दानेषु रमणीयकुक्कुटकाकोलानां शब्दाः, अन्येषां च पक्षिणां मधुरनिनादाः, मनोहरा भूषणानि वस्त्राणि च, सुरभयः सुगन्धयः लेपाश्च, एवमादीनि रम्यसौख्यानि तत्र तत्र दृष्टानि। तत्रैव नित्यं वीणावेणुमृदङ्गनिनादाः श्रोतुं शक्यन्ते, बहूनि चान्यानि रमणीयानि वस्तूनि, एतानि सर्वाणि भाग्यवन्तः दानवाः भुञ्जते। एतानि सौख्यानि दैत्याः सर्पाश्च, ये पाताललोकानां विविधानि देशानि निवसन्ति, तैः अनुभव्यमानानि। पातालात् अधः, तिमिररूपेण भगवान् विष्णुः स्थितः। तत्र दैत्यदानवाः तस्य अनन्ताख्यस्य शेषस्य गुणान् वर्णयितुं न शक्ताः, सः सिद्धैः, देवैः, दिव्यर्षिभिश्च पूज्यते। सः सहस्रशिराः दृश्यते, शुभैः स्वस्तिकपद्मैः भूषितः, फणाग्रेषु सहस्ररत्नैः विराजमानः, सर्वदिक्प्रकाशनाय समर्थः। सः जगतां हिताय सर्वासुरान् निर्बलान् करोति, मदमत्तनेत्रः, नित्यं एककुण्डलधारी च। सः किरीटमाल्यभूषितः, अग्निसमानश्वेतशैलवत् दीप्तिमान्, नीलाम्बरधारी, गर्वस्फीतः, शुक्लफणया शोभितः। सः परमः कैलासशैलः इव, निर्झरमेखलितः, मेघमण्डितः, हस्ते हलं श्रेष्ठगदां च धारयन्। स्वदीप्त्या च वरुण्याः रूपेण पूजितः, युगान्ते तस्य मुखेभ्यः विषाग्निशिखाः निष्पतन्ति। तदा रुद्रः सङ्कर्षणरूपधारी, त्रैलोक्यं ग्रसति; पृथिवीं च शिखरवत् उत्तोल्य धारयति। शेषः पातालमूलस्थः, सर्वैः देवैः पूज्यते; तस्य शक्तिः, वीर्यम्, स्वरूपं, स्वभावश्च — न कश्चन वर्णयितुं वा ज्ञातुं वा शक्नोति, अपि देवाः न। तस्य फणामणिमणिद्युत्या समस्तपृथिवी रक्तवर्णा दृश्यते, सा केवलं तस्यांशः। सः सुमाल्यविलसन् इव विश्रान्तः; कः तस्य वीर्यं वर्णयेत्? यदा अनन्तः मदमत्तनेत्रः प्रसारयति स्वदेहम्, तदा पृथिवी पर्वतान् सलिलानि वनानि च कम्पन्ते। गन्धर्वाः, अप्सरसः, सिद्धाः, किन्नराः, सर्पाः, गजानि च — न तस्य गुणानां पारं गन्तुं शक्नुवन्ति। अतः सः अनन्तः, अक्षयः इति प्रसिद्धः। सर्पकन्याभिः हस्तेन यः चन्दनलेपः तत्र आरोप्यते, सः पुनः पुनः तस्य श्वासवायुनाः सर्वदिक् व्याप्य शोष्यते। तं पूजयित्वा प्राचीनः महर्षिः गर्गः नक्षत्रज्ञानं प्राप्तवान्। सः सर्वशकुनफलवेद्यः अभवत्; तेन श्रेष्ठेन सर्पेण, पृथिवी तस्य फणासु धार्यते, येन सर्वलोकाः देवासुरमानुषसंयुक्ताः अपि स्थिताः। ततो ब्राह्मणाः, पापिनां पतनस्थानानि, रौरवादीनि नरकानि, आगच्छन्ति। तानि शृणुत, द्विजश्रेष्ठाः। रौरवः, शूकरः, रोधः, तनः, विशसनः, महाज्वालः, तप्तकुण्डः, महालोभः, विमोहः; रुधिरान्धः, वसातप्तः, कृमिषः, कृमिभोजनः, असिपत्रवनम्, कृष्णः, लालभक्षः, दारुणः; पूयवहः, पापः, वह्निज्वालः, अधःशिरा, सदंशः, कृष्णसूत्रः, तमः, अवीचिः; श्वभोजनः, अप्रतिष्ठा, अवीचिरित्यादयः — एते सर्वे अतिभयानकाः नरकाः। यमस्याधीने, शस्त्राग्निविषैः पूर्णे भीषणे स्थले, ये दुष्कृत्येषु रमन्ते, ते पतन्ति। मिथ्याप्रतिज्ञादाता, पक्षपाती, अन्यथा वा मिथ्यावादी — सः रौरवम् गच्छति। गर्भघातकः, नगरघ्नः, गोग्नः, परस्य प्राणरोधकः — ते रौरवम् एव यान्ति। मद्यपः, ब्राह्मणघ्नः, चौरः, सुवर्णस्तेयकः, तेषां च सम्प्रयोगी — ते शूकरनाम्नि नरके पतन्ति। क्षत्रियवैश्यघ्नः, गुरुपत्न्यभिगामी, स्वस्राभिगामी, राजपुरुषघ्नः — सः तप्तकुण्डे पतति। मधुविक्रेता, दुष्टपालकः, सिंहरोमविक्रेता, अन्नत्यागी — एते सर्वे तप्तलोहमध्ये पतन्ति। आत्मजां वा स्नुषां वा उपगच्छन् महाज्वालायां क्षिप्यते; आचार्यनिन्दकः, परनिन्दकश्च, तत्र एव पतति। वेददूषकः, वेदविक्रेता, निषिद्धस्त्रीगामी — ते शबलायां पतन्ति। चौरः विमोहायां पतति; सीमालङ्घकः, देवद्विजपितृद्वेषी, रत्नदूषकश्च — कृमिभक्षे पतति। पातककर्ता, पितृदेवातिथिभोजनपूर्वकं न भुक्त्वा भोजनकर्ता — लालयां पतति। शरपीडकः, विदारणकर्ता, कर्णच्छेदकः, खड्गधारी — विशसनं यान्ति। प्रतिग्रहकर्ता अधःशिरसि नरके पतति। अयुक्ताय यजमानाय यजमानः, नक्षत्रफलवक्ता, नित्यं स्वादुशाल्याशनकर्ता — कृमिपूययुतं नरकं यान्ति। ब्राह्मणः यदि लाक्षां, मांसं, रसं, तिलं, लवणं वा विक्रेति — सः तत्रैव नरके पतति। मार्जारपालकः, कुक्कुटपालकः, अजपालकः, अश्वपालकः, वराहपालकः, पक्षिपालकश्च — नरकं यान्ति। द्यूतकर्ता, मत्स्यजीवी, कूपभोजी, विषदायकः, सूचिकर्ता, महिषपालकः, उत्सवदिने द्विजः यः गच्छति — अपि नरके पतन्ति। दहनकर्ता, मित्रघ्नः, पक्षिजीवी, ग्रामपुरोहितः, रुधिरान्धः, सोमविक्रेता — एते सर्वे नरके पतन्ति। मधुचौरः, ग्रामघ्नः, शुक्रपायी, सीमाभेदकः — एते वैतरण्यां पतन्ति।