देवानां नित्यसुखदाः सरःस्वरूपेण चत्वारः सरांसि सन्ति—अरुणोदः, महाभद्रः, असितोदः, तथा समानसमिति। एतानि सरांसि सुरैः सदा सेवनानि। मेरोरपूर्वतो वैकङ्कादीनि केसराचलानि दृश्यन्ते—शान्तवान्, चक्रकुञ्जः, कुररी, माल्यवान् च। दक्षिणे तु त्रिकूटः, शिशिरः, पतङ्गः, रुचकः, निशधादयश्च केसरपर्वताः सन्ति। पश्चिमे तु शिखिवासः, सवैदूर्यः, कपिलः, गन्धमादनः, जानुधिः च केसराचलाः सन्ति। मेरुमुपाश्रित्य जठरादिदेशेषु शङ्खकूटः, ऋषभः, हंसः, नागश्च पर्वताः स्थिताः। उत्तरतः कालञ्जरादयः केसराचलाः, तत्र च महानगरं चतुर्दशसहस्रयोजनविस्तीर्णं दृश्यते। मेरोः परितः, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, दिविषु ब्रह्मणो नगरी स्थितेति श्रूयते, या सर्वासु दिक्षु चान्तरिक्षदिक्कु च व्याप्य दृश्यते। तत्रैव देवानां लोकपालानां च, इन्द्रादीनां प्रमुख्यनगर्यः प्रसिद्धाः, या विष्णोः पादसम्भूताः सोममण्डलमप्याविशन्ति। ब्रह्मनगर्याः सर्वतो गङ्गा दिवः पतिता, सा तत्र पतित्वा चतुर्दिशं व्यभज्यत। तासां नामानि—सीता, अलकानन्दा, चक्षुः, भद्रा च। तत्र प्रथमं सीता व्योम्नि गच्छन्ती गिरिं गिरिमुपैति। ततः पूर्वदिशया भद्रा सर्नवसागरं प्रति गच्छति। तथैव अलकानन्दा दक्षिणपथेन भारतं प्रति प्रवहति, सप्तधा भूत्वा सागरं प्रति प्रवहति। चक्षुः पश्चिमपर्वतान् अतिक्रम्य केतुमालदेशम् अनुगम्य पश्चिमसागरं प्रति गच्छति। भद्रा पुनरुत्तरपर्वतान् उत्तरीयकुरून् च अतिक्रम्य, उत्तरसागरं प्रति यान्ति। अनिलनिशधौ, माल्यवत्, गन्धमादनश्च द्वौ पर्वतौ तत्र स्थितौ। तयोर्मध्ये कमलनालसदृशः मेरुः, तस्य चतुर्दिशं भारतं, केतुमालं, भद्राश्वं, कुरुक्षेत्रं च देशाः। विश्वपर्वतस्य पत्राणि पर्वतान्तराले बहिः सन्ति; जठरः, देवकूटश्च सीमापर्वतौ। अनिलनिशधौ दक्षिणोत्तरयोः, गन्धमादनः कैलासश्च पूर्वपश्चिमयोः स्थितौ। अष्ट्यः योजनानि दीर्घौ, सागरान्तर्गतानि; निशधः, परियात्रश्च सीमापर्वतौ। अनिलनिशधौ दक्षिणोत्तरयोः, पश्चिमे च मेरोर्यथापूर्वं स्थितौ। त्रिशृङ्गः, जरुधिः च उत्तरदिक्पर्वतौ, तौ पूर्वपश्चिमयोः सागरान्तर्गौ। एवं मेरुम् अभितः चतुर्दिशं द्विद्वौ सीमापर्वतौ मया वर्णिताः। केसराचलाः चतुर्दिशं मेरोरुपरि ये प्रोक्ताः, शीतादयः, ते परममनोहराः। एषां गुह्यानि सानूनि सिद्धचरनसेवितानि रम्यतमानि, तत्रैव पुरातनवनानि सन्ति। तत्रैव, मुनिश्रेष्ठ, लक्ष्मीविष्ण्वग्निसूर्येन्द्रादीनां श्रेष्ठतीर्थानि, मानुषैः किन्नरैश्च शोभितानि। गन्धर्वयक्षराक्षसाः, दैत्यदानवाश्च तत्र रम्येषु गिरिदोलासु दिवानिशं क्रीडन्ति। एतानि भूमौ स्वर्गसदृशानि पुण्यजननिवासानि स्मृतानि; दुष्कृतिनः तत्र शतजन्मन्यपि न गच्छन्ति। भद्राश्वे श्रीविष्णुः हयग्रीवरूपेण स्थितः, केतुमाले वराहरूपेण, भारतवर्षे कूर्मरूपेण च। कुरुषु मत्स्यरूपेण गोविन्दः नित्यः, सर्वत्र च हरिः विश्वरूपेण विराजते। स एव सर्वस्याधारः, सर्वत्र व्याप्य स्थितः। अष्टौ दिशः किम्पुरुषाद्याः; तत्र दुःखं नास्ति, न श्रमो न क्लेशः, न च क्षुधाभयं; सर्वे सुखिनः, न कदाचन दुःखस्पर्शः। तत्र दशवर्षसहस्राणि वा द्वादश सहस्राणि स्थिरायुषः; न तत्र क्षुधातृष्णाद्युपद्रवः। न तत्र कृतत्रेताद्युगकल्पनाः; प्रतिदेशे सप्तसप्त पर्वतानि, तेषां शतशः नद्यः प्रवहन्ति। समुद्रस्योत्तरतो, हिमालयस्य दक्षिणे, भारतं नाम देशः, यत्र भारतवंशः वसति। एष देशः, विप्रश्रेष्ठ, नवसहस्रयोजनविस्तीर्णः; अत्र कर्मभूमिः, यत्र स्वर्गं मोक्षं वा प्राप्नुवन्ति। अत्र सप्त मुख्यपर्वतानि—महेन्द्रः, मलयः, साह्यः, शुक्तिमान्, ऋक्षः, विन्ध्यः, पारियात्रश्च। अत्रैव स्वर्गं मोक्षं वा प्राप्नोति, अन्यत्र न कर्मभूमिः। शृणु भारतस्य नव विभागान्—इन्द्रद्वीपः, कसेतुमाः, ताम्रपर्णः, गभस्तिमान्, नागद्वीपः, सौम्यः, गन्धर्वः, वारुणः, अयं च नवमः समुद्रपरिवेष्टितः। अयं द्वीपः दक्षिणोत्तरतो सहस्रयोजनपरिमितः; पूर्वे किराताः, पश्चिमे यवनाः निवसन्ति। एवं मेरुमण्डलस्य, केसराचलानां, गङ्गावतरणस्य, पुण्यजननिवासानां, भारतस्य च विशेषा मया संक्षेपेण कथिताः।