श्रीकृष्णः गुहां प्रविश्य यदा, तदा बलदेवः स्वसखिभिः सह द्वारकानगरीं गतः, तत्र च कृष्णः हतः इति वार्तां निवेदितवान्। तस्मिन्काले वासुदेवः, बलवान् जाम्बवतः विजित्य, भल्लूकराजपुत्रीं जाम्बवतीं प्राप्नोत्। सः स्वशुद्धये स्यमन्तकं मणिं जग्राह, जाम्बवतं च सान्त्वयित्वा गुहायाः निर्गतः। ततः अच्युतः कृष्णः सखिभिः सह द्वारकाम् प्रत्यागच्छत्, स्यमन्तकं मणिं आनयित्वा आत्मानं च शुद्धीकृत्य। कृष्णः सर्वेषां सात्वतानां सभायां स्यमन्तकं सत्राजिते दत्तवान्, यः मिथ्याभिशप्तः स्वमित्रघातक इति दूषितः आसीत्, सः मणिं प्रत्यर्पितवान्। सत्राजितः पापात् विशुद्धचित्तः स्यमन्तकं पुनः प्राप्य, दश पत्न्यः अलभत, ताभ्यः च शतं पुत्रान् उत्पादितवान्। तेषु भगङ्कारः ज्येष्ठः, वीरो वातपतिर्वासुमेधश्च त्रयः प्रसिद्धाः। तिस्रः कन्याः अपि दिशि-प्रसिद्धाः आसन्—तासु सत्यभामा श्रेष्ठा, एकं तु नित्यव्रता आसीत्। एवं सुप्तां भार्यां कृष्णाय सभाक्षेण दत्ता; भङ्गकारिणा च नवेयेन च द्वौ विशिष्टौ पुरुषौ। तयोः द्वौ पुत्रौ जातौ, सद्गुणसम्पन्नौ, रूपेण च कीर्तिमन्तौ—माद्रीसुतः च युधाजित्, वृश्णेः पुत्रः। वृश्णेः द्वौ पुत्रौ—स्वफल्कश्चित्रकौ; स्वफल्कः काशिराजकन्यां गान्दिनीं भार्याम् अलभत। तस्याः गान्दिन्याः, या सदा गाः ददाति स्म, बलवान् विद्वान् अतिथिसत्कर्ता पुत्रः जातः। ततः प्रसिद्धः अक्रूरः उदारः विस्तीर्णहस्तः जातः; उपमद्गुः, मद्गुः, मुदरः, अरिमर्दनश्च अपि। एवं अरिक्षेपः, उपेक्षः, शत्रुघ्नः, अरिमेजयः, धर्मभृत्, धर्मः, गृध्रभोजः, अन्धकः च जाताः। अवहः प्रतिवहः, सुन्दरी उत्तमा कन्या, वसुधरा च, या विश्रुताश्वस्य पतिव्रता कन्या आसीत्। सौन्दर्ययौवनसम्पन्ना सा सर्वभूतमनोहारिणी, अक्रूरस्य उग्रसेनात् द्वौ पुत्रौ जातौ, वंशस्य हर्षदायिनौ। वासुदेव उपदेवौ, देवोपमौ, जातौ; चित्रकस्य पुत्रौ पृथु विपृथू च। अश्वग्रीवः, अश्वबाहुः, सुपर्ष्वकगवेषणः, अरिष्टनेमिः, धर्मः, धर्मभृत् अपि पुत्राः। सुभाहुः बहुबाहुः, श्राविष्ठा श्रवणा च स्त्रियः। यः कृष्णं मिथ्याभिशंसेत्, सः जानातु यत् मिथ्याशापः कदापि न स्पृशन्ति। यदा कृष्णः स्यमन्तकं सत्राजिते दत्तवान्, तदा बभ्रुः तं हरित्वा, भोजः शतधन्वा च तत्र आगतवन्तः। अक्रूरः सदा निष्पापां सत्यभामां अन्वेष्टुम्, स्यमन्तकं मणिं च इच्छन् आसीत्। सत्राजितं हत्वा, बलवान् शतधन्वा रात्रौ मणिं आदाय अक्रूराय दत्तवान्। अक्रूरः उत्तमं मणिं प्राप्य, शपथं कृत्वा—"त्वया मद्विषयं न प्रकाशनीयं" इति—अवदत्। "यदा वयं कृष्णेन पीड्येमहि, तदा त्वां सम्प्रत्य गमिष्यामः; अद्य सर्वा द्वारका मम वशे एव।" पिता हतः इति श्रुत्वा, शोकाकुला सत्यभामा रथमारुह्य वाराणवतं नगरीं गतवती। सा दुःखिता, भोजवंशजस्य शतधन्वनः कर्माणि पतये निवेद्य, तस्य समीपे स्थित्वा रुरोद। हरिः दग्धपाण्डवानां जलक्रियाम् अकरोत्, पाण्डुवंशस्य रक्षायै सत्यकिं नियुक्तवान्। ततः माधुसूदनः शीघ्रं द्वारकाम् आगत्य, बलरामं प्राव्राज्य, वाक्यमिदं अब्रवीत्—"प्रसेनः सिंहेन हतः, सत्राजित् शतधन्वना; किन्तु स्यमन्तकं मणिः मम एव, यः स्वामी अहम्।" "तस्मात्, त्वं रथमारुह्य शीघ्रं गच्छ; भोजं महारथिं हत्वा, स्यमन्तकं मणिं प्राप्स्यावः।" ततः भोजकृष्णयोः युद्धं महद् अभवत्; शतधन्वा अक्रूरं दृष्ट्वा, सर्वतोऽवलोकयत्। भोजं जनार्दनं च युद्धे कोपितौ दृष्ट्वा, अक्रूरः शक्तिमानपि, शापात् युद्धे न प्रविवेश। तदा भीतः भोजः पलायनं निश्चित्य, स्वमार्गेण "हृदया" नाम्नि अश्व्या शतयोजनाधिकं ययौ। हृदया या शतयोजनगामिनी अश्वा ख्याता आसीत्, तया भोजः कृष्णं युध्यन् पलायितवान्। यदा हृदायाः वेगः समाप्तः, स्वस्य रथस्य लाभं दृष्ट्वा, शतधन्वा हतः। ततः क्लान्तया अश्वया मृतायां, तस्य प्राणाः आकाशे विलीनाः, कृष्णः रामं प्रति वाक्यम् उक्तवान्—"इहैव तिष्ठ, महाबाहो, मम अश्वाः क्लान्ताः; अहं पद्भ्याम् गत्वा स्यमन्तकं मणिं गृह्णीयाम्।" अच्युतः पद्भ्याम् गत्वा, मिथिलायाः समीपे, परमास्त्रविद् सन्, शतधन्वानं हत्वा। किन्तु भोजं हत्वा अपि, स्यमन्तकं मणिं न दृष्टवान्; तदा कृष्णः प्रत्यागत्य, हलधरं प्रति अवदत्—"मणिं मे देहि।