ਵਿषਾਣਾਗ੍ਰੇਣ ਵਸੁਧਾਮ੍ ਉਜ੍ਜਹਾਰਾਰਿਸੂਦਨਃ ਯਃ ਪੁਰਾ ਪੁਰੁਹੂਤਾਰ੍ਥੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮ੍ ਇਦਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੂੰਡ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ—ਜੋ ਕਦੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਇਹ ਅਟੱਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਿਆ—
ਦਦੌ ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਸੁਮਤੀਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ ਯੇਨ ਸੈਂਹਵਪੁਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ—ਜੋ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਤੇ ਫਿਰ—
ਪੂਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ ਹਤਃ ਯਃ ਪੁਰਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਨਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਔਰ੍ਵਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕੋ ਵਿਭੁਃ
ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾ-ਵੀਰ ਦੈਤ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ—ਜੋ ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ, ਸਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੱਡਾ ਨਾਸਕ ਔਰਵਾ ਬਣਿਆ—
ਪਾਤਾਲਸ੍ਥੋ ऽਰ੍ਣਵਰਸਂ ਪਪੌ ਤੋਯਮਯਂ ਹਰਿਃ ਸਹਸ੍ਰਚਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸਹਸ੍ਰਦਮ੍
ਹਰੀ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਗਿਆ—ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਿਰਸਂ ਦੇਵਂ ਯਮ੍ ਆਹੁਰ੍ ਵੈ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪਦ੍ਮਂ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਯਸ੍ਯ ਪੈਤਾਮਹਂ ਗृਹਮ੍
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਪੈਤਾਮਹਾ ਦਾ ਘਰ ਬਣਿਆ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੌਲ—
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਨਾਗਲੋਕੇ ਸਦ੍ਧਿਰਣ੍ਮਯਪਙ੍ਕਜਮ੍ ਯੇਨ ਤੇ ਨਿਹਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਤਾਰਕਾਮਯੇ
ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਨਾਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਕੌਲ ਤੇ ਡੰਡਾ ਸੀ—ਜਿਸ ਨੇ ਤਾਰਕ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਯੇਨ ਦੇਵਮਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਂ ਵਪੁਃ ਗੁਹਾਸਂਸ੍ਥੇਨ ਚੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਃ ਕਾਲਨੇਮਿਰ੍ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਤ੍ਤਰਾਨ੍ਤੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸ੍ਯਾਮृਤੋਦਧੌ ਯਃ ਸ਼ੇਤੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਯੋਗਮ੍ ਆਸ੍ਥਾਯ ਤਿਮਿਰਂ ਮਹਤ੍
ਕਸ਼ੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੋਨੇ 'ਤੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਿਮਿਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਲੈਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੁਰਾਰਣੀ ਗਰ੍ਭਮ੍ ਅਧਤ੍ਤ ਦਿਵ੍ਯਂ ਤਪਃਪ੍ਰਕਰ੍षਾਦ੍ ਅਦਿਤਿਃ ਪੁਰਾਣਮ੍ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਚ ਯੋ ਦੈਤ੍ਯਗਣਾਵਰੁਦ੍ਧਂ ਗਰ੍ਭਾਵਧਾਨੇਨ ਕृਤਂ ਚਕਾਰ
ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਵਿਆ ਤਪ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮंथਨ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇੰਦਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗਰਭ ਰਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।
ਪਦਾਨਿ ਯੋ ਯੋਗਮਯਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਸਲਿਲੇਸ਼ਯਸ੍ਥਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਦੇਵਾਂਸ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਂਸ੍ ਤੁ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਰੇਸ਼ਂ ਪੁਰੁਹੂਤਮ੍ ਏਵ
ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪੈਰ ਬਣਾਏ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਬਣਾਇਆ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਅਨ੍ਵਾਹਾਰ੍ਯੇਣ ਕਰ੍ਮਣਾ ਅਗ੍ਨਿਮ੍ ਆਹਵਨੀਯਂ ਚ ਵੇਦਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਿਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਅਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ, ਵੇਦ, ਦীক্ষਾ ਅਤੇ ਸਮਿੱਧ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਸ੍ਰੁਵਂ ਚੈਵ ਆਵਭृਥ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ ਅਵਾਕ੍ਪਾਣਿਸ੍ ਤੁ ਯਸ਼੍ ਚਕ੍ਰੇ ਹਵ੍ਯਭਾਗਭੁਜਸ੍ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਯਜਨ ਦੀ ਚਮਚ, ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਹਥਾਂ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਦੇ ਭਾਗ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।
ਹਵ੍ਯਾਦਾਂਸ਼੍ ਚ ਸੁਰਾਂਸ਼੍ ਚਕ੍ਰੇ ਕਵ੍ਯਾਦਾਂਸ਼੍ ਚ ਪਿਤॄਨ੍ ਅਥ ਭੋਗਾਰ੍ਥੇ ਯਜ੍ਞਵਿਧਿਨਾ ऽਯੋਜਯਦ੍ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਭੋਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਲਈ, ਯਜਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ।
ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਰੂਂਸ਼੍ ਚੋਲੂਖਲਾਨਿ ਚ ਯੂਪਂ ਸਮਿਤ੍ ਸ੍ਰੁਵਂ ਸੋਮਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਪਰਿਧੀਨ੍ ਅਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਭਾਂਡੇ, ਦਾਨ, ਦীক্ষਾ, ਚਰੂ, ਓਖਲ, ਯੂਪ, ਸਮਿੱਧ, ਚਮਚ, ਸੋਮ, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਪਰਿਧੀ ਬਣਾਏ।
ਯਜ੍ਞਿਯਾਨਿ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਚਮਸਾਂਸ਼੍ ਚ ਤਥਾਪਰਾਨ੍ ਸਦਸ੍ਯਾਨ੍ ਯਜਮਾਨਾਂਸ਼੍ ਚ ਮੇਧਾਦੀਂਸ਼੍ ਚ ਕ੍ਰਤੂਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੱਗਰੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਮਚ, ਸਹਾਇਕ, ਯਜਮਾਨ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨ ਬਣਾਏ।
ਵਿਬਭਾਜ ਪੁਰਾ ਯਸ੍ ਤੁ ਪਾਰਮੇष੍ਠ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਯੁਗਾਨੁਰੂਪਂ ਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਲੋਕਾਨ੍ ਅਨੁਪਰਾਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਵੋਚ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਯੁਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾ ਨਿਮੇषਾਃ ਕਾष੍ਠਾਸ਼੍ ਚ ਕਲਾਸ੍ ਤ੍ਰੈਕਾਲ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਸ੍ ਤਿਥਯੋ ਮਾਸਾ ਦਿਨਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ ਤਥਾ
ਕਸ਼ਣ, ਨਿਮੇਸ਼, ਕਾਠ, ਕਲਾ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਮੁਹੂਰਤ, ਤਿਥੀਆਂ, ਮਹੀਨੇ, ਦਿਨ, ਅਤੇ ਸਾਲ।
ऋਤਵਃ ਕਾਲਯੋਗਾਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਆਯੁਃਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਉਪਚਯੋ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਰੂਪਸੌष੍ਠਵਮ੍
ਰੁੱਤਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੋੜ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਮਾਪ, ਆਯੁ ਦੇ ਖੇਤਰ, ਵਾਧਾ, ਨਿਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸੋਭਾ।
ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਸ੍ ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾਸ੍ ਤ੍ਰੈਵਿਦ੍ਯਂ ਪਾਵਕਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਃ ਤ੍ਰੈਕਾਲ੍ਯਂ ਤ੍ਰੀਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤ੍ਰਯੋ ਵਰ੍ਣਾਸ੍ ਤ੍ਰਯੋ ਗੁਣਾਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਾ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਵੇਦ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਤਿੰਨ ਕਰਮ, ਤਿੰਨ ਵਰਗ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ।
ਸृष੍ਟਾ ਲੋਕਾਃ ਪੁਰਾ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇਨਾਨਨ੍ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗਤਃ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗੁਣਾਤ੍ਮਕਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅੰਤਹੀਨ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬਣਾਏ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ।
ਨृਣਾਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪੂਰ੍ਵੇਣ ਯੋਗੇਨ ਰਮਤੇ ਚ ਯਃ ਗਤਾਗਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯੋਗੇਨ ਯ ਏਵ ਵਿਧਿਰ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਯੋ ਗਤਿਰ੍ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਨਾਮ੍ ਅਗਤਿਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਹੈ, ਪਾਪ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਚਾਰ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਸ੍ਯ ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਾ ਚਾਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਯਃ ਦਿਗਨ੍ਤਰਂ ਨਭੋ ਭੂਮਿਰ੍ ਵਾਯੁਰ੍ ਵਾਪਿ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਜੋ ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਗਿਆਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਮਯਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਯੁਗੇਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਣਦਾਚਰਃ ਯਃ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਯਃ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਤਪਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਜੋਤ, ਯੁਗਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਯਾਤਰੀ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਵਜੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚਾ ਤਪ ਵਜੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ ਅਪਰਂ ਯਃ ਪਰਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤੁ ਯੋ ਦੇਵੋ ਯਸ਼੍ ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ਤਕੋ ਵਿਭੁਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਅਉਕਾਤ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ; ਜੋ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ—
ਯੁਗਾਨ੍ਤੇष੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਕੋ ਯਸ਼੍ ਚ ਯਸ਼੍ ਚ ਲੋਕਾਨ੍ਤਕਾਨ੍ਤਕਃ ਸੇਤੁਰ੍ ਯੋ ਲੋਕਸੇਤੂਨਾਂ ਮੇਧ੍ਯੋ ਯੋ ਮੇਧ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁਲਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਲ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—
ਵੇਦ੍ਯੋ ਯੋ ਵੇਦਵਿਦੁषਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ ਯਃ ਪ੍ਰਭਵਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ਸੋਮਭੂਤਸ਼੍ ਚ ਸੌਮ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਭੂਤੋ ऽਗ੍ਨਿਵਰ੍ਚਸਾਮ੍
ਜੋ ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਰਜਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਜੋ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸੋਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ—
ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਈਸ਼ਭੂਤਸ੍ ਤਪੋਭੂਤਸ੍ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ਵਿਨਯੋ ਨਯਵृਤ੍ਤੀਨਾਂ ਤੇਜਸ੍ ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ਅਪਿ
ਜੋ ਇੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਚ ਹੈ, ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਤਪ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ; ਜੋ ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਮਰਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਮਕ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਹੈ—
ਵਿਗ੍ਰਹੋ ਵਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਹਾਣਾਂ ਗਤਿਰ੍ ਗਤਿਮਤਾਮ੍ ਅਪਿ ਆਕਾਸ਼ਪ੍ਰਭਵੋ ਵਾਯੁਰ੍ ਵਾਯੋਃ ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ ਧੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਜੋ ਰੂਪ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਲਕੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਲਕੜੀ ਹੈ; ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਵਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੈ—
ਦਿਵੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਾਣੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ਰਸਾਚ੍ ਛੋਣਿਤਸਂਭੂਤਿਃ ਸ਼ੋਣਿਤਾਨ੍ ਮਾਂਸਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉਹ ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਅੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਮਧੂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰਸ ਤੋਂ ਲਹੂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਮਾਸ ਬਣਦਾ ਹੈ—