ਜਿਤਂ ਮਯਾ ਧਨਂ ਵੈਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜਃ ਕਿਂ ਨੁ ਭਾषਸੇ ਮਯੈਵ ਵਿਜਿਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯਥੇष੍ਟਚਰਣਾਤ੍ਮਨਾ
'ਮੈਂ ਦੌਲਤ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹੈ, ਵਪਾਰੀ; ਤੂੰ ਨਿਰਲੱਜ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ? ਮੇਰੇ ਹੀ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।'
ਤਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸਸ੍ਮਿਤ ਊਚਿਵਾਨ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਪਾਰੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਲਾਕਾ ਇਵ ਧਾਨ੍ਯੇषੁ ਪੁਤ੍ਤਿਕਾ ਇਵ ਪਕ੍ਸ਼ਿषੁ ਤਥੈਵ ਤਾਨ੍ ਸਖੇ ਮਨ੍ਯੇ ਯੇषਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਧਾਨ ਵਿੱਚ ਛਿਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤੀਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਮਿਤਰ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਥਮ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਅਰ੍ਥਸ਼੍ ਚ ਕਾਮਸ਼੍ ਚ ਸ ਧਰ੍ਮੋ ਮਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਕਥਂ ਬ੍ਰੂषੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਯਾ ਵਿਜਿਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਦਃ
ਚਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਧਰਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿ ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹਾਂ?
ਦ੍ਵਿਜੋ ਵੈਸ਼੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਜਾਯਤਾਂ ਪਣਃ ਤਥੇਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ ਤੌ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਊਚਤੁਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਚਲੋ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪਣ ਲਗਾ ਲਈਏ।' ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪੂਰ੍ਵਵਲ੍ ਲੌਕਿਕਾਨ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਜਿਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਰੌ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਥਂ ਧਰ੍ਮਂ ਤੁ ਮਨ੍ਯਸੇ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨੈਵਂ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਚਨਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ।' ਹੱਥ ਵੱਢ ਕੇ, ਪੂਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ?' ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਕਣ੍ਠਗਤੈਰ੍ ਅਪਿ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਸੁਹृਦ੍ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ ਧਰ੍ਮ ਏਵ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਦਗੀ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ। ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ — ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਹੀ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਵਦਮਾਨੌ ਤਾਵ੍ ਅਰ੍ਥਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ऽਭਵਤ੍ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਵੈਸ਼੍ਯਕਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਧਨੇਨ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਗਵਾ ਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੌ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਗਙ੍ਗਾਂ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਿਥਸ੍ ਤਾਵ੍ ਊਚਤੁਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਮুনি ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤੁ ਯੋਗੇਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਤਿ ਅਤਿਕੋਪਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵੈਸ਼੍ਯਮ੍ ਆਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ ਪੁਨਰ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅੱਗੇ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਡਾਟਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਗਤਂ ਧਨਂ ਕਰੌ ਛਿਨ੍ਨਾਵ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਟੋ ਸ਼ੁਭਿਰ੍ ਭਵਾਨ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਯਦਿ ਬ੍ਰੂष ਆਹਰਿष੍ਯੇ ऽਸਿਨਾ ਸ਼ਿਰਃ
ਤੇਰਾ ਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੱਥ ਵੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ।
ਵਿਹਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ ਆਹੇਦਂ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਗੌਤਮਮ੍ ਅਞ੍ਜਸਾ
ਵਪਾਰੀ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਕੀਤੀ।
ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ ਚ ਗੁਰੂਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਵੇਦਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਧਿਆਪਕ, ਦੇਵਤੇ, ਵੇਦ, ਧਰਮ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ ਤੁ ਨਿਨ੍ਦਯਤੇ ਪਾਪੋ ਨਾਸੌ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯੋ ऽਥ ਪਾਪਕृਤ੍ ਉਪੇਕ੍ਸ਼ਣੀਯੋ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਃ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਦੂषਕਃ
ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਛੂਹਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਮੰਦ ਕਰਮ ਵਾਲਾ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਉਹ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ ਕੋਪੇਨ ਧਰ੍ਮਂ ਯਦ੍ਯ੍ ਅਨੁਸ਼ਂਸਸਿ ਆਵਯੋਃ ਪ੍ਰਾਣਯੋਰ੍ ਅਤ੍ਰ ਪਣਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਵੈ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਪਣ ਜਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਮুনি।'
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਗੌਤਮੇਨ ਤਥੇਤ੍ਯ੍ ਆਹ ਵਣਿਕ੍ ਤਦਾ ਪੁਨਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਊਚਤੁਰ੍ ਉਭੌ ਲੋਕਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਸ੍ ਤਥੋਚਿਰੇ
ਗੌਤਮ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ।' ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਗੌਤਮ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ ਤਂ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਵਿਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅੱਗੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਕੱਢ ਲਈ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਗਤੋ ऽਸੀਮਾਂ ਦਸ਼ਾਂ ਵੈਸ਼੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਸ਼ਂਸਯਾ ਗਤਂ ਧਨਂ ਗਤਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ ਛੇਦਿਤੌ ਕਰਪਲ੍ਲਵੌ ਪृष੍ਟੋ ऽਸਿ ਮਿਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਮੈਵਂ ਬ੍ਰੂਯਾਃ ਕਥਾਨ੍ਤਰੇ
ਵਪਾਰੀ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ, ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ: ਤੇਰਾ ਧਨ ਖਤਮ, ਅੱਖ ਗਈ, ਨਰਮ ਹੱਥ ਵੱਢੇ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਸਤ, ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਨਾ ਕਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਯਾਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ऽਸੌ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚੇਤਸਿ ਹਾ ਕष੍ਟਂ ਮੇ ਕਿਮ੍ ਅਭਵਦ੍ ਧਰ੍ਮੈਕਮਨਸੋ ਹਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, 'ਹਾਏ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਦੁਖ ਆ ਗਿਆ, ਹਰੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਸ ਕੁਣ੍ਡਲੋ ਵਣਿਕ੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨਿਰ੍ਧਨੋ ਗਤਬਾਹੁਕਃ ਗਤਨੇਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਚਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵਾਨੁਸਂਸ੍ਮਰਨ੍
ਉਹ ਕੁੰਡਲੋ ਵਪਾਰੀ, ਹੁਣ ਗਰੀਬ, ਬਿਨਾ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਮਹੀਤਲੇ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ऽਥ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਃ ਪਤਿਤਃ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਉਦਾਸ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨਾਵਸਾਨੇ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਮ੍ ਉਦਿਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲੇ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤਤ੍ਰਾਯਾਤਿ ਵਿਭੀषਣਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਉਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤੁ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦੇਵਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗੌਤਮੀਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਸਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ ਵृਤਃ
ਉਹ ਯੋਗ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਇਆ।
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਹਿ ਸੁਤੋ ਵਿਭੀषਣ ਇਵਾਪਰਃ ਵੈਭੀषਣਿਰ੍ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤਮ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਉਵਾਚ ਹ
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵਰਗਾ ਹੀ ਦੂਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੈ, ਵੈਭੀਸ਼ਣੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਸ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ਪਿਤ੍ਰੇ ਨਿਵੇਦਯਾਮ੍ ਆਸ ਲਙ੍ਕੇਸ਼ਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਸ ਤੁ ਲਙ੍ਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਗੁਣਾਕਰਮ੍
ਵੈਸ਼ਯ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲੰਕੇਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਲੰਕੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਮੋ ਮਮ ਗੁਰੁਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਾਨ੍ਯਃ ਸਖਾ ਮਮ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ ਤੇਨਾਨੀਤੋ ਗਿਰਿਰ੍ ਮਹਾਨ੍
ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮਿਤਰ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਲਿਆ ਸੀ।
ਪੁਰਾ ਕਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੌषਧ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯੋ ऽਚਲਃ ਜਾਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਤਮ੍ ਆਦਾਯ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮ੍ ਅਥਾਗਮਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਕੰਮ ਆਇਆ, ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਪਈ, ਹਿਮਵੰਤ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀ ਚੇਤਿ ਮृਤਸਂਜੀਵਨੀਤਿ ਚ ਤਦਾਨੀਯ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੀ ਰਾਮਾਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣੇ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਨੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ ਲਿਆਇਆ, ਰਾਮ ਲਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਕਦੇ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਨਿਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ ਸਾਧ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵृਤ੍ਤੇ ਸਮਾਗਤਃ ਪੁਨਰ੍ ਗਿਰਿਂ ਸਮਾਦਾਯ ਆਗਚ੍ਛਦ੍ ਦੇਵਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਉਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਦੱਸ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਮੁੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਤਾਮ੍ ਆਨੀਯਾਸ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਨਿਵੇਸ਼ਯ ਹਰਿਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ਉਦਾਰਧੀਃ
ਉਹ ਜੜੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ; ਫਿਰ ਇਹ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਚਾਹੇਗਾ, ਉਹ ਸਭ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।