ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ऋषੇਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ਤਪਸ੍ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਕਾਲਂ ਤਾਮਸਂ ਭਾਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਤਕ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤਾਮਸੀ ਭਾਵ ਅਪਣਾਇਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਕਰ੍ਮ ਭੀਮਂ ਚਕਾਰ ਸੁਰਭੀषਣਮ੍ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ऋषਿਮੁਖ੍ਯੇषੁ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ऽਪਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੇ ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਡਰ ਗਏ। ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਆਤ੍ਮਕੋਪਾਨੁਸਾਰੇਣ ਭੀਮਂ ਕਰ੍ਮ ਤਥਾਕਰੋਤ੍ ਭੀषਣੇ ਕੁਣ੍ਡਖਾਤੇ ਤੁ ਭੀषਣੇ ਜਾਤਵੇਦਸਿ
ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਡਰਾਉਣੀ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਭੀषਣਂ ਰੌਦ੍ਰਪੁਰੁषਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਗੁਹਾਸ਼ਯਮ੍ ਏਵਂ ਤਪਨ੍ਤਮ੍ ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਾਗ੍ ਉਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੁੱਦਰ ਪੁਰਖਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਦਿਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਇੱਕ ਅਸਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਜਟਾਜੂਟਂ ਵਿਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨ ਚ ਵृਤ੍ਰੋ ਵ੍ਯਜੀਯਤ ਵृਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੋ ਜੁਹੁਯਾਜ੍ ਜਾਤਵੇਦਸਿ
ਜਟਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਅਰਥ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਤਵੇਦ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ।
ਸ ਏਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ ਵਰੁਣਃ ਸ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਟਾਮਾਤ੍ਰਂ ਹੁਤਵਾਨ੍ ਵृਜਿਨੋਦ੍ਭਵਃ
ਉਹੀ ਇੰਦਰ ਬਣਿਆ, ਉਹੀ ਵਰੁਣ ਬਣਿਆ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਜਟਾਂ ਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਵृਤ੍ਰ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਵੇਦੇ ਸ ਚਾਪਿ ਵृਜਿਨੋ ऽਭਵਤ੍ ਭੀਮਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾਨਂ ਕੋ ਜਾਨਾਤਿ ਜਗਦੀਸ਼ਿਤੁਃ
ਉਹ ਵੈਦ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪਾਪੀ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਿਆਨਕ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸृਜਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਮ੍ ਅਪਿ ਯੋ ਨ ਚ ਸਙ੍ਗੇਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਵਿਰਰਾਮੇਤਿ ਸਂਕੀਰ੍ਤ੍ਯ ਸਾ ਵਾਣ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਰਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਗਾਵ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਦ ਇਹ ਗੁਣ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਵਿਰਾਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਡਿਆਈ ਦਿੱਤੀ।
ਭੀਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਥਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੋ ਮਹਾਭੀਮੋ ਭੀਮਕਰ੍ਮਾ ਤਥਾਕृਤਿਃ
ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਜੋ deed ਤੇ ਰੂਪ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਭੀਮਭਾਵੋ ਭੀਮਤਨੁਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜੁਹਾਵ ਹ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭੀਮੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵਃ ਪੁਰਾਣੇ ਪਰਿਪਠ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਭਿਆਨਕ ਭਾਵ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਪਠਤਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਸ਼੍ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਬੁਧਪਤਿਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਭੀਮਰੂਪਮ੍ ਜਗਤਿ ਵਿਦਿਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषਪਾਪਹਾਰਿ ਸ੍ਮृਤਿਪਦਸ਼ਰਣੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਦਸ਼੍ ਚ
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਭੀਮੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਭੁਧਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਦਾਵਰੀ ਤਾਵਦ੍ ਅਸ਼ੇषਪਾਪ ਸਮੂਹਹਨ੍ਤ੍ਰੀ ਪਰਮਾਰ੍ਥਦਾਤ੍ਰੀ ਸਦੈਵ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ੇषਤਸ੍ ਤੁ ਯਤ੍ਰਾਮ੍ਬੁਰਾਸ਼ਿਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ
ਗੋਦਾਵਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਕृਤੀ ਸ਼ਰੀਰੀ ਗੋਦਾਵਰੀਵਾਰਿਧਿਸਂਗਮੇ ਯਃ ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਤੀਵ੍ਰਾਨ੍ ਨਿਰਯਾਦ੍ ਅਸ਼ੇषਾਤ੍ ਸ ਪੂਰ੍ਵਜਾਨ੍ ਯਾਤਿ ਪੁਰਂ ਪੁਰਾਰੇਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਗੋਦਾਵਰੀ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੀਬਰ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੁਰਾਰੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਨ੍ਤਵੇਦ੍ਯਂ ਯਦ੍ ਉਪਾਸਿਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਖਲੁ ਭੀਮਨਾਥਃ ਦृष੍ਟੇ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨ ਪੁਨਰ੍ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸ਼ਰੀਰਿਣਃ ਸਂਸ੍ਮृਤਿਮ੍ ਉਗ੍ਰਦੁਃਖਾਮ੍
ਜੋ ਵੈਦਾਂਤ ਨਾਲ ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭੀਮਨਾਥ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਦੁਖ ਭਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਸਾ ਸਂਗਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਪਾਂਪਤਿਂ ਤਂ ਗਙ੍ਗਾ ਸੁਰਾਣਾਮ੍ ਅਪਿ ਵਨ੍ਦਨੀਯਾ ਦੇਵੈਸ਼੍ ਚ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਅਨੁਗਮ੍ਯਮਾਨਾ ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ ਮਰੁਦ੍ਭਿਃ
ਉਹ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਵਸਿष੍ਠਜਾਬਾਲਿਸਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ ਕ੍ਰਤ੍ਵਙ੍ਗਿਰੋਦਕ੍ਸ਼ਮਰੀਚਿਵੈष੍ਣਵਾਃ ਸ਼ਾਤਾਤਪਃ ਸ਼ੌਨਕਦੇਵਰਾਤ ਭृਗ੍ਵਗ੍ਨਿਵੇਸ਼੍ਯਾਤ੍ਰਿਮਰੀਚਿਮੁਖ੍ਯਾਃ
ਵਸਿਸ਼ਠ, ਜਾਬਾਲੀ, ਯਜਨਵਲਕਯ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਸ, ਦਕਸ਼, ਮਰੀਚੀ, ਵੈਸ਼ਨਵ, ਸ਼ਾਤਾਤਪ, ਸ਼ੌਨਕ, ਦੇਵਰਾਤ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਗਨੀਵੇਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਮੁਖ ਰਿਸ਼ੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ,
ਸੁਧੂਤਪਾਪਾ ਮਨੁਗੌਤਮਾਦਯਃ ਸਕੌਸ਼ਿਕਾਸ੍ ਤੁਮ੍ਬਰੁਪਰ੍ਵਤਾਦ੍ਯਾਃ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡਸਪਿਪ੍ਪਲਾਦ੍ਯਾਃ ਸਗਾਲਵਾ ਯੋਗਪਰਾਯਣਾਸ਼੍ ਚ
ਸੁਧੂਤ, ਪਾਪਾ, ਮਨੁ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਕਉਸ਼ਿਕ, ਤੁੰਬੁਰੂ, ਪਰਵਤ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਅਗਸਤ, ਮਾਰਕੰਡੇ, ਪਿਪਪਲਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਗਾਲਵ ਅਤੇ ਜੋ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ,
ਸਵਾਮਦੇਵਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ऽਥ ਭਾਰ੍ਗਵਾਃ ਸ੍ਮृਤਿਪ੍ਰਵੀਣਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਭਿਰ੍ ਮਨੋਜ੍ਞਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਵਿਦੋ ਬਹੁਜ੍ਞਾਸ੍ ਤੇ ਗੌਤਮੀਂ ਦੇਵਨਦੀਂ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ
ਸਵਾਮਦੇਵ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ, ਜੋ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਮਨਮੋਹਣ ਹਨ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੌਤਮੀ ਦੇਵ-ਨਦੀ ਕੋਲ ਗਏ।
ਸ੍ਤੋष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਭੂਤੈਰ੍ ਹृਦ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਤੁष੍ਟੈਰ੍ ਮੁਦਿਤੈਰ੍ ਮਨੋਭਿਃ ਤਾਂ ਸਂਗਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਿਵੋ ਹਰਿਸ਼੍ ਚ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਦਰ੍ਸ਼ਯਤਾਂ ਮੁਨਿਭ੍ਯਃ
ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਪਾਠਾਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹਰੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਮਰੁਤੋ ਲੋਕਪਾਲਕਾਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਹਰਿਸ਼ਂਕਰੌ
ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਗਮੇषੁ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਸੁ ਨਾਰਦ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵੌ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੌ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗਮਾਂ ਤੇ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੌਤਮੇਸ਼੍ਵਰ ਆਖ੍ਯਾਤੋ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਨਿਹਿਤਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਮਾਧਵੋ ਰਮਯਾ ਸਹ
ਗੌਤਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦੀ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਾਧਵ ਵੀ ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਮਯੈਵ ਸ੍ਥਾਪਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ਲੋਕਾਨਾਮ੍ ਉਪਕਾਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰੇ
ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਰ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸ੍ਤੁਤੋ ਦੇਵੈਰ੍ ਮਯਾ ਸਹ ਤਤ੍ਰ ਸਂਨਿਹਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਚਕਰਪਾਣੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਡਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਐਨ੍ਦ੍ਰਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਦ੍ ਏਵ ਹਯਮੂਰ੍ਧਕਮ੍ ਹਯਮੂਰ੍ਧਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ ਤਨ੍ਮੂਰ੍ਧਨਿ ਸੁਰਾ ਅਪਿ ਸੋਮਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਰ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਇੰਦਰ-ਤੀਰਥ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਯਮੂਰਧਕ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਮ-ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੋਮਸ਼੍ਰਵਸੋ ਦੇਵੈਸ਼੍ ਚ ऋषਿਭਿਸ੍ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਸੋਮ ਏਵਾਦਾਵ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯੇਨ੍ਦੋ ਪਰਿਸ੍ਰਵ
ਇੰਦਰ, ਸੋਮ, ਸ਼੍ਰਵਸ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਹੇ ਸੋਮ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੂੰ ਵਹਿ'—ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਪ੍ਤ ਦਿਸ਼ੋ ਨਾਨਾਸੂਰ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਹੋਤਾਰ ऋਤ੍ਵਿਜਃ ਦੇਵਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਯੇ ਸਪ੍ਤ ਤੇਭਿਃ ਸੋਮਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ ਨ
ਸੱਤ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੂਰਜ, ਸੱਤ ਯਜਨ-ਪੁਜਾਰੀ, ਸੱਤ ਆਦਿਤਯ—ਹੇ ਸੋਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਯਤ੍ ਤੇ ਰਾਜਞ੍ ਛृਤਂ ਹਵਿਸ੍ ਤੇਨ ਸੋਮਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ ਨਃ ਅਰਾਤੀਵਾ ਮਾ ਨਸ੍ ਤਾਰੀਨ੍ ਮੋ ਚ ਨਃ ਕਿਂਚਨਾਮਮਦ੍
ਜੋ ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸੋਮ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਾ ਲੈਣ, ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ऋषੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਕृਤਾਂ ਸ੍ਤੋਮੈਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋਦ੍ਵਰ੍ਧਯਨ੍ ਗਿਰਃ ਸੋਮਂ ਨਮਸ੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਯੋ ਜਜ੍ਞੇ ਵੀਰੁਧਾਂ ਪਤਿਰ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਧਾਈ; ਅਸੀਂ ਸੋਮ, ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਾਰੁਰ੍ ਅਹਂ ਤਤੋ ਭਿषਗ੍ ਉਪਲਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਨਨਾ ਨਾਨਾਧਿਯੋ ਵਸੂਯਵੋ ऽਨੁ ਗਾ ਇਵ ਤਸ੍ਥਿਮ
ਮੈਂ ਕਵੀ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਮੈਂ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੌਲਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ ਹਾਂ।