पूर्वदिग्भागतः भद्रा सरणवसागरं याति, तथा दक्षिणमार्गेण अलकानन्दा भारतभूमिं प्राप्नोति। सा सप्तधा सन्तता सागरं प्रति प्रस्थितवती, हे द्विजश्रेष्ठ; चाक्षुषी च पश्चिमपर्वतान् समतिक्रम्य, अन्याः सर्वाः तत्र गताः। सा केतुमालाख्यां भूमिं अनुसृत्य पश्चिमसागरं प्राप्नोति; भद्रा पुनः उत्तरपर्वतान् उत्तरीयकुरून् च अतिक्रम्य याति। सा उत्तरसागरं समतिक्रम्य तत्र आगता, हे द्विजश्रेष्ठ; अनिल-निषधौ, माल्यवत्-गन्धमादनौ च तत्र स्थितौ। एतेषां मध्ये मेरुः पद्मनालाकृतिः स्थितः, तस्य चतुर्दिशं भारत, केतुमाल, भद्राश्व, कुरवः च देशाः सन्ति। लोकपर्वतानां पत्राणि सीमापर्वतानां बहिः स्थितानि; जठर देवकूटौ च सीमापर्वतौ। अनिलः दक्षिणे, निषधः च उत्तरदिक्कोणयोः स्थितौ; गन्धमादनः पूर्वे, कैलासः पश्चिमे प्रतिष्ठितौ। एते पर्वताः अशीतियोजनविस्तीर्णाः सागरान्तर्गताः; निषधः, परियात्रः च सीमापर्वतौ। अनिलः च निषधः च दक्षिणोत्तरयोः स्थितौ; मेरोः पश्चिमभागे, यथा पूर्वे, तथा एव स्थितौ। त्रिशृंगः, जरुधिः च एते उत्तरदिक्पर्वतौ; पूर्वपश्चिमदिशयोः विस्तीर्णौ, सागरान्तर्गतौ। एवं, हे द्विजश्रेष्ठ, मेरुं परिवृत्य स्थितान् सीमापर्वतान् चतुर्दिशं द्वयेन द्वयेन मया वर्णितम्। केशराख्यानि पर्वतानि, यानि मेरोः चतुर्दिशं शीताद्युक्तानि, तानि परम रमणीयानि, हे द्विज। एषां पर्वतानां अन्तर्गह्वराणि सिद्धचरनसङ्कुलानि मनोहराणि, तत्र प्राचीनवनानि अपि सन्ति। तत्र, हे मुनिश्रेष्ठ, लक्ष्मी-नारायण-अग्नि-सूर्य-इन्द्र-देवतादीनां श्रेष्ठानि तीर्थानि मानवकिन्नरैः शोभितानि। गन्धर्व-यक्ष-राक्षसाः, दैत्य-दानवाश्च, तेषु रम्येषु गिरिगह्वरेषु दिवानिशं क्रीडन्ति। एतानि भूमिस्वर्गाणि, पुण्यात्मनां वासस्थानानि स्मृतानि; दुष्कृतिनः तत्र शतजन्मभिः अपि न गच्छन्ति। भद्राश्वे विष्णुः हयग्रीवरूपे स्थितः, केतुमाले वराहरूपे, भारते कूर्मरूपधारी। कुरुषु गोविन्दः मत्स्यरूपेण नित्यः, स सर्वत्र विश्वरूपेण विराजते। स सर्वस्य आधारः, सर्वत्र व्याप्य स्थितः, किम्पुरुषाद्यष्टसु दिशासु च, हे द्विजश्रेष्ठ। तत्र दुःखं नास्ति, न श्रमः, न क्लेशः, न क्षुधाभयम्; जनाः सुखिनः, सर्वदुःखवर्जिताः च सन्ति। तेषां आयुः स्थिरम्, दश वा द्वादशसहस्रवर्षपर्यन्तम्; तत्र क्षुधातृष्णाद्युपाधयः न सन्ति। तत्र न कृतत्रेतादियुगकल्पना अस्ति; प्रतिदेशे सप्त महापर्वतानि, तेषां शतशः नद्यः उत्पद्यन्ते, हे द्विजोत्तम। समुद्रस्य उत्तरभागे, हिमालयस्य दक्षिणे च, भारताख्या भूमिः स्थिताः, यत्र भरतवंशस्य वासः। सा भूमिः, हे द्विजश्रेष्ठ, नवसहस्रयोजनविस्तीर्णा; तत्रैव कर्मभूमिः, स्वर्गमोक्षप्राप्तये साधनम्। महेन्द्रः, मलयः, साह्यः, शुक्तिमान्, ऋक्षः, विन्ध्यः, पारियात्रः—एते सप्त मुख्याः पर्वताः तत्र सन्ति। इतः स्वर्गं मोक्षं वा प्राप्नोति, अथवा पशुत्वं नरकं वा; अन्यत्र मर्त्यानां कर्मभूमिः नास्ति। एतस्य भारतवर्षस्य नव विभागान् शृणु—इन्द्रद्वीपः, कसेतुमाः, ताम्रपर्णी, गभस्तिमान्, नागद्वीपः, सौम्यः, गन्धर्वः, वारुणः, नवमः सागरपरिवृतः द्वीपः। स द्वीपः दक्षिणोत्तरं सहस्रयोजनविस्तीर्णः; पूर्वे किराताः, पश्चिमे यवनाः स्थिताः। मध्यदेशे ब्राह्मण-क्षत्रिय-वैश्याः, केचन शूद्राः च, यज्ञ-शस्त्र-व्यापारादि कर्मसु प्रवृत्ताः। शतद्रू, चन्द्रभागा, अन्याश्च नद्यः हिमालयपादात् उत्पद्यन्ते; पारियात्रात् अपि वेदस्मृतिप्रसिद्धाः अन्याः नद्यः, हे मुनि। नर्मदा, सुरमा, अन्याश्च नद्यः विन्ध्यस्यान्तः प्रसूताः; तापी, पयोष्णी, निर्विन्ध्या, कावेरी च प्रमुखाः। ऋक्षपादोत्थाः गोदावरी, भीम, रथी, कृष्णा, वेणी, अन्याश्च पापहारिण्यः नद्यः। साह्यपर्वतसमुत्थिताः नद्यः पापभयहराः स्मृताः; कृतमाला, ताम्रपर्णी च मलयसमुत्थिते। महेन्द्रपर्वतसमुत्थिताः ऋषिकुल्या, कुमाराद्याः नद्यः स्मृताः; शुक्तिमत्पर्वतसमुत्थिताः ऋषिकुल्याद्याः च। एषां नदीनां शाखिनां च सहस्रशः सन्ति; तेषु कुरुपञ्चालमध्यदेशवासिनः जनाः निवसन्ति। एवमेव पूर्वदेशवासी, कामरूप, पौण्ड्र, कलिङ्ग, मगध, दक्षिणदेशवासिनः च। तथैव सौराष्ट्राः, शूद्राः, आभीराः, अर्बुदाः, मारुकाः, मालवाः, पारियात्रवासिनः च। सौवीराः, सैन्धवाः, शाल्वाः, शाकलवासिनः, मद्राः, रामाः, अम्बष्ठाः, पारसीकाः च अन्ये च तत्र वसन्ति।