक्षकः, सिंहरोमविक्रेता, अन्नत्यागकर्ता—एते लोहद्रवे पतन्ति। यः स्वदुहितरं वा स्नुषां वा गच्छति, आचार्यनिन्दकः, परनिंदकः—महाज्वालायां पतन्ति। वेददूषकः, वेदविक्रेता, निषिद्धस्त्रीगामी—एते शबलायां पतन्ति। चौर्यकर्ता विमोहायां पतति; सीमाव्यतिक्रान्ता, देवद्विजपितृद्वेषिणः, रत्नदूषकः—कृमिभक्षनरके पतन्ति। महापातकी, पित्र्यादिदेवातिथिपूर्वं भुक्तवान्—लालभक्षनरके पतति। बाणव्रणकर्ता, छेदकः, कर्णच्छेदकः, खड्गधारी—विशसननाम्नि घोरे नरके पतन्ति। अनुचितदानग्रहणकर्ता अधःशिरसि नरके पतति। अपात्रयजमानाय यजमानः, ताराग्रहफलवक्ता, सदा स्वाद्वन्नभोजकः—एते कृमिपूयभक्षनरके पतन्ति। ब्राह्मणः यदि लाक्षा, मांस, रस, तिल, लवणविक्रेता भवति, सः तस्मिन्नरके पतति। यः मृगालिः, कुक्कुटपालकः, अजपालकः, अश्वपालकः, वराहपालकः, पक्षिपालकः—स नरकं गच्छति। द्यूतकर्ता, मत्स्यग्रहकः, विवरभोजी, विषदायकः, सूचिकर्ता, महिषपालकः, पर्वदिने द्विजः यात्राकारी—एते पतन्ति। दग्धकर्ता, सुहृद्घ्नः, पक्षिजालकः, ग्रामपुरोहितः, रुधिरमत्तः, सोमविक्रेता—एते पतन्ति। मधुचौर्यकर्ता, ग्रामविनाशकः, शुक्रपायी, सीमाभेदकः—एते वैतरण्यां पतन्ति। मलिनः, छलेन जीवन्, अकारणवृक्षछेदकः—एते असिपत्रवने कष्टेन गच्छन्ति। मेषपालकः, व्याघ्रः, दग्धकर्ता—ते अग्निज्वालायां पतन्ति; गृहदाहकर्ता ब्राह्मणाः अपि तत्र पतन्ति। व्रतनिरोधकः, स्वधर्मत्यागी—एते दंशनरके पतन्ति। ब्रह्मचारिणः, स्वप्ने दिवा रेतः स्रवयन्ति, येषां पुत्राः पितॄन् शिक्षयन्ति—श्वभोजनं पतन्ति। एते चान्ये च नरकाः शतशः, सहस्रशः च, यत्र पापकर्मिणः तण्डुल्यन्ते, दुःखाय उपगच्छन्ति। एवं, एते च सहस्रशः अन्ये च पापाः, विविधजातीनां, अन्येषां च नरकवासिनां, भोग्यन्ते। ये मनुष्याः जातिव्यवस्थायाः चाश्रमधर्मस्य च विरोधं कुर्वन्ति—कायेन, मनसा, वाचा वा—ते नरके पतन्ति। नरकस्थाः देवांश्च शिरसा अधः पश्यन्ति, देवाः अपि नरकस्थान् अधोमुखान् पश्यन्ति। स्थावराः, कृमयः, अजाः, पक्षिणः, गवः, मनुष्याः, साधवः, देवाः, मुक्ताश्च—एते सर्वे क्रमशः स्थिताः। प्रथमात् द्वितीयः सहस्रांशं लभते; एवं सर्वे महात्मानः मोक्षपर्यन्तं स्थिताः।