ਗਤਂ ਧਨਂ ਕਰੌ ਛਿਨ੍ਨਾਵ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਟੋ ਸ਼ੁਭਿਰ੍ ਭਵਾਨ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਯਦਿ ਬ੍ਰੂष ਆਹਰਿष੍ਯੇ ऽਸਿਨਾ ਸ਼ਿਰਃ
ਤੇਰਾ ਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਵੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ।
ਵਿਹਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ ਆਹੇਦਂ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਗੌਤਮਮ੍ ਅਞ੍ਜਸਾ
ਵਪਾਰੀ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਕੀਤੀ।
ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ ਚ ਗੁਰੂਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਵੇਦਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਧਿਆਪਕ, ਦੇਵਤੇ, ਵੇਦ, ਧਰਮ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ ਤੁ ਨਿਨ੍ਦਯਤੇ ਪਾਪੋ ਨਾਸੌ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯੋ ऽਥ ਪਾਪਕृਤ੍ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਣੀਯੋ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਃ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਦੂषਕਃ
ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਛੂਹਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਮੰਦ ਕਰਮ ਵਾਲਾ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਉਹ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ ਕੋਪੇਨ ਧਰ੍ਮਂ ਯਦ੍ਯ੍ ਅਨੁਸ਼ਂਸਸਿ ਆਵਯੋਃ ਪ੍ਰਾਣਯੋਰ੍ ਅਤ੍ਰ ਪਣਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਵੈ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਪਣ ਜਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਮুনি।'
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਗੌਤਮੇਨ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਵਣਿਕ੍ ਤਦਾ ਪੁਨਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਊਚਤੁਰ੍ ਉਭੌ ਲੋਕਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਸ੍ ਤਥੋਚਿਰੇ
ਗੌਤਮ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ।' ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਗੌਤਮ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ ਤਂ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਵਿਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅੱਗੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਕੱਢ ਲਈ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਗਤੋ ऽਸੀਮਾਂ ਦਸ਼ਾਂ ਵੈਸ਼੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸ਼ਂਸਯਾ ਗਤਂ ਧਨਂ ਗਤਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ ਛੇਦਿਤੌ ਕਰਪਲ੍ਲਵੌ ਪृष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮਿਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਮੈਵਂ ਬ੍ਰੂਯਾਃ ਕਥਾਨ੍ਤਰੇ
ਵਪਾਰੀ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ, ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ: ਤੇਰਾ ਧਨ ਖਤਮ, ਅੱਖ ਗਈ, ਨਰਮ ਹੱਥ ਵੱਢੇ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਸਤ, ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ऽਸੌ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚੇਤਸਿ ਹਾ ਕष੍ਟਂ ਮੇ ਕਿਮ੍ ਅਭਵਦ੍ ਧਰ੍ਮੈਕਮਨਸੋ ਹਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, 'ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਦੁਖ ਆ ਗਿਆ, ਹਰੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਸ ਕੁਣ੍ਡਲੋ ਵਣਿਕ੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨਿਰ੍ਧਨੋ ਗਤਬਾਹੁਕਃ ਗਤਨੇਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਚਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵਾਨੁਸਂਸ੍ਮਰਨ੍
ਉਹ ਕੁੰਡਲੋ ਵਪਾਰੀ, ਹੁਣ ਗਰੀਬ, ਬਿਨਾ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਮਹੀਤਲੇ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ऽਥ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਃ ਪਤਿਤਃ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਉਦਾਸ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨਾਵਸਾਨੇ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਮ੍ ਉਦਿਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤਤ੍ਰਾਯਾਤਿ ਵਿਭੀषਣਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਉਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤੁ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦੇਵਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੌਤਮੀਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਸਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ ਵृਤਃ
ਉਹ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਇਆ।
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਹਿ ਸੁਤੋ ਵਿਭੀषਣ ਇਵਾਪਰਃ ਵੈਭੀषਣਿਰ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤਮ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵਰਗਾ ਹੀ ਦੂਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੈ, ਵੈਭੀਸ਼ਣੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਸ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ਪਿਤ੍ਰੇ ਨਿਵੇਦਯਾਮ੍ ਆਸ ਲਙ੍ਕੇਸ਼ਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਸ ਤੁ ਲਙ੍ਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਗੁਣਾਕਰਮ੍
ਵੈਸ਼ਯ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲੰਕੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਲੰਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਮੋ ਮਮ ਗੁਰੁਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਾਨ੍ਯਃ ਸਖਾ ਮਮ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤੇਨਾਨੀਤੋ ਗਿਰਿਰ੍ ਮਹਾਨ੍
ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮਿਤਰ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪੁਰਾ ਕਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੌषਧ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯੋ ऽਚਲਃ ਜਾਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਤਮ੍ ਆਦਾਯ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮ੍ ਅਥਾਗਮਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਆਇਆ, ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਪਈ, ਹਿਮਵੰਤ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀ ਚੇਤਿ ਮृਤਸਂਜੀਵਨੀਤਿ ਚ ਤਦਾਨੀਯ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੀ ਰਾਮਾਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣੇ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਨੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ ਲਿਆਇਆ, ਰਾਮ ਲਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਨਿਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ ਸਾਧ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵृਤ੍ਤੇ ਸਮਾਗਤਃ ਪੁਨਰ੍ ਗਿਰਿਂ ਸਮਾਦਾਯ ਆਗਚ੍ਛਦ੍ ਦੇਵਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਉਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਦੱਸ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਮੁੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਤਾਮ੍ ਆਨੀਯਾਸ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਨਿਵੇਸ਼ਯ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ
ਉਹ ਜੜੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ; ਫਿਰ ਇਹ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਚਾਹੇਗਾ, ਉਹ ਸਭ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।
ਗਚ੍ਛਤਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀ ਪੁਨਃ ਅਪਤਦ੍ ਗੌਤਮੀਤੀਰੇ ਯਤ੍ਰ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਨੀ ਮੁੜ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਜਿੱਥੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰੀ ਸੀ।
ਤਾਮ੍ ਓषਧੀਂ ਮਮ ਪਿਤਰ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਸ਼ੁ ਵਿਲਮ੍ਬ ਮਾ ਪਰਾਰ੍ਤਿਸ਼ਮਨਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਚ੍ ਛ੍ਰੇਯੋ ਨ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਉਹ ਜੜੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦਿਖਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ; ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ।
ਵਿਭੀषਣਸ੍ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍ ਇषੇ ਤ੍ਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਤਤ੍ਸੁਤਃ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਪਿ ਵੈ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਃ ਪਰਹਿਤੇ ਰਤਾਃ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਜੜੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਈ; 'ਇਹ ਲੈ' ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਕੱਟੀ; ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਯ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਣਵਾਨ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।
ਯਤ੍ਰਾਪਤਨ੍ ਨਗੇ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਤੁ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਹृਦਯੇ ऽਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਯ ਤਤ੍ਸ੍ਪृष੍ਟਮਾਤ੍ਰ ਏਵਾਸੌ ਸ੍ਵਕਂ ਰੂਪਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੁੱਖ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ; ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।
ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵੈਭੀषਣਿਰ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ ਤਥਾ ਚਕਾਰ ਵੈ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕਾष੍ਠਖਣ੍ਡਂ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਪਿਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਭੀਸ਼ਣੀ, ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਹृਦਯੇ ਸ ਤੁ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ऽਪਿ ਸਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਕਰੋ ऽਭਵਤ੍ ਮਣਿਮਨ੍ਤ੍ਰੌषਧੀਨਾਂ ਹਿ ਵੀਰ੍ਯਂ ਕੋ ऽਪਿ ਨ ਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਯ, ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਣੀਆਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਤਦ੍ ਏਵ ਕਾष੍ਠਮ੍ ਆਦਾਯ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵਾਨੁਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੌਤਮੀਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤਥਾ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍
ਉਹੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਅਗਾਤ੍ ਕਾष੍ਠਖਣ੍ਡੇਨ ਵੈਸ਼੍ਯਕਃ ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ ਨृਪਪੁਰਂ ਮਹਾਪੁਰਮ੍ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਯ ਲੱਕੜ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ ਨਗਰ, ਜੋ ਨ੍ਰਪਪੁਰਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮਹਾਰਾਜ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਮਹਾਬਲਃ ਤਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੁਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ ਨष੍ਟਲੋਚਨਾ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਗੁਆਚੁਕੀ ਸੀ।
ਸੈਵ ਤਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵ੍ਰਤਮ੍ ਈਦृਸ਼ਮ੍ ਦੇਵੋ ਵਾ ਦਾਨਵੋ ਵਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਧੀ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇਕੱਲੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ, ਦਾਨਵ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ—