सा धर्मपत्नी, द्रौपदीव प्राचीनकाले, तं सुकुमारं बालकं पर्वतशिखरे क्रन्दन्तं त्यक्तवती। तस्य करुणां कृत्वा, तस्मै महात्मने मेघाः प्रादुरभवन्। श्रविष्ठायाः द्वौ पुत्रौ आस्तां—पैप्पलादिः कौशिकश्च। तौ दम्पती तं बालकं दृष्ट्वा, करुणया सन्तप्तौ, जलैः स्नापयित्वा, तस्य पार्श्वौ शिलायाम् आर्द्रयित्वा रुधिरसिक्तौ चक्रतुः। स च अजस्य वर्णं प्राप्तवान्, सुस्थितः, पार्श्वयोर् मर्दनात्, देवकर्मणा च अजवर्णः जातः। ततोऽस्य नाम अजपार्श्व इति कृतम्। तं द्वौ ब्राह्मणौ रेमकस्य गृहे पालयामासताम्। रेमकस्य भार्या अपि पुत्रार्थं तं स्वपुत्रं कृत्वा, स रेमत्या अपि पुत्रः अभवत्, तौ च ब्राह्मणौ तस्य मन्त्रिणौ बभूवतुः। तेषां पुत्राः पौत्राश्च समं निवसन्तः, एषा पौरवाणां पाण्डवानां च महात्मनां वंशपरम्परा। अत्र च नाहुषपुत्रः ययातिः प्राज्ञः प्रसन्नश्च, जरायाः परम्परायाः विषये, श्लोकं गायामास। यद् इयं पृथ्वी चन्द्ररहितासूर्यग्रहा अपि स्यात्, न तु पौरवैः विना कदापि स्यात्। एषा ख्यातिः पौरववंशस्य मया ते कथिता; अधुना तु तुर्वसु-द्रुह्यु-अनु-यदूनां वंशं वक्ष्यामि। तुर्वसुः पुत्रः वह्निः, तस्य पुत्रः गोभानुः, गोभानोः पुत्रः अजय्यः राजा ऐशानुः। ऐशानोः पुत्रः करंधमः, तस्य पुत्रः मरुत्तः, अन्यश्च राजा आविक्षितः, मरुत्तं च मया वर्णितम्। राजा सुतरां यजमानः अपि पुत्रहीनः अभवत्; तस्य पुत्री संयता नाम पृथ्वीपत्नी आसीत्। सा दानार्थं महात्मने संवर्ताय प्रदत्ता, सा च निर्मलपुत्रं दुष्यन्तं पौरववंशसम्भूतं लेभे। एवं ययातेशापेन तदा, पौरवेषु तुर्वसुषु च जरायाः परम्परा प्रविष्टा, द्विजोत्तम। दुष्यन्तस्य पुत्रः करूरोमः, तस्मात् अह्रीदः, तस्य चत्वारः पुत्राः। पाण्ड्यः, केरलं, कालः, चोलः च राजानः अभवन्। द्रुह्योः पुत्रः बभ्रुसेतुः अपि राजा आसीत्। बभ्रुसेतोः पुत्रः अङ्गारसेतुः, मारुताधिपः उच्यते; स युद्धे महाबलः यौवनाश्वेन कठिनेन हतः। दशमासपर्यन्तं महायुद्धं जातम्। अङ्गारसेतोः पुत्रः गान्धारो नाम राजा अभवत्। तस्य नाम्ना गान्धारदेशः विख्यातः, तत्रैवोत्पन्नाः अश्वाः श्रेष्ठतमाः इति प्रसिद्धम्। अनुस्तु धर्मः पुत्रः, धर्मस्य द्यूतः, द्युतस्य वनदुहः, वनदुहः प्रचेता, तस्य पुत्रः सुचेता। एवं अनुश्च यदुश्च वंशः मया कीर्तितः। यदोरपि पंच पुत्राः—सहस्रादः, पयोदः, क्रोष्टा, नीलः, अञ्जिकः च; सहस्रादस्य त्रयः उत्तमधर्माः पुत्राः—हैहयः, हयः, वेणुहयः च; हैहयस्य पुत्रः धर्मनेत्रः। धर्मनेत्रस्य कार्तः, तस्य साहञ्जः, तेन साहञ्जनी नगरी निर्मिता। महि्ष्मतः पुत्रः भद्रश्रेण्यः, यशस्वी वीर्यवान्; भद्रश्रेण्यस्य पुत्रः ख्यातो दुर्दमः। दुर्दमस्य बुद्धिमान् कनकः, कनकस्य चत्वारः प्रसिद्धाः पुत्राः—कृतवीर्यः, कृतौजा, कृतधन्वा, कृताग्निश्च। कृतवीर्यात् अर्जुनः अभवत्। स एव सहस्रबाहुः सप्तद्वीपाधिपः अभवत्, एकाकी रथेन सूर्यसमानप्रभेण भूमिम् अजयत्। स दशसहस्रवर्षाणि तपः कृतवान्, अति कठिनं तपश्च। कातर्वीर्यः, अत्रिसुतः, तेन दातारं तुष्टाव। तस्मै दातृदेवेन चत्वारः तेजस्विनो वराः दत्ताः; पूर्वं सहस्रबाहुत्वं वररूपेण प्राप्तम्। यदा धर्मस्य हानिः अभवत्, तदा धर्मिष्ठः तत्र तद् निगृह्य, भूमिं बलात् जित्वा धर्मेण प्रियं लेभे। स बहून् संग्रामान् विजित्य, सहस्रशः शत्रून् हत्वा, युद्धे अपि मृत्योर् महद्भयं प्राप। द्विजश्रेष्ठाः, तस्य युद्धे योगशक्त्या सहस्रबाहवः उत्पन्नाः, यथा योगिनां स्वमायया। तेन सप्तद्वीपा, नगराणि, समुद्राः, ग्रामाः च भीमबलात् विजिताः। श्रूयते, विप्रश्रेष्ठ, तेन राज्ञा सप्तद्वीपेषु सप्तशतानि यज्ञाः सम्यक् कृताः। सर्वे ते यज्ञाः शतसहस्रदानेन, सुवर्णयूपैः सुवर्णवेद्यः च, समलङ्कृताः। देवैः विमानैः, गन्धर्वैः, अप्सरोगणैः च सदा शोभिताः। तस्य यज्ञे गन्धर्वः नारदः वारिदात्मजः, तस्य महिम्ना विस्मितः, स्तोत्रं गायामास। नूनं, कर्तवीर्यपथं न कश्चन राजा यज्ञैः, दानैः, तपोबलैः, शौर्येण, विद्यया वा प्राप्नुयात्।