ਮਾਂਸਾਤ੍ ਤੁ ਮੇਦਸੋ ਜਨ੍ਮ ਮੇਦਸੋ ऽਸ੍ਥਿ ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਅਸ੍ਥ੍ਨੋ ਮਜ੍ਜਾ ਸਮਭਵਨ੍ ਮਜ੍ਜਾਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸਂਭਵਃ
ਮਾਸ ਤੋਂ ਚਰਬੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਰਬੀ ਤੋਂ ਹੱਡੀ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਹੱਡੀ ਤੋਂ ਮੱਜਾ, ਤੇ ਮੱਜਾ ਤੋਂ ਵੀਰਯ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਦ੍ ਗਰ੍ਭਃ ਸਮਭਵਦ੍ ਰਸਮੂਲੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤਤ੍ਰਾਪਾਂ ਪ੍ਰਥਮੋ ਭਾਗਃ ਸ ਸੌਮ੍ਯੋ ਰਾਸ਼ਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਵੀਰਯ ਤੋਂ ਗਰਭ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਰਸ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਢੇਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਗਰ੍ਭੋष੍ਮਸਂਭਵੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਰਾਸ਼ਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸੋਮਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ ਆਰ੍ਤਵਂ ਪਾਵਕਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਗਰਭ ਜੋ ਗਰਭ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਢੇਰ ਹੈ; ਵੀਰਯ ਨੂੰ ਸੋਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਆਰਤਵ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ—
ਭਾਵਾ ਰਸਾਨੁਗਾਸ਼੍ ਚੈषਾਂ ਬੀਜੇ ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਪਾਵਕੌ ਕਫਵਰ੍ਗੇ ਭਵੇਚ੍ ਛੁਕ੍ਰਂ ਪਿਤ੍ਤਵਰ੍ਗੇ ਚ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਰਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ; ਬੀਜ ਵਿਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਅੱਗ ਹਨ; ਕਫ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਵੀਰਯ, ਤੇ ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਲਹੂ ਵਧੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਕਫਸ੍ਯ ਹृਦਯਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਦੇਹਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਹृਦਯਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਨ੍ ਮਨਸਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਕਫ ਦਾ ਥਾਂ ਦਿਲ ਹੈ, ਪਿੱਤ ਨਾਭੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਲ ਮਨ ਦਾ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਨਾਭਿਕੋष੍ਠਾਨ੍ਤਰਂ ਯਤ੍ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ਮਨਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ ਜ੍ਞੇਯਃ ਕਫਃ ਸੋਮੋ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਨਾਭੀ ਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਥਾਂ ਹੈ, ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਜਾਣੋ, ਤੇ ਕਫ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਪਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਃ ਸ੍ਮृਤਂ ਤ੍ਵ੍ ਏਵਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਸੋਮਾਤ੍ਮਕਂ ਜਗਤ੍ ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤੇ ਗਰ੍ਭੇ ਵਰ੍ਧਿਤੇ ऽਰ੍ਬੁਦਸਂਨਿਭੇ
ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਅੱਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਗਤ ਅੱਗ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਰਭ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਠੜੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਸਂਚਕ੍ਰੇ ਸਂਗਤਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸ ਪਞ੍ਚਧਾ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁਨਃ
ਹਵਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—
ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੌ ਸਮਾਨਸ਼੍ ਚ ਉਦਾਨੋ ਵ੍ਯਾਨ ਏਵ ਚ ਪ੍ਰਾਣੋ ऽਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਰ੍ਧਯਨ੍ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਸਮਾਨ, ਉਦਾਨ ਤੇ ਵਿਅਾਨ; ਪ੍ਰਾਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲਦਾ ਹੈ—
ਅਪਾਨਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਕਾਯਮ੍ ਉਦਾਨੋ ऽਰ੍ਧਂ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ ਵ੍ਯਾਨਸ੍ ਤੁ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਸਮਾਨਃ ਸਂਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਅਪਾਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਉਦਾਨ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ; ਵਿਅਾਨ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਨ ਸੰਤੁਲਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਭੂਤਾਵਾਪ੍ਤਿਸ੍ ਤਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਜਾਯੇਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੋਚਰਾ ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਪੋ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ ਚ ਪਞ੍ਚਮਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਅੱਗ—
ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਵਿष੍ਟਾਨਿ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਭਾਗਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਦੇਹਮ੍ ਆਹੁਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਮਾਰੁਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ; ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਤਮਾ ਹਵਾ ਦਾ—
ਛਿਦ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਯੋਨੀਨਿ ਜਲਾਤ੍ ਸ੍ਰਾਵਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ ਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਤੇਜਸ਼੍ ਚ ਆਤ੍ਮਾ ਤੇषਾਂ ਮਨਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ ਖੋਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵਹਾਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋਤ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਮਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਮਾਸ਼੍ ਚ ਵਿषਯਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਯਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਤਾਨ੍ ਪੁਰੁषਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸृਜਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ।
ਨੈਧਨੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਥਂ ਲੋਕੇ ਨਰਤ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਆਗਤਃ ਏष ਨਃ ਸਂਸ਼ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨ੍ ਏष ਨੋ ਵਿਸ੍ਮਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਮਰਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ? ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ ਤੇ ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ।
ਕਥਂ ਗਤਿਰ੍ ਗਤਿਮਤਾਮ੍ ਆਪਨ੍ਨੋ ਮਾਨੁषੀਂ ਤਨੁਮ੍ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਦੇਵੈਰ੍ ਦੈਤ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਚਲਾਕਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ? ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਇਹ ਉੱਚਾ ਅਚੰਭਾ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮ੍ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮੁਨੇ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਬਲਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਅਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਅਚੰਭੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅਣਗਣ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਇਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍ ਕਥਂ ਸ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਮ੍ ਆਰ੍ਤਿਹਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅਚੰਭੀ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਦੱਸੋ—ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।
ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤ੍ਯਨ੍ਤਕृਦ੍ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸੁਖਾਵਹਃ
ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਰਚਨਾ, ਟਿਕਾਊ ਤੇ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ऽਨਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਯਵृਦ੍ਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ਨਿਰ੍ਲੇਪੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੋ ਨਿਰ੍ਵਿਕਾਰੋ ਨਿਰਞ੍ਜਨਃ
ਉਹ ਨਾਸ-ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਤ-ਰਹਿਤ, ਵਾਧਾ-ਘਟਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਲਗ-ਰਹਿਤ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਬਹੁਤ ਸੁਕਸ਼ਮ, ਬਦਲਾਅ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੋਪਾਧਿਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਤਾਮਾਤ੍ਰਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ਅਵਿਕਾਰੀ ਵਿਭੁਰ੍ ਨਿਤ੍ਯਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਕੇਵਲ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਬਦਲਾਅ-ਰਹਿਤ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਪਰਮ-ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਨਾਤਨ ਹੈ।
ਅਚਲੋ ਨਿਰ੍ਮਲੋ ਵ੍ਯਾਪੀ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਹਰਿਤ੍ਵਂ ਚ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ
ਉਹ ਅਡੋਲ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਆਸ-ਰਹਿਤ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦਾ ਹਰਾ ਰੰਗ ਸੀ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਤ੍ਵਂ ਚ ਦੇਵੇषੁ ਕृष੍ਣਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇषੁ ਚ ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਹਿ ਤਸ੍ਯੇਮਾਂ ਗਹਨਾਂ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ। ਇਹ ਹੈ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਚਾਲ।
ਸਮਤੀਤਾਂ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਇਚ੍ਛਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਸ੍ਥੋ ਯ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ।
ਨਾਰਾਯਣੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭਵੋ ऽਵ੍ਯਯ ਏਵ ਚ ਏष ਨਾਰਾਯਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹਰਿਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਸਨਾਤਨਃ
ਨਾਰਾਯਣ ਹੀ ਅੰਤ-ਰਹਿਤ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਨਾਸ-ਰਹਿਤ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਨਾਰਾਯਣ ਬਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰਾ ਹ੍ਯ੍ ਏष ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮ੍ ਅਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਕਰ, ਰੁਦਰ, ਧਰਮ, ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ—ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੁਢਲੀ ਹੈ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਸੋ ऽਸृਜਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾ ਕਲ੍ਪੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਨ੍ ਏਵਂ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਾਤੋ ਯਦੁਕੁਲੇ ਹਰਿਃ
ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਪੁਰਖਾ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਇਸ਼ਵਰ—ਹਰੀ ਯਦੂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਇਆ?
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਰੇਸ਼ਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣਵੇ ਪੁਰੁषਾਯ ਪੁਰਾਣਾਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਯਾਵ੍ਯਯਾਯ ਚ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮੁਢਲੇ ਪੁਰਖਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾਸ-ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—
ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹਾਤ੍ਮਨੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਯ ਗੁਣਾਯ ਚ ਵਰਿष੍ਠਾਯ ਗਰਿष੍ਠਾਯ ਵਰੇਣ੍ਯਾਯਾਮਿਤਾਯ ਚ
ਚਾਰ ਵਿਉਹਾਂ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਗੁਣ-ਸਹਿਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ, ਤੇ ਅਣਗਣ—
ਯਜ੍ਞਾਙ੍ਗਾਯਾਖਿਲਾਙ੍ਗਾਯ ਦੇਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ ਈਪ੍ਸਿਤਾਯ ਚ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਣੁਤਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਬृਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਯਜਨ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸਭ ਕੁਝ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਚਾਹਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—