देवदानवैः क्षीरसागरे मन्दराचलः समुत्क्षिप्तः यथा, तथैव ते महात्मानः कम्पिताः सन्दिग्धाः च अमृतोत्पत्तेः आशङ्कया बभूवुः। सहसा, तं परमवीर्यवन्तं राजानं दृष्ट्वा, ते महानागाः भयाकुलाः अभवन्, स्थिरशिरसः प्रणम्य उत्क्षिप्ताः। सायंकाले सः, वातचालितकेशरूपके कदलीस्तम्भानिव, धनुः संधाय, पञ्चभिः शरैः शीघ्रं विससर्ज। ततः सः लङ्काधिपतिं रावणं सैन्यसहितं मोहयित्वा, बलात् निगृह्य, महिष्मत्यां बद्धवान्। तदा रावणः पुलस्त्यवंशसम्भूतः अर्जुनेन बद्धः इति श्रुत्वा, स्वयं पुलस्त्यः तत्र गत्वा अर्जुनं दृष्टवान्। पुलस्त्यस्य प्रार्थनया, अर्जुनः तं राक्षसं रावणं मुमोच, यः सहस्रबाहुः धनुषः कर्णशब्देन जगत् कम्पयामास। युगान्ते, मेघस्फोटवज्रनिःस्वनवत्, भर्गववीर्यं रणाङ्गणे तस्य तेजः छित्त्वा विच्छिन्नम् अभवत् — अहो विस्मयः! सहस्रबाहोः स्वर्णतालवनमिव, कदाचित् पिपासार्तेन चित्रभानुना सः याचितः। स वीरः सप्त द्वीपान्, पुरातनानि अग्निपुराणि, ग्रामान्, पल्यानि, सर्वं स्वं राज्यं दानं दत्तवान्। चित्रभानुः तानि सर्वाणि दग्धुम् इच्छन्, दग्धवान्, किन्तु तस्य महात्मनः नृपतेः शक्त्या एव। सः कार्तवीर्यस्य पर्वतान् वनानि च दग्धवान्, वरुणपुत्रस्य रम्यं तपोवनं च शून्यं कृतवान्। चित्रभानुः भयभीतः सन्, तं हैहयं दग्धवान्; सः वै वरुणेन सुतत्वं प्राप्तः, तेजस्वी च। तत्रैव तं स्थानं प्राप्तः वसिष्ठः, यः आपवः इति प्रसिद्धः, क्रुद्धः सन् अर्जुनं शप्तवान्। "हे हैहय, यत् त्वं मम वनं न रक्षितवान्, घोरं कर्म कृतवान्; अन्यः त्वां हन्ता भविष्यति।" "रामो नाम महाबाहुः, जमदग्निसुतः, यशस्वी, तव सहस्रबाहून् छित्त्वा, त्वां विनाशयिष्यति।" "ब्राह्मणः तपस्वी भृगुवंशसम्भूतः, यो नित्यम् अक्षयधनः, रिपून् विजित्य, त्वां हन्ता भविष्यति।" एवं धर्मेण प्रजाः रक्षितवान् स राजा, तस्य तेजसा, तस्य मृत्युः तत्रैव तं महर्षेशापेन प्राप्तः। हे ब्राह्मणाः, सः कदाचित् स्वयमेव वरं वव्रे; तस्य महात्मनः शतं पुत्राः आसन्, तेषां पञ्च एव शेषिताः। ते शस्त्रविदः, बलिनः, शूराः, धर्मिष्ठाः, कीर्तिमन्तः च आसन् — शूरसेनः, शूरः, वृषणः, मधुपध्वजः। जयध्वजः नाम महाबलवान् अवन्तिदेशस्य नृपः, कार्तवीर्यपुत्रः, आसीत्। जयध्वजस्य पुत्रः तालजङ्घः महाबलः; तस्य शतं पुत्राः तालजङ्घाः इति प्रसिद्धाः। तस्य वंशे, हे मुनिश्रेष्ठ, हैहया महात्मानः — वीतिहोत्राः, सुजाताः, भोजाः, अवन्तयः च स्मृताः। तौण्डिकेराः अपि ख्याताः, तथैव तालजङ्घाः; भरताः च सुजाताः च, बहवः सन्ति, सर्वे न नामिताः। वृषः आदयः, हे मुनयः, पुण्यशीलाः यादवाः; वृषः वंशधरः, तस्य पुत्रः मधुः। मधोः शतं पुत्राः, वृषणः वंशं स्थापयामास; वृषणात् सर्वे वृष्णयः, मधोः माधवाः प्रसिद्धाः। यादवाः यदुनाम्ना प्रसिद्धाः, तथा हैहयाः अपि; तस्य धनं न नश्यति, नष्टं च पुनः लभते। यः कश्चित् कार्तवीर्यस्य जन्म प्रतिदिनं कथयति, एते पञ्च वंशाः ययातिपुत्राणां, हे द्विजश्रेष्ठ। एते लोकेषु कीर्तिताः वीराः, ये लोकान् धारयन्ति, हे मुनिवर, पञ्च सत्त्वसमूहाः — स्थावरजङ्गमाः। एवं पञ्चप्रभवश्रवणेन, धर्मार्थनिपुणः राजा, पञ्चसु पुत्रेषु स्वामी, स्वामी च भवति। सः पञ्च दुर्लभान् लौकिकान् वरान् प्राप्नोति — दीर्घायुः, कीर्तिः, पुत्राः, श्रियः, यशः च। पञ्चसमूहधारणश्रवणात्, हे द्विजश्रेष्ठ, शृणु, हे मुनिवर, क्रोष्टोः वंशं कथयामि। यदुः वंशधरः, यज्वा, धर्मात्मा, तस्य क्रोष्टोः वंशश्रवणमात्रेण सर्वपापात् विमुच्यते; तस्य वंशे विष्णुः हरिः वृष्णिप्रवरः। क्रोष्टोः भार्ये गान्धारी माध्री च आस्ताम्; गान्धार्यां अनमित्रः महाबलः जातः। माध्र्यां युधाजित् पुत्रः जातः, ततो देवमीडुषः; तेषां वंशत्रयं जातं, वृष्णिकुलं वर्धितम्। माध्र्यां द्वौ पुत्रौ जातौ — वृष्णिः अन्धकः च प्रसिद्धौ; वृष्णेः द्वौ पुत्रौ — श्वफल्कः चित्रकः च। श्वफल्कः, हे मुनिवर, धर्मात्मा; यत्र सः तिष्ठति, तत्र रोगभयम् न, न च अनावृष्टिः, केवलं तपः प्रवर्तते। कदाचित् वाराणसीराज्ये, हे मुनिवर, त्रिवर्षपर्यन्तम् इन्द्रेण वृष्टिः न कृतम्। तत्र सः पूज्यतमं श्वफल्कं नीतवान्; श्वफल्कस्य सन्निधौ वृष्टिकर्ता इन्द्रः वृष्टिं ववर्ष। श्वफल्कः काशिराजस्य कन्यां गान्दिनीं नाम पत्नीं प्राप्तवान्, या नित्यं ब्राह्मणेभ्यः गावः ददाति। श्वफल्कात् अक्रूरः जातः — दानशीलः, यज्वा, वीरः, विद्वान्, अतिथिप्रियः।