स तु सप्त पुत्रान् अभवत्, येभ्यः स सप्त क्षेत्राणि दत्तवान्—जलदः, कुमारः, सुकुमारः, मणिरकः, कुसमोदः, मोदकी च, सप्तमश्च महाद्रुमः। एतानि तेषां नामानि, तत्रैव सप्त क्षेत्राणि तेषां नाम्ना प्रसिद्धानि। तत्रापि सप्त पर्वतानि सन्ति, ये क्षेत्राणि विभजन्ति—प्रथमः उदयगिरिः, ततः जलधरः, अनन्तरं रैवतकः, श्यामः, अम्भोगिरिश्च द्विजश्रेष्ठ; तथा अस्तिकेयः, रम्यः, केसरिश्च पर्वतराजः। तत्रैव महावृक्षः शाक इति ख्यातः, यं सिद्धगन्धर्वाः सेवन्ते; तस्य पत्रेषु प्रवहता वायोः स्पर्शेन परमं सुखं जायते। तत्र चतुर्वर्ण्याः पुण्यजनाः निवसन्ति—महात्मानः, निर्भयाः, निरामयाश्च। तत्रापि पुण्यतमाः नद्यः सन्ति, सर्वपापभयापहाः—सुकुमारी, कुमारी, नलिनी, रेणुका, इक्षुः, धेनुका, गभस्तिः, सप्तमी च; तत्र दशसहस्राणि लघूनां नदीनां च सन्ति, द्विजोत्तम। तत्र शतसहस्राणि महापर्वतानां सन्ति; ये जलध्यादिषु वसन्ति, ते तेषां जलं हर्षेण पिबन्ति। तत्र तेषु देशेषु जनाः चतुर्थांशधर्मसम्पन्नाः; तत्रापि दिव्याः पुण्यनद्यः स्वर्गात् पृथिवीं पतन्ति। तेषां मध्ये धर्मस्य न कदाचन क्षयः, न चातिशयितं हर्षदुःखयोः; न च सप्तसु तेषु भूमिषु सीमालङ्घनं विद्यते। तत्र मागाः, मगधाः, मनसाः, मन्दगाश्च सन्ति; मागाः प्रायशः ब्राह्मणाः, मगधाः क्षत्रियाः। मनसाः तत्र वैश्याः, मन्दगाः शूद्राः ज्ञेयाः; शाकद्वीपे विष्णुः सूर्यरूपेण हरिरूपेण विराजते। स तत्र यथोक्तविधिना शान्तचित्तैः पूज्यते; शाकद्वीपस्य परतः सर्वतो दुग्धसागरः स्थितः, द्विजश्रेष्ठाः। दुग्धसागरः सर्वतो वृत्त्या शाकद्वीपसममण्डलः, तं पुष्करनाम्ना द्वीपः परिवेष्टयति। पुष्करद्वीपः शाकद्वीपस्य द्विगुणः सर्वतो दिशि, स सवनेः पुत्रस्य महान् देशो जातः। धातकिः अपि तु तस्य नाम्ना द्वौ देशौ प्राप्नोत्, तावपि तस्यैव नाम्ना प्रसिद्धौ; अन्यः च महान् देशः धातकीखण्डः इति प्रसिद्धः। अत्रैकः पर्वतराजः प्रसिद्धः, भगवन्, मानसोत्तरः नाम, मध्यभागे वलयाकारः स्थितः। स पञ्चाशत्सहस्रयोजनं उन्नतः, तावत एव च सर्वतो विस्तीर्णः, पूर्णवलयरूपेण विराजते। स पर्वतः पुष्करद्वीपस्य मध्यभागे वलयाकारः विभज्य स्थितः, तस्मात् द्वौ देशौ पृथक् अभवताम्। तयोः मध्ये एकः एव महान् वलयाकारः पर्वतः, तत्र मानुषाः दशसहस्रवर्षपर्यन्तं जीवन्ति। ते तु निरामयाः, निरदुःखाः, रागद्वेषवर्जिताः; तेषु नाधमः, नोत्कृष्टः, न हिंसकः, न च हिंस्यते, द्विजश्रेष्ठाः। तत्र न मत्सरः, न असूया, न भयम्, न क्रोधः, न दोषः, न लोभः; बहिर्महान् देशः, अन्तः धातकीखण्डः। मानसोत्तरः पर्वतः देवदानवादिभिः सेवितः; पुष्करद्वीपे न सत्यं न चानृतं विद्यते। तत्र द्वयोः देशयोः न नद्यः, न च पर्वताः; तत्र मानुषाः समरूपिणः, देववत् एकरूपिणः। तत्र न जातिव्यवस्था, नाश्रमः, न धर्माचरणं, न त्रयो वेदाः, न कृषिः, न दण्डः, न सेवकत्वम्। एते द्वौ देशौ, द्विजश्रेष्ठाः, परमं भुवः स्वर्गौ, सर्वेषां सुखप्रदौ; तत्र कालः जरामृत्युवर्जितः। पुष्करे, धातकीखण्डे, महावीतदेशे च, द्विजश्रेष्ठाः, वटवृक्षः पुष्करद्वीपे स्थितः, यः ब्रह्मणः परमं धाम। तत्र ब्रह्मा निवसति, देवदानवैः पूज्यमानः; पुष्करं मधुरजलसागरेण परिवेष्टितम्। पुष्करस्य विस्तारः परिधिश्च तुल्यः; एवं सप्तद्वीपाः सप्तभिः सागरैः परिवेष्टिताः। द्वीपः च सागरश्च तुल्यौ, परः तयोः द्विगुणः; सर्वेषु सागरेषु जलानि नित्यं समानि। तत्र न कदाचन न्यूनाधिक्यम्, यथा घटे जलं वह्निस्पर्शे न प्रवहति। शशिनो वर्धमानक्षययोः, मुनिश्रेष्ठ, सागरेषु जलस्य वृद्धिक्षयौ भवतः, न तु अतिक्रमेण न च न्यूनतया। चन्द्रस्योदयास्तमये, शुक्लकृष्णपक्षयोः, एकशतपञ्चदशाङ्गुलपरिमाणं दृश्यते। सागरजलस्य वृद्धिक्षयौ दृष्टौ, द्विजोत्तम; कमलद्वीपे तु अन्नं स्वयमेव प्रादुरभवति। तत्र जनाः षड्रसस्य अन्नं नित्यं भुञ्जते, द्विजश्रेष्ठाः; मधुरजले च जगतोऽस्तित्वं दृश्यते। ततः परं सुवर्णभूमिः द्विगुणविस्तीर्णा, सर्वभूतशून्या; अनन्तरं लोकालोकपर्वतः दशसहस्रयोजनपरिमितः। तस्यापि तावत एव उन्नतिः, ततोऽस्य सर्वतोऽन्तराले तमः प्रतिष्ठितम्। ततः तमः सर्वतो ब्रह्माण्डकवलेन परिवेष्टितम्; एषा भूमिः, द्विजोत्तम, पञ्चाशत्कोटिपरिमिता। ब्रह्माण्डकवलेन सह, द्वीपपर्वतसंयुता, एषा भूमिः सर्वलोकाधाररूपिणी, सर्वगुणसम्पन्ना, सर्वभूतजननी, द्विजोत्तम।